سوریه

جمهوری عربی سوریه الجمهوريّة العربيّة السّوريّة سوریه
پرچم نشان
شعار ملی: وحدت، آزادی، سوسیالیسم
سرود ملی: حماة الدیار
پایتخت		دمشق شرقی′۴۰°۱ شمالی′۲۰°۲
بزرگترین شهر		حلب
زبان رسمی		عربی
نوع حکومت		جمهوری
نام حاکمان  • رئیس جمهور • نخست‌وزیر		بشار اسد عادل سفر
موارد منجر به تشکیل از فرانسه		سپتامبر ۱۹۳۶ ۱۹۴۴
مساحت
-	مساحت	۱۸۵٬۱۸۰کیلومتر مربع (۸۸ام)
-	‌آب‌ها (٪)	۰٫۰۶
جمعیت
-	سرشماری	۲۲٬۷۱۷٬۴۱۷  (۵۴ام)
-	تراکم جمعیت	۱۰۳‎/km۲‏ (۱۰۱ام)
تولید ناخالص داخلی	(تخمین ۲۰۱۱)
-	مجموع	۱۰۵٬۲۳۸ (۶۵ام)
-	سرانه	۵٬۰۴۳ (۱۱۴ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۱)		۰٫۶۳۲ (۱۱۹ام)
واحد پول		لیره‌ سوریه (SYP)
منطقه زمانی		EEt (ساعت جهانی+2)
-	تابستانی (DST)	DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.sy
پیش‌شماره تلفنی		+۹۶۳

جمهوری عربی سوریه کشوری در جنوب غرب آسیا و بر سواحل شرقی دریای مدیترانه است. این کشور از شمال با ترکیه، از شرق با عراق، از غرب با لبنان و دریای مدیترانه و از جنوب با اردن و اسرائیل همسایه‌است.

سوریه بین عرض ۳۲ و ۳۷ درجه شمالی و طول ۳۵ و ۴۲ درجه شرقی قرار دارد که این امر در طول تاریخ، جایگاهی استراتژیک به این کشور بخشیده‌است زیرا باعث قرار گرفتن آن در نقطه اتصال سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا گردیده و سوریه را در میان اروپای صنعتی و خاورمیانه نفت خیز قرار داده‌است.

حدود ۷۴٪ جمعیت سوریه را مسلمانان سنی، ۱۳٪ علوی، شیعه دوازده‌امامی و اسماعیلی، ۱۰٪ مسیحی و ۳٪ دروزی تشکیل می‌دهند. اعراب حدود ۹۰٪ جمعیت سوریه شامل یک میلیون آوارهٔ عراقی و پانصد هزار فلسطینی و کردها ۹٪ جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. ارمنی‌ها، ترک‌ها، چرکس‌ها و یهودیان اقلیت‌های دیگر ساکن این کشورند. بیشتر افسران عالی‌رتبهٔ نظامی و امنیتی سوریه از هم‌کیشان خانوادهٔ اسد یعنی علویان هستند اما سنی‌ها در کمیتهٔ مرکزی حزب بعث، حزب حاکم و تنها حزب قانونی کشور اکثریت دارند. این کشور از سال ۱۹۶۳ تحت قانون شرایط اضطراری اداره می‌شود که بسیاری آزادی‌های سیاسی و مدنی را به حالت تعلیق درآورده است.

تاریخ سوریه

نوشتار اصلی: تاریخ سوریه

تئاتر رومی در بصری

سوریه کنونی که در گذشته همراه با کشورهای اردن، لبنان، فلسطین، بخشی از سرزمین شام محسوب می‌شد، سابقه‌ای بس دراز در تاریخ دارد که مورخان، این قدمت را به حدود پنج هزار سال پیش ‍ می‌رسانند. از آنجا که این سرزمین در طول مدت یاد شده، از فرهنگ و تمدن درخشانی برخوردار بوده، آثار و نشانه‌هایی از این تمدن بر جای گذاشته‌است. قبل از تسلط مسلمانان بر این کشور، اقوام مختلفی از جمله: اقوام سامی، اموری، آرامی، مصری، آشوری، بابلی، یونانی، رومی و ایرانی که هر از چند گاهی این کشور را سکونت گاه خویش نموده و یا آن را در معرض تاخت و تاز قرار داده‌اند، نشانه‌هایی از تمدن خاص خویش را برای اعصار بعدی به یادگار گذاشته‌اند. با تصرف شام در سال سیزده یا شانزده هجری به وسیله سپاه اسلام، فرهنگ این دین جدید بر تمدن‌های چندین سده اقوام مذکور غلبه یافت. در قرنهای پنجم و ششم هجری که با جنگهای صلیبی بود، حکام بسیار مقتدر و دینداری در این کشور بر تخت سلطنت نشسته و پرچم جهاد علیه صلیبی‌ها و رومیان را برافراشتند. کسانی چون نورالدین محمود زنگی شهید، سلطان صلاح الدین ایوبی کورد سوریه، ملک عادل ایوبی، ملک ظاهر بیبرس البندقداری، سیف الدوله حمدانی و... که نه تنها امور جنگی و نظامی را در راس اقدامات خود قرار داده و به ایجاد پایگاههای نظامی، ساخت قلعه‌ها، حفر خندق‌ها و... پرداختند که امروزه وجود صدها اثر تاریخی از آن دوران بیانگر این مدعاست. در قرون بعدی، ممالیک و سرانجام ترکان عثمانی پس از استیلا بر این سرزمین، سیاست پیشگامان خود را تداوم بخشیده و ضمن حفاظت و بازسازی آن آثار اسلامی، به احداث بناهای دیگری نیز پرداختند.

