دوستان (مجموعه تلویزیونی)

برای دیگر کاربردها، دوستان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

Friends
بازیگران	جنیفر انیستن متیو پری دیوید شویمر کورتنی کاکس لیزا کودرو مت له بلانک
کشور	ایالات متحده آمریکا
زبان(ها)	انگلیسی
شمار قسمت‌ها	۲۳۶ اپیزود
تولید
تهیه‌کننده(ها)	دیوید کرین مارتا کافمن
مدت هر قسمت	حدود ۲۲ دقیقه
پخش کننده
پخش اصلی	۲۲ سپتامبر ۱۹۹۴ – ۶ می‌۲۰۰۴
پیوند به بیرون
وب‌گاه رسمی http://www2.warnerbros.com/friendstv/container.html

دوستان یا فریندز (به انگلیسی: Friends) یک مجموعه کمدی در مورد گروهی از شش دوست است که در منطقه منهتن شهر نیویورک زندگی می‌کنند. این مجموعه توسط دیوید کرین و مارتا کافمن از سال ۱۹۹۴ تا سال ۲۰۰۴ ساخته شده‌است.

این سریال متمرکز بر زندگی سه مرد و سه زن بیست و چند ساله (که در روند سریال به سی و چند سالگی می‌رسند) است که ساکن محله گرین ویچ هستند. این سریال یکی از محبوبترین مجموعه‌های کمدی روزمره در تاریخ تلویزیون آمریکا است که ده‌ها میلیون طرفدار در سراسر جهان بدست آورده‌است. سریال دوستان در تلویزیونهای بیش از یکصد کشور جهان نمایش داده شده‌است و روزبروز به شمار طرفداران آن افزوده می‌شود.

این سریال را کمپانی برایت/ کافمن/ کرین با همکاری شرکت تلویزیونی برادران وارنر برای شبکه ان بی سی در ایالات متحده ساخته‌است و برای اولین بار از همین شبکه پخش شده‌است و پس از آن شبکه‌های دیگری در کشورهای متعدد جهان آن را پخش کردند. قسمت اول آن در ایالات متحده در ۲۲ سپتامبر سال ۱۹۹۴ روی آنتن رفت و آخرین قسمت آن در ۶ می سال ۲۰۰۴ پخش شد.

مجموعهٔ دوستان در طی پخش، جوایز زیادی بدست آورد، از جمله شش جایزهٔ امی برای عالیترین سریال کمدی، یک جایزه گوی طلایی، ۵۶ جایزه دیگر و در مجموع این سریال ۱۵۲ مرتبه کاندید جایزه‌های مختلف شده‌است. بعد از پایان این مجموعه در سال ۲۰۰۴، مجموعه جویی در ادامهٔ آن ساخته شد.

هنرپیشگان

• جنیفر انیستن در نقش ریچل گرین - پیشخدمت کافی شاپ سنترال پرک که بعدها شغلی در قسمت مدیریت کمپانی بلامینگدیلز برای خود دست و پا می‌کند و در نهایت در رالف لورن مشغول به کار می‌شود.

• کورتنی کاکس آرکت در نقش مونیکا گلر بینگ - سرآشپزی عصبی که در طول سریال در چندین رستوران کار می‌کند.

• لیزا کودرو در نقش فیبی بوفِی - زنی به واقع عجیب! موزیسن و ماساژور

• مت له بلانک در نقش جویی تریبیانی - هنرپیشه‌ای زن پرست و با وجود آن ساده لوح و دوست داشتنی. معروف‌ترین نقشی که بازی کرده‌است، نقش دکتر درک رموری در سریال روزهای زندگی ما است.

• متیو پری در نقش چندلر بینگ - حسابداری حرفه‌ای، عاشق کامپیوتر، در یک کمپانی بزرگ چند ملیتی. درواقع هیچ کسی واقعا نمی‌داند که چه کاری انجام می‌دهد!! او بعدها در یک کمپانی تبلیغات مشغول به کار می‌شود. کلا کم حرف و شوخ است ولی در صورت بر افروخته شدن شوخی‌ها و متلک‌هایش بیشتر می‌شود.

• دیوید شویمر در نقش دکتر راس گلر - برادر بزرگتر مونیکا گلر، دیریرنه شناس موزه تاریخ طبیعی و بعدها استاد دانشگاه نیویورک.