پایتخت

نمایی از بازار حمیدیه - دمشق

دمشق پایتخت سوریه‌است و این شهر را دروازه تاریخ می‌نامند و معروف است که این شهر که از کهن‌ترین شهرهای جهان می‌باشد، از ۸ تا ۱۰ هزار سال قبل از میلاد پیوسته محل سکونت انسان بوده‌است و به این دلیل آن را اولین پایتخت دنیا می‌نامند. دمشق شاهد پیدایش و گسترش کهن‌ترین تمدن‌های بشری‌است که در مشرق زمین به پا خاسته‌اند. این شهر در دوره‌های مختلفی پایتخت و مرکز حکومت سلسله‌ها و امپراطوری‌های مختلف بوده و پس از آنکه در سال ۶۳۶ میلادی پایتخت جهان اسلام شد، به مهم‌ترین شهر جهان اسلام مبدل شد و در مدت کوتاهی، پس از آن‌که مرکز خلافت امویان شد به اوج شکوفایی خود رسید.امویان که امپراطوریشان در حد فاصل سال‌های ۶۶۱ تا ۷۵۰ میلادی، از کوه‌های پیرنه در اروپا تا آسیای میانه و مرزهای چین گسترش یافت و بزرگرین دولت تاریخ اسلام را ساخت. دمشق در تمام دوران‌ها جایگاهی ویژه داشته‌است زیرادر طول هزاران سال پایتخت و مرکز حکومت پادشاهان و امپراطوری‌های بزرگی بوده و در آن فرهنگ، هنر، ادبیات و دست آوردهای ملت‌های زیادی، شکل گرفت ومردان و زنان پرآوازه‌ای از تاریخ نگاران، دانشمندان، اندیشمندان، شاعران، ستاره شناسان، بزرگان دینی و پیامبران بسیاری از این خطه برخاستند و در مسیر گسترش و پیشرفت فرهنگ، دانش و دانایی و تبلیغ ادیان مختلف تلاش‌های فراوانی کردند وبه این دلیل بود که دمشق به عنوان پایتخت فرهنگی جهان عرب در سال ۲۰۰۸ انتخاب گردید.

تمدن‌های قدیم سوریه

ابلا

إبلا

ابلا (عُبیل) شهری تاریخی و کهن در سوریه‌است که گفته می‌شود مربوط به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد می‌باشد. ظهور و پیشرفت این شهر در شمال غرب سوریه از طریق تجارت با سومریان و اکدی‌ها میسر شد و سپس گستره آن از شمال به آنتالیا و از جنوب به صحرای سینا واز شرق به جلگه فرات و از غرب به ساحل میانی (مدیترانه) رسید. این شهر توسط گروهی باستان‌شناس ایتالیایی به سرپرستی پائولو ماتتیه، هنگامی که در حال حفاری تپه مردوخ بودند، کشف شد. تپه مردوخ در نزدیکی شهر سراقب از استان ادلب سوریه و در مسافتی نزدیک به ۵۵ کیلومتری شهر حلب واقع شده‌است. تمدن ابلا توسط سارکون(یا سارگن) پادشاه اکد در سال ۲۲۶۰ قبل از میلاد از به پایان رسید اما اموریها بعد از قرن‌ها این شهر را بازسازی کردند واین شهر در هزاره دوم قبل از میلاد بار دیگر نام خود را بر سر زبان‌ها انداخت وتا زمان هیتی‌ها پابرجا باقی‌ماند. در کشور ابلا اولین شاخه زیتون در ۲۲۰۰ سال قبل از میلاد کشف شد وبه این دلیل سوریه را اولین وطن زیتون می‌نامند.

ماری

ماری

ماری از تمدن‌های کهن سوریه‌ است که در هزارهٔ سوم قبل از میلاد شکوفا شد و تاریخ نگاران از آن به عنوان تمدنی که با قوانین پیشرفته و مترقی خود در سال‌های ۲۹۰۰ قبل از میلاد باعث شکوفایی سوریه آن زمان شد، نام می‌برند. سیستم حکومتی آن بر پایه مشارکت مردم بر اساس سیاست گذاری‌های پادشاه بنا نهاده شده بود و حکومت ماری حضوری پررنگ در مناطق ساحلی رود فرات در سوریه داشت. شهر ماری که پایتخت تمدن ماری بود در فعالیت‌های تجاری آن زمان در امتداد رود فرات، از اهمیت فراوانی برخوردار بود. گفته می‌شود نقشهٔ جغرافیایی متغیر آن زمان، تأثیر فراوانی در تشکیل شهرهای کوچک و بزرگ درامتداد ساحل مدیترانه به سمت داخل سوریه و سرزمین‌های مجاور میانرودان داشته‌است.شهر ماری بندری برروی رودخانه فرات بود که به امکانات کشتیرانی در رودخانه‌ها و اسکله‌های مخصوص پهلوگیری کشتی‌های تجاری مجهز بود. ماری به دلیل واقع شدن در میانه این دو منطقه به‌خوبی نقش واسطه را ایفا نموده که این خود منجر به شکوفایی پایتخت تمدن ماری(شهر ماری) گردید و باعث توجه همسایگان به آن‌جا شد.

اوگاریت

الفبای اوگاریتی

اوگاریت. تمدنی کهن است که تپه‌های بازمانده از آن، در منطقه رأس شمرا در ۱۲ کیلومتری شمال شهر لاذقیه سوریه در ساحل دریای متوسط واقع شده‌اند. در این تپه‌ها آثار کهن‌ترین الفبای تاریخ به دست آمده‌است حفاری‌های باستان‌شناسی در منطقه رأس شمرا که تمدن اوگاریت در آن کشف شده نشان می‌دهد بقایای بیش از ۲۰ دوره تمدنی دیگر در آن منطقه قابل ردگیری‌است. قدمت منطقه رأس شمرا به بیش از ۷۵۰۰ سال قبل از میلاد می‌رسد که در هزاره دوم قبل از میلاد با گسترش شهرنشینی، تمدن اوگاریت در آن منطقه به وجود آمد.پیش از آن‌که اوگاریت بصورت اتفاقی در سال ۱۹۲۸ میلادی کشف شود نام این تمدن در نوشته‌های تمدن ماری ذکر شده بود وبه سفر یکی از پادشاهان ماری به‌نام زمیری‌لیم در سال ۱۷۶۵ قبل از میلاد و دیدار او از اوگاریت اشاره شده‌است. از دیگر اسنادی که در آن از اوگاریت نام برده شده می‌توان به طوماری که در اسناد تمدن ماری یافت شده و در آن پادشاه اوگاریت نامه‌ای خطاب به پادشاه سلسله یمحاض که به پایتخت این سلسله، حلب ارسال شده، اشاره کرد که در آن خواستار اجازه دیدار پادشاه اوگاریت از کاخ شاه ماری، که آوازه آن در همه جا پیچیده بود، شده‌است. این موضوع نشان می‌دهد پادشاه اوگاریت خواستار ایجاد رابطه دوستانه ومستحکم با کشور ماری تحت نظارت پادشاه یمحاض بوده‌است. همچنین نام اوگاریت در برخی نوشته‌های مربوط به هیتی‌ها که در آناتولی ترکیه و سوریه ونامه‌های تپه‌های العمارنة مصر به دست آمده‌است ذکر شده‌است. حفاری‌ها نشان از آن دارد که پایتخت اوگاریت، شهری به همین نام وبه مساحت ۵۴۲۵ کیلومترمربع، در دو قرن پانزدهم وشانزدهم قبل از میلاد بوده‌است.

سوریه در گذر تاریخ

مسجد اموی، یادگار امویان - دمشق

شهر رومی تدمر

تمدن‌های قدیم سوریه و جزیره	۵۵۰۰ ق. م - ۳۰۰۰ ق. م
سومریان (سرتاسر سوریه)	۲۱۳۰—۱۲۵۰ ق. م
اکدی‌ها (شرق و شمال)	۲۲۵۰ - ۲۲۰۰ ق. م
اموری‌ها	۲۲۰۰ - ۱۸۸۰ ق. م
بابلی‌ها (شرق سوریه)	۳۵۰۰ ق. م - ۲۶۵۰ ق. م
آرامی‌ها	۱۸۰۰ - ۷۹۵ ق. م
آشوری‌ها(مناطقی از شرق سوریه)	۱۰۵۰ - ۶۰۰ ق. م
ایرانی‌ها	۵۵۰ - ۳۳۲ ق. م
یونانی‌ها	۳۳۲ - ۶۳ ق. م
رومیان	۶۳ ق. م- ۶۳۶ م
خلفای راشدین	۶۳۲ - ۶۶۱ م
امویان	۶۶۱ - ۷۵۰ م
عباسیان	۷۵۰م-۱۲۵۸م
ایوبیان	۷۵۰ - ۱۲۵۸ م
ممالیک	۱۲۶۰ ۱۵۱۷ م
امپراتوری عثمانی	۱۵۱۶ - ۱۹۱۸ م
انگلیس و فرانسه	۱۹۱۸ - ۱۹۲۰ م
ملک فیصل	۱۹۲۰ - ۱۹۲۱ م
استعمار فرانسه	۱۹۲۰ ۱۹۴۶م
استقلال سوریة(جمهوری عربی سوریه)	۱۹۴۶

سراسرنمای شهری رومی تدمر

جغرافیای سوریه

سوریه با ۱۸۵۱۸۰ کیلومتر مربع وسعت، هشتاد و هفتمین کشور جهان است که در جنوب غربی قاره آسیا، کنار دریای مدیترانه و در همسایگی کشورهای ترکیه در شمال، عراق در شرق و جنوب شرقی، اردن در جنوب، اسرائیل در جنوب غربی و لبنان در غرب واقع شده‌است. آب و هوای آن در کناره‌ها و نواحی جنوب غربی معتدل و مرطوب (مدیترانه‌ای)و در سایر نقاط گرم و خشک است. بلندترین نقطه آن از دریا، جبل شیخ با ۲۸۱۴ متر ارتفاع است. از رودهای مهم آن می‌توان به فرات، خابور، عاصی، عفرین، قوین و دجله اشاره داشت که رود فرات، با ۶۹۶/۲ کیلومتر طولانی‌ترین آن‌ها و حدود نیمی از آن در ترکیه و عراق جاری‌است. بندرهای مهم سوریه عبارت‌اند از لاذقیه، طرطوس و بانیاس که در کنار دریای مدیترانه واقع شده‌اند.

رودخانه فرات - شهر الرقة

رودخانه الیرموک

سد فرات و دریاچه الاسد

رودخانه‌ها

سوریه در مقایسه با سایر کشورهای عربی، تعداد قابل توجهی رودخانه دارد که می‌توان دلیل آن را در فراوانی و تنوع زمین‌چهره‌ها (به انگلیسی: landform)نسبت داد. رود فرات مهمترین رود سوریه به شمار می‌رود زیرا از ترکیه وارد منطقه شمالی این کشور شده و در مسیر شرق از منطقه الجزیرة السوریه (الجزیرة الفراتیة) می‌گذرد و قبل از ترک سوریه استان‌های الرقة و دیرالزور را سیراب می‌کند. از نظر دولت رود فرات نقش اساسی در تأمین نیروی برق مورد نیاز کشور و آبیاری زمین‌های کشاورزی مطقه فرات را برعهده دارد به همین دلیل سدهای فراوانی در مسیر این رود بنا شده‌اند که مهمترین آن‌ها سد فرات نام دارد. دریاچه تشکیل شده پشت این سد را دریاچه اسد (به عربی: بحیرة الاسد) می‌نامند.