از میان این هنرپیشگان، متیو پری و جنیفر انیستن قبلا بازی در سریال‌های تلویزیونی را تجربه کرده‌اند. همچنین خانم لیزا کودرو قبلا در نقش اورسلا بوفِی در سریال دیوونتم بازی کرده‌است. او در سریال دوستان با بازی نقش فیبی، اورسلا را خواهر دوقلوی بدذات خود معرفی می‌کند.

نقش راس گلر قبل از تدوین سریال، همزمان نوشتن سناریو و متن داستان برای دیوید شویمر پیش بینی شده بود. کورتنی کاکس در ابتدا برای نقش ریشل در نظر گرفته شده بود، ولی تهیه کنندگان را متقاعد کرد که خصوصیات اخلاقی و شخصیت او برای ایفای نقش مونیکا مناسبتر است که در ابتدا قرار بود توسط جنیفر انیستن بازی شود از طرفی انیستن هم احساس کرد نقش ریشل برایش مناسبتر است.

شخصیتهای فرعی

نقش	هنرپیشه
جک گلر	الیوت گولد
جودی گلر	[[کریستینا پیکلز]]
مایک هنیگان	پاول رود
ریچارد بروک	تام سلک
جنیس	مگی ویلر
گانتر	جیمز میشل تایلر

علاوه بر این شخصیتهای فرعی، هنرمندان بسیاری در یک یا چند قسمت این مجموعه نقش آفرینی کرده‌اند، که تعدادی از آنها از معروفترین ستارگان هالیوود هستند. از قبیل: بروس ویلیس، جرج کلونی، شون پن، برد پیت، جولیا رابرتز، وینونا رایدر، ایزابلا روسلینی، بن استیلر، ژان کلود ون دام، رابین ویلیامز، ریز ویدرسپون.

خلاصه

تمرکز این مجموعه بر زندگی یک گروه دوستی شش نفره‌است: «ریشل گرین» پولدار، لوس، و عزیز کردهٔ پدر، که یاد می‌گیرد چگونه به تنهایی زندگی کند. آشپز وسواسی و تمیز «مونیکا گلر». ماساژور عجیب، بی مسئولیت، خوش بین، خواننده و نویسندهٔ اشعار فالک «فیبی بوفِی». هنرپیشهٔ ساده لوح «جویی تریبیانی». کارمند باهوش و خوش مشرب «چندلر بینگ» و دیرینه شناس بدشانس «راس گلر» که سه ازدواج ناموفق را می‌گذراند.

وقتی که داستان شروع می‌شود، ریشل نامزد خود «بری» را در کلیسا رها کرده و پیش بهترین دوست دوران کودکی خود، مونیکا می‌رود. بین خانهٔ این دو و خانهٔ چندلر و جویی فقط یک راهرو وجود دارد و برادر مونیکا، راس که به تازگی از همسر لزبین خود جدا شده هم مرتب به آنجا رفت و آمد دارد. فیبی روح آزاد و عجیب این گروه، هم اتاقی قدیمی مونیکا است. محل اتفاقات این مجموعه شامل آپارتمان مونیکا، آپارتمان چندلر و جویی، آپارتمان راس، آپارتمان فیبی، و یک قهوه خانهٔ محلی به نام سنترال پرک است (که در فلاش بک معلوم می‌شود این قهوه خانه در ابتدا بار بوده‌است).

این مجموعه به طور مداوم از شوخیهای اغراق شده که معمولآ به طرح اصلی مربوط نیستند استفاده می‌کند. بعضی از طنزها مربوط به مسائل جنسی، سیاست و کنایات، و گاهی بی منطق بودن است. همچنین گاه و بی گاه به زوایای مهمی مانند به هم خوردن روابط می‌پردازد. شوخیهای مربوط به موقعیت، طنزهای کنایه دار، و استهزا معمولآ اتفاق می‌افتند. همچنین بسیاری از طنزها بر مبنای تجربیات شخصیتهای اصلی به صورت نقل قول بیان می‌شوند.

این مجموعه فرصتی به هنرمندان قدیمیتر که در گذشته فعالتر بودند داد. الیوت گولد نقش پدر راس و مونیکا را بازی می‌کند و مارلو توماس مادر ریچل است.