مهمترین روخانه‌های سوریه عبارتنداز: فرات به‌طول ۶۷۵ کیلومتر، العاصی (بردی، رودخانه الیرموک) به‌طول ۴۷ کیلومتر، الخابور به‌طول ۴۶۰ کیلومتر، جغجغ به‌طول ۱۰۰ کیلومتر، البلیخ به‌طول ۱۰۵ کیلومتر، رودبزرگ شمالی به‌طول ۵۶ کیلومتر، الاعوج به‌طول ۶۶ کیلومتر، رودبزرگ جنوبی به‌طول ۵۰ کیلومتر، عفرین به‌طول ۸۵ کیلومتر، ساجور به‌طول ۴۸ کیلومتر، السیرانی به‌طول ۱۵ کیلومتر، بانیاس به‌طول ۱ کیلومتر، دجله به‌طول نزدیک به ۵۰ کیلومتر و همچنین رودخانه‌های قویق و العروس و.... ذکر این نکته ضروری می‌نماید که طول‌های ذکر شده برای رودخانه‌ها، طول آن‌ها در خاک کشور سوریه‌است و قبل و بعد از آن محاسبه نشده است.

دریاچه‌ها

سوریه دارای تعداد فراوانی دریاچه‌است و بحیرة الاسد که بزرگترین و مهمترین دریاچه سوریه‌است و برروی رودخانه فرات و در پشت سد فرات در استان الرقة ایجاد شده‌است. سایر دریاچه‌های سوریه عبارتنداز دریاچه قطنیة برروی روخانه العاصی، دریاچه‌های المزیریب و البعث و ۱۷ نیسان بر رودی رودخانه عفرین، دریاچه ۶ تشرین برروی رود بزرگ شمالی، دریاچه الطیبة در شهر درعا، دریاچه‌های الخاتونیة و مسعدة و بلوران و دریاچه‌های هفت‌گانه در لاذقیه و دریاچه‌های زرزر و الرستن و....

کوه‌ها

به دلیل طبیعت کوهستانی سوریه، کوه‌ها و رشته کوه‌های زیادی در این کشور وجود دارند. از این رشته کوه‌ها می‌توان به کوه‌های ساحلی سوریه (به عربی: جبال الساحل السوری) که به نام جبل العلوین هم مشهورند، اشاره نمود همچنین جبل القلمون، جبل عبدالعزیز، جبل سیس، رشته کوه‌های تدمر (به عربی:سلسلة الجبال التدمریة)، جبل الحرمون (جبل الشیخ) که ارتفاع آن به ۲۸۱۴ متر از سطح دریا می‌رسد، جبل الدروز، جبل العرب، که ارتفاع بلندترین قله آن به ۱۸۰۳ متر از سطح دریا می‌رسد، جبل سمعان، جبل الحلو، جبل سمارة و جبل قاسیون از آن جمله‌اند

فلات‌ها

تنوع و فراوانی زمین‌چهره‌ها در امتداد کوه‌ها و دره‌ها وجلگه‌ها تعدادی فلات مکمل رشته کوه‌ها، در شمال و شرق وجنوب سوریه به وجود آورده‌است به وجود آورده‌است که از آن‌ها می‌توان به فلات آتش‌فشانی حوران، فلات جولان(بلندی‌های جولان)، فلات ساحل و فلات حلب که پهنه وسیعی از شمال سوریه را دربر می‌گیرد، اشاره کرد.

اقتصاد سوریه

اسکناس ۵۰ لیر سوریه

اسکناس ۱۰۰ لیر سوریه

اسکناس ۲۰۰ لیر سوریه

اسکناس ۵۰۰ لیر سوریه

اسکناس ۱۰۰۰ لیر سوریه

طبیعت متنوع سوریه، با دارا بودن کوه‌ها، دره‌ها، بیابان‌ها، رودخانه ودسترسی به آب‌های آزاد تأثیر شگرفی بر صنایع وکشاورزی این کشور گذارده است. اقتصاد سوریه بر سه پایه صنایع، کشاورزی و تجارت بنا شده‌است ولازم است که صنعت نفت وگاز و همچنین صنعت گردشگری را نیز ازیاد نبریم. اقتصاد سوریه در دهه نود با بحران‌های فراوانی مواجه شد که می‌توانست آینده این کشور را تحت‌ الشعاع قرار دهد ودر یک نگاه اجمالی می‌توان آن‌ها را سه بند اصلی خلاصه کرد.

• نفت ذخیره‌ای فنا شدنی‌است وبا توجه به نوسانات فراوان قیمت آن و روند کاهش ذخائر زیرزمینی، نمی توان به آن به عنوان منبع درآمد اصلی کشور نگریست.

• میانگین رشد جمعیت سوریه سالانه ۳٫۳٪ بوده که فراتر از میانگین جهانی‌است.این روند باعث افزایش نیروی جویای کار شده و کشور را به سرمایه گزاری‌های هنگفت برای آموزش، بهداشت وسیستم تأمین اجتماعی ناچار می‌سازد.

• گشایش تجاری که ناشی قرار گرفتن سوریه در منطقه آزاد تجاری کشورهای عربی و یا ناشی از همکاری با اتحادیه اروپا ویا پیوستن به سازمان تجارت جهانی، تأثیرات فراوانی بر صنایع سوریه خواهد گذاشت، زیرا بسیاری از کارخانجات و مراکز صنعتی سوریه به دلیل فعالیت تحت حمایت دولت، یارای ایستادگی در مقابل این گشایش زا نخواهند داشت.

با هدف مقابله با بحران‌ها احتمالی دولت سوریه برنامه‌ای در ۵ بند کلی تهیه نمود.

• پیوند صادرات و واردات و تشویق صادرکنندگان سوری وهمچنین ذخیره ۷۵٪ از درآمدهای از ارزی صادرات جهت واردات مجدد.
• کاهش تعرفه‌های گمرکی بر بسیاری از مواد غذایی و صنعتی در مقایسه با گذشته.
• تصویب قانون مهاجرین در سال ۱۹۹۰ که به سوری‌های مهاجر اجازه واردات خودرو و وسایل منزل و ادوات صنعتی با هدف سرمایه گزاری در بخش صنعت وکشاورزی، می داد.
• تصویب قانون سرمایه گزاری در سال ۱۹۹۱ که به بخش خصوصی داخلی و خارجی اجازه می‌داد که در بخش‌های صنعتی، کشاورزی وخدماتی سرمایه گزاری کند.همچنین مزایای و بخشش‌های مالیاتی فراوانی برای بخش خصوصی در نظر گرفته شده ونقش مهمی در تولید وعرضه به این بخش داده شد درحالی که پیش از این بیش از ۸۰٪ بازار واقتصاد سوریه در اختیار دولت بود.
• اعطای اجازه به شهروندان سوری جهت افتتاح حساب با ارزهای بیگانه و لغو ممنوعیت خرید و فروش به وسیله ارزهای خارجی

بورس اوراق بهادار دمشق

در تاریخ ۱/۱۰/۲۰۰۶ دکتر بشار اسد رئیس حمهوری عربی سوریه فرمانی تحت عنوان فرمان ۵۵ صادر کرد که در واقع دستور راه اندازی بورس اوراق بهادار را در سوریه بود. این بورس به نام بورس اوراق بهادار دمشق معروف شد.

کشاورزی

طبیعت متنوع و گسترده سوریه از جمله زمین‌های ساحلی و حاصل‌خیز که منجر به ایجاد بخش‌های مختلف کشاورزی شده‌است، این بخش را یکی از مهم‌ترین ستون‌های توسعه اقتصادی سوریه به شمار مبدل کرده‌است. میوه ودانه‌های خوراکی علی‌الخصوص گندم که در شمال شرقی سوریه و در شهرهای حسکه و قامشلی کشت می‌شوند، از مهم‌ترین محصولات کشاورزی این کشور می‌باشند.این دو شهر به همراه مناطقی از جنوب سوریه ومنطقه فرات دارای جایگاه اول از نظر کیفیت و حجم تولید گندم را دارا می‌باشند.در تولید پنبه نیز سوریه جایگاهی در خور توجهی دارد. این کشور تنها کشور عربی صادرکننده پنبه به کشورهای عربی و سایر کشورهای جهان می‌باشد وپنبه این کشور از مرغوب‌ترین پنبه‌های جهان محسوب می‌شود. در رده بندی جهانی نیز سوریه دارای رتبه دهم دنیا در کشت وتولید و رتبه ششم دنیا در صادرات این محصول می‌باشد. با توجه به کشف اولین نهال زیتون در بقایای تمدن ابلا در شهر ادلب، سوریه زادگاه درخت زیتون به شمار می‌رود و مردم ابلا اولین کسانی بودند که زیتون را از میوه‌ای وحشی به یک محصول کشاورزی قابل کشت تبدیل کردند. سوریه از نظر کشت وتولید زیتون و روغن زیتون رده پنجم جهانی را کسب کرده‌است. منطقه ادلب فعال‌ترین منطقه سوریه از این حیث به شمار می‌رود که تولید روغن زیتون در آنجا علاوه بر روش‌های سنتی از امکانات عصر جدید هم استفاده می‌کند. روغن زیتون سوریه از مرغوب‌ترین انواع این محصول در جهان بوده وبه تمامی مناطق جهان صادر می‌شود. محصولات زیتونی شهر عفرین به خلوص و کیفیت زیاد مشهورند. در این شهر علاوه بر زیتون، زردآلو، سیب، هویج، هلو، گردو، فندق وسایر میوه‌ها همچنین انواع سبزی‌جات کشت می‌شوند که در تولید از محصولات غذایی به‌کار می‌روند. سوریه از نظر تولید عسل طبیعی به دلیل فراوانی گل‌زار‌ها در فصل بهار دارای جایگاهی بس رفیع است و مقادیر زیادی از این فراورده به کشورهای دیگر علی‌الخصوص کشورهای عربی صادر می‌شود که قبل از وارد شدن به بازار مصرف، در آزمایشگاه‌های پیشرفته مورد بررسی وآزمایش قرار می‌گیرد.

نفت و گاز و فلزات

از دیگر ستون‌های اقتصاد سوریه می‌توان به نفت اشاره نمود. این کشور سالانه ۳۰ میلیون تن به ارزش تقریبی ۳ میلیارد یورو استخراج و از طریق خط لوله به حمص ارسال می‌کند از این مقدار ۵٫۵ میلیون تن پالایش و مابقی از طریق بنادر سوریه در دریای مدیترانه صادر می‌شود. این کشور به دارا بودن نوع خاصی از نفت سبک. وهمچنین استخراج فسفات معروف است. از دیگر صنایعی که برای آن آینده‌ای روشن پیش بینی می‌شود، گاز طبیعی‌است که چندی پیش میدان‌های گازی عظیمی در مناطق مختلف و علی‌الخصوص در نزدیکی شهر دیرالزور کشف شد واین می‌تواند به شکوفایی هرچه بیشتر اقتصاد سوریه کمک کند همچنین عملیات اکتشافی جدید نشان از یافت شدن میدان جدیدی از نفت سبک در شهر لاذقیه دارد.

صنعت

صنعت بخش مهمی از اقتصاد سوریه را تشکیل می‌دهد.از این صنایع می‌توان نساجی و انواع صنایع غذایی علی‌الخصوص شیرینی پزی اشاره کرد. سوریه پیشگام کشورهای عربی از نظر صنایع است، زیرا صنایع مدرن روز به روز در شهرهای مختلف سوریه رو به گسترش بوده و صنایع تبدیلی و مهندسی وساخت لوازم الکتریکی خانگی مانند یخچال، فرگاز، ماشین لباس شویی، جارو برقی، مایکروفر وهمچنین دستگاه‌های الکترونیکی مانند تلویزیون، سیستم‌های صوتی، تلفن، گیرنده‌های ماهواره ای(رسیور) وصنایع شمیایی مانند تولید مواد شوینده و صنایع تولید کابل‌های فشار قوی و فشار متوسط و صنایع ماشین‌سازی و تراکتور‌سازی ساخت تجهیزات کشاورزی و راه‌سازی و صنایع پوشاک و کاغذ‌سازی از آن‌جمله‌اند.

• صنعت خودروسازی

سوریه از طریق همکاری با شرکت‌های خودروسازی ایران وارد صنعت خودروسازی گردید.ایران و سوریه طی توافقی دوجانبه اقدام به تأسیس شرکت ایرانی سوری سیامکو نمودند که سهم ایران ۴۰٪ سهم سوریه ۶۰٪ می‌باشد.اولین تولید این کارخانه ماشینی به نام Sham (سمند) بود.این کارخانه اولین خط تولید کامل خودرو در سوریه بود وبا همکاری جمهوری اسلامی ایران راه اندازی شد که گام بلندی در راستای پیشرفت صنعت خودروسازی برای تأمین نیاز داخلی و حتی خارجی در سوریه به شمار می‌رود. همچنین در سوریه کارخانه‌ای برای تولید پراید ساخته شد واین ماشین اینک با نام سابادر آن کشور ساخته می‌شود.از دهه‌های پیش در سوریه شرکت‌های فراوانی که بنحوی با صنعت خودروسازی در ارتباط بوده‌اند، فعالیت می‌کنند، این شرکت‌ها اقدام به مونتاژ برخی از خودروها همچنین اتوبوس و مینی‌بوس W-K و ساخت قطعات بدنه و قطعات کامیون وسایر لوازم یدکی همچنین تولید لوازم لوکس ماشین می‌نمایند.منطقه الراموسة در شهر حلب از معروف‌ترین مناطق مونتاژ در سطح خاورمیانه‌است.

حمل و نقل دریایی

سواحل لاذقیه

سوریه از طریق بنادر خود بر دریای مدیترانه سالانه میلیون‌ها دلار از این طریق کسب می‌کند. مهم‌ترین بنادر سوریه عبارتند از:

• بندر لاذقيه
• بندر جبله
• بندر طرطوس
• بندر ارواد
• بندر بانياس

تقسیمات کشوری

استان‌های سوریه

کشور سوریه دارای ۱۴ استان است و پایتخت این کشور خود نیز یک استان نیز به شمار می‌آید.

دمشق

ریف دمشق

قُنِیطْرَه

دَرعا

سُوَیداء

حُمْص

طَرطوس

لاذِقیه

حماه

اِدلِب

حَلَب

رَقّه

دِیرالزور

حَسَکه

رديف	نام شهر	نام استان	جمعيت	نمايه
۱	حلب	حلب	۲۷۰۰۰۰۰
۲	دمشق	دمشق	۳۱۴۰۰۰۰
۳	دوما	حومه دمشق	۱۰۹۱۰۶
۴	حمص	حمص	۱۰۳۳۰۰۰
۵	لاذقیه	لاذقیه	۵۵۴۰۰۰
۶	حماه	حماة	۷۲۵۰۰۰
۷	طرطوس	طرطوس	۳۹۳۰۵۴
۸	رقه	رقه	۱۸۸۰۰۰
۹	دیرالزور	دیرالزور	۱۳۳۰۰۰
۱۰	سویداء	سویداء	۸۷۰۰۰
۱۱	حسکه	حسکه	۸۲۰۰۰
۱۲	درعا	درعا	۷۵۰۰۰
۱۳	ادلب	ادلب	۵۵۰۰۰
۱۴	قنیطره	قنیطره	۳۷۰۰۰

• در نقشه‌های دولت سوریه استان ختای نیز که اکنون جزو خاک ترکیه‌است خاک سوریه به شمار می‌آید.
• بلندی‌های جولان (به عربی: هضبة الجولان) که جزو خاک سوریه‌است امروزه در تصرف اسرائیل است.

جمعیت‌شناسی سوریه

تراکم جمعیت سوریه - 1993

مردم

سوریه کشوری متشکل از گروه‌های نژادی و قومیت‌های گوناگون است که بر اساس اعلام بانک جهانی در سال ۲۰۰۸ جمعیت آن برابر با ۲۰٬۵۸۱٬۲۹۰ نفر می‌باشد.. در این کشور عرب‌ها ۹۰٫۳٪ جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و سایر اقلیت‌های قومی ۹.۷٪ باقی‌مانده جمعیت را تشکیل می‌دهند که از میان آن‌ها کردها، که بیشتر در نواحی شمال شرقی و شمالی کشور زندگی می‌کنند، ۵٪ جمعیت کل سوریه را تشکیل داده و بزرگترین اقلیت قومی کشور به شمار می‌روند. اقلیت‌های کوچک آرامی (آشوری)، ارمنی، چرکس، کلدانی و ترکمن نیز در این کشور زندگی می‌کنند. تراکم‌ جمعیتی در سوریه از حد معمول بیشتر است و در جدول ذیل استان‌های سوریه به ترتیب عدد سکان بر اساس گزارش دموگرافی (جمعیت‌شناسی) سازمان ملل متحد ذکر می‌شوند بیش از ۱۸ میلیون سوری در سایر کشورها خصوصاً کشورهای آمریکای جنوبی و شمالی و استرالیا و برخی کشور‌های اروپایی زندگی می‌کنند.

استان‌های سوریه	به ترتیب جمعیت
ادلب	۴٬۳۷۵٬۰۰۰ نفر
حلب	۳٬۸۱۸٬۰۰۰ نفر
دمشق	۱٬۶۷۵٬۰۰۰ نفر
حماة	۱٬۵۲۵٬۰۰۰ نفر
حمص	۱٬۳۶۵٬۰۰۰ نفر
حسکه	۱٬۲۹۵٬۰۰۰ نفر
لاذقیه	۸۹۰٬۰۰۰ نفر
دیرالزور	۸۰۳٬۰۰۰ نفر
رقه	۷۰۸٬۰۰۰ نفر
قامشلی	۴۶۷٬۱۲۰ نفر

جمعیت شهرنشین سوریه در سال ۲۰۰۶ ۵۳.۵٪ تخمین زده شده‌است. سوریه همچنین پذیرای گروه‌های زیادی از پناه‌جویان، در طی یک قرن اخیر بوده‌است که از این میان می‌توان به پناه‌جویان فلسطینی بعد از جنگ ۱۹۴۸، لبنانی بعد از جنگ داخلی آن کشور و عراقی بعد از اشغال آن کشور توسط آمریکا اشاره کرد. پناه‌جویان فلسطینی خود به‌تنهایی نزدیک به ۴۵۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارند که در چند اردوگاه زندگی می‌کنند و مهم‌ترین این اردوگاه‌ها، اردوگاه یرموک نام دارد. به این رقم باید ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ پناه‌جوی عراقی را نیز افزود که پس از اشغال کشورشان ناچار به جلای وطن شدند.

آمار The World Factbook

The World Factbook کتابی‌است که هر ساله دولت آمریکا توسط سازمان اطلاعات مرکزی CIA آن کشور منتشر می‌شود. این کتاب حاوی اطلاعاتی‌است که دولت آمریکا دربارهٔ مسائل عمومی کشورهای مختلف در اختیار دارد و در مطالعات مورد استفاده قرار می‌دهد. اطلاعات ذیل از نسخه سال ۲۰۰۹ این کتاب برداشت شده‌است.

The World Factbook‏

جمعیت	۲۱٬۹۰۶٬۰۰۰ نفر
ساختار سنی	۰ تا ۱۴ سال:۳۵٫۹٪ ۳٬۷۲۴٬۷۷۰ نفر مرد ۳٬۵۱۰٬۱۸۲ نفر زن ۱۵ تا ۶۴ سال:۶۰٫۸٪ ۶٬۲۸۵٬۸۶۶ نفر مرد ۵٬۹۸۰٬۰۲۹ نفر زن ۶۵ سال به بالا: ۳٫۴٪ ۳۱۸٬۶۴۶ نفر مرد ۳۵۸٬۹۹۲ نفر زن
شاخص رشد سالانه حمعیت	۲٫۱۲۹٪
شاخص زادو ولد	۲۵٫۹ تولد/۱٬۰۰۰
شاخص مرگ و میر	۴٫۶۱ مرگ/۱٬۰۰۰
نسبت جنسیتی	نوزادان: ۱٫۰۶ پسر به ازای هر دختر زیر ۱۵ سال: ۱٫۰۶ پسر به ازای هر دختر ۱۵ تا ۶۴ سال: ۱٫۰۵ پسر به ازای هر دختر ۶۵ سال به بالا: ۰٫۸۹ پسر به ازای هر دختر مجموع: ۱٫۰۵ پسر به ازای هر دختر
شاخص مرگ و میر نوزادان	۲۵٫۸۷ مرگ / هر ۱۰۰۰ تولد
میانگین طول عمر	مجموع: ۷۱٫۱۹ سال مردان: ۶۹٫۸ سال زنان: ۷۲٫۶ سال
شاخص زاد وولد مادران	۳٫۲ کودک/ مادر
ملیت	سوری
گروه‌های قومی	عرب ۸۷٪ کرد ۹٪ آشوری ۳٪ ارمنی، ترکمن سوری، چرکس و سایر ۱٪
ادیان	مسلمانان سنی ۷۴٪ علوی‌ها، دروزی‌ها و مسلمانان سایر مذاهب ۱۶٪ مسیحیان ۱۰٪
زبان	عربی (رسمی) کردی ترکمنی آرامی جدید ارمنی
سواد	تعریف با سواد:فرد بالای ۷ سال که توانایی خواندن و نوشتن دارد. در صد باسوادی: ۷۹٫۶٪ باسوادی در مردان: ۸۶٪ با سوادی در زنان: ۷۳٫۶٪

گروه‌های دینی در سوریه

پیروان همه ادیان الهی من‌جمله اسلام و مسیحیت در سوریه زندگی می‌کنند که البته اقلیتی یهودی نیز ساکن این کشور می‌باشند. بر اساس تحقیقی که در سال ۲۰۰۶ انجام شد مسلمانان بیش از ۸۷٪ ساکنین سوریه را تشکیل می‌دهند. پیش بینی‌ها حکایت از آن دارد که تعداد مسلمانان در این کشور، رو به افزایش است زیرا شاخص زادو ولد در بین مسلمانان بیش از سایر ادیان است.۷۴٪ مردم سوریه سنی مذهبو ۱۳٪ شیعه، علوی واسماعیلی می‌باشند مسیحیان نیز ۱۰٪ جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و ۳٪ باقی‌مانده نیز از آن پیروان سایر ادیان مانند یزیدیان و دروزی می‌باشدالبته تعداد بسیار اندکی از یهودیان نیز در سوریه زندگی می‌کنند.

آنچه سوریه را از نظر جمعیت‌شناسی دینی متمایز می‌کند تمرکز گروه‌های دینی در مناطق مختلف جغرافیایی‌است به عنوان مثال مسیحیان این کشور در دمشق، حلب و شهرک‌هایی در لاذقیه، حمص و درعا وهم‌چنین در حسکه در شمال شرق آن کشور ساکن می‌باشند در حالی که بیش از ۹۰٪علوی‌ها در استان لاذقیه زندگی می‌کنند که بیش از ۸۰٪ از ساکنان مناطق روستایی آن استان را علوی مذهب‌ها تشکیل می‌دهند سهم دروزیها از ساکنین منطقه جبل العرب در استان سویداء بیش از ۹۰٪ است و آنان اکثریت مطلق را در ۱۲۰ روستای این استان در اختیار دارند.شیعیان جعفری در منطقه‌ای بین حمص و حلب متمرکز شده‌اند و ۱۵٪ ساکنان استان حماه را تشکیل می‌دهند.اسماعیلی‌ها نیز در منطقه السلمیه در استان حماه سکنی گزیده‌اند، البته بیش از ۱۰۰۰۰ اسماعیلی نیز در استان لاذقیه زندگی می‌کنند. سایر شیعیان سوریه نیز در شهر حلب ساکنند.

اهل تسنن

سنی‌ها برزرگترین گروه دینی سوریه به شمار می‌روند که بیش از ۷۴٪ جمعیت آن کشور را که ۸۰٪ ساکنان آن عرب هستند، تشکیل می‌دهند وسایر ساکنان سوریه کردها، چرکس‌ها، ترکمن‌ها و فلسطینیان می‌باشند.مذهب سنی مذهب رسمی کشور سوریه به شمار می‌رود. سنی‌ها در مشاغل و مناصب مختلف فعالیت داشته و در سرتاسر کشور پراکنده‌اند.آنان تنها در دو استان سوریه اکثریت نیستند زیرا در استان سویداء دروزی‌ها اکثریت مطلق را دارند و اکثریت جمعیتی در استان لاذقیه نیز در اختیار علوی‌ها قرار دارد. سنی‌ها در استان حسکه نیز اکثریت به شمار می‌روند لیکن در این استان کردهای سنی بیش از عرب‌های سنی هستند.

دین در سوریه
اهل تسنن			۷۴٪
شیعیان، علویان، اسماعیلیان			۱۳٪
مسیحیت			۱۰٪
دروز، یزیدیان			۳٪

کلیسای حضرت مریم - صیدنایا

سراسرنمای حیاط مسجد اموی

جاذبه‌های گردشگری

بقایای شهر تاریخی پالمیرا:این شهر از زمان روم باستان باقی‌مانده و این شهر در بیابان واقع شده‌است و اصلی‌ترین جاذبه توریستی سوریه به شمار می‌آید.

شهر معلولا: این شهر تنها تجمع بشری موجود در جهان است که به زیان آرامی تکلم می‌کنند.

آپامئا: شهر قدیمی روم باستان که خانه حدود نیم میلیون نفر بوده‌است و در قرن دوازدهم بر اثر یک زمین لرزه این شهر خراب می‌شود اما هنوز بقایای این شهر با خیابان‌های طویل آن باعث فخر است.

Crac des Chevaliers:این قلعه جنگی از زمان روم باستان باقی‌مانده و هنوز تخریب نشده است.

سیاست

حقوق بشر در سوریه

وضعیت کردها در سوریه

نوشتار اصلی: کردستان سوریه

وضعیت کردها در سوریه نسبت به دیگر کشورها ناگوارتر گزارش شده‌است. حکومت بعثی سوریه، برای این کشور که محل سکونت اقوام و گروه‌های زبانی متفاوت است تنها یک هویت می‌شناسد و آن هویت عربی‌است. موجودیت جامعه دو میلیونی کردها که ۱۰٪ ساکنین سوریه را تشکیل می‌دهند، همواره از جانب حکومت خاندان اسد انکار شده‌است. کردها، (همان‌طور که در ترکیه و عراق)، بزرگ‌ترین گروه اقلیت نژادی در سوریه نیز هستند.علی‌رغم اینکه نواحی کردنشین آن فقیرترین قسمت‌های این کشور است در سال ۱۹۶۲ حکومت سوریه حق شهروندی صدهاهزار تن از کردها را سلب نمود و حتی آنان را از آمار کشور نیز حذف کرد، که البته این تعداد، اکنون پس از گذشت بیش از ۴۰ سال افزایش یافته‌است. این تعداد از کارت شناسایی ملی (ID) محرومند که برای ضروری‌ترین، ابتدایی‌ترین و حیاتی‌ترین نیازهای خود همچون تحصیل، معالجه و غیره... ضروری‌است. در ۲۹ ژانویه ۲۰۰۶ برخی منابع اعلام داشتند که سوریه قصد بازگردانی حق شهروندی به افراد نام‌برده رادارد.بعد از اینکه حافظ الأسد، رهبر حزب بعث، در سال ۱۹۷۰، به سمت رئیس جمهوری سوریه رسید سرکوب و خفقان کردها و دیگر اقلیت‌های این کشور، به طور قابل ملاحظه‌ای تشدید یافت.در مارس ۲۰۰۴ به دنبال یک مسابقه محلی فوتبال در شهر کردنشین قامشلی، نیروهای نظامی سوریه به سرکوب و کشتار مردم این شهر پرداختند که منجر به چندین روز درگیری میان مردم و نیروهای مسلح حکومتی شد و بیش از ۳۰ کشته و صدها زخمی به جای گذاشت و شمار بیشتری نیز بازداشت و روانه زندان‌ها شدند.

• قتل‌عام حماه

منابع

• نوشتار: اماکن سیاحتی و زیارتی دمشق، نوشته: اصغر قائدان. همچنین ارائه شده در وبگاه غدیر
• دکتر: شامی، یحیی، (موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) ، دار‌ الفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
• د. الیاس، جبرائیل، الجبور،:(المحافظات السوریة)، اصدار الهیئة العامة للبدیات والمدن، عام ۲۰۰۷ للمیلاد.
• لبیب، عبدالساتر، (قِصَة الحَضَاراة) ، دار‌ المشرق، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۰ میلادی.

جستارهای وابسته

• اماکن تاریخی سوریه
• شهرهای سوریه

پیوند به بیرون

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به سوریه در ویکی‌گفتاورد موجود است.