شهرت این مجموعه به حدی بود که تا پایان سریال، به شش شخصیت اصلی آن هر کدام برای هر قسمت ۱، ۰۰۰، ۰۰۰ دلار آمریکا پرداخت شد. شش هنرپیشه طی مذاکره‌ای پذیرفتند که از آسیب وارد کردن به یک شخصیت یا دیگران جلوگیری کنند. تبلیغات در آخرین سری این مجموعه، که بیش از ۵۲ میلیون بیننده جذب کرده بود، برای یک پیام ۳۰ ثانیه‌ای ۲، ۰۰۰، ۰۰۰ دلار در آمریکا و ۱۹۰، ۰۰۰ دلار کانادا در کانادا ارزش داشت.

قسمت‌های جدید

به دلیل شهرت بسیار زیاد این مجموعه در زمان پخش اولیه آن، شایعات در مورد به هم پیوستن دوباره برای ساختن چند قسمت ویژه بعد از پخش سری آخر به وجود آمد که حتی بعضی اعلام کردند که قرارداد آن هم منعقد شده‌است. هر چند این شایعات به طور مداوم از طرف ان بی سی و شش هنرپیشه رد می‌شد. کورتنی کاکس، هنرپیشه نقش مونیکا، گفته که تمایل به بازی در یک قسمت دیگر دارد و ضمنآ گفته‌است که نمی‌خواهد قسمتی به صورت فلاش بک بازی کند. جنیفر انیستن که از بین هنرپیشه‌های اصلی کمترین علاقه را به بازی دوباره در نقش خود دارد اشاره کرده که ممکن است قسمتی ویژهٔ عید شکرگذاری ساخته شود. از طرفی لیزا کودرو در مراسم افتتاحیه جایزه امی ساختن یک قسمت ویژه را به سادگی شایعه خواند.

بیرون از صحنهٔ بازی، این مجموعه به دلیل به هم پیوستگی نامعمول هنرمندانش شناخته می‌شد. شش هنرمند اصلی از ابتدا تلاشهای هوشیارانه و دقیقی کردند تا ساختار متحد مجموعه حفظ شود و اجازه ندادند کسی از آنها مسلط بر دیگران شود. این موضوع شامل این درخواست بود که یا همگی نامزد یک کلاس از جایزه (بیشتر «هنرمند نقش مکمل») شوند یا هیچکدام نامزد نشوند. بعلاوه در مذاکرات مالی در مورد دستمزد همگی با هم حاضر می‌شدند (کودرو گفته، «شش نفر ما بسیار قویتر از فقط یک نفر است»). این هنرمندان به قدری با یکدیگر صمیمی شدند که «تام سلک» یکی از ستارگان مهمان گفت که گاهی احساسات غیر قابل توصیف بود.

اثر فرهنگی

مجموعهٔ دوستان در سطحهای مختلف اثر قابل توجهی بر فرهنگ عامه خصوصاً بر زبان و مد داشت. کاربرد "so" به معنای «خیلی» یا «واقعاً» توسط نویسندگان دوستان اختراع نشد اما استفادهٔ زیاد این عبارت در سریال استفادهٔ آن را در مکالمات روزمره تشویق کرد. همچنین عبارت «I Know» به معنای «می دانم» توسط شخصیتهای این مجموعه به خصوص مونیکا با لحنی تأکیدی باعث به کار رفتن بیش از پیش آن شد. ضمناً این مجموعه به دلیل اثر آن بر مد روزمره و مدل موی سر قابل توجه‌است، به عنوان مثال مدل موی جنیفر انیستن توسط عدهٔ زیادی تقلید می‌شد.

عبارت «راس و ریشل» هم برای روابط دارای سابقه که قطع و وصل می‌شوند استفاده می‌شود. هنوزهم به کسانی که واقعا همدیگر را دوست دارند اما دائم با هم بحث می‌کنند و یا حسادت می‌کنند این اصطلاح را لقب می‌دهند.

تولید

اگرچه به نظر می‌رسد که اکثر صحنه‌ها در محله گرین ویچ در منهتن، نیویورک بازی شده، اما مجموعه در کالیفرنیا فیلمبرداری شد. نمای بیرونی آپارتمان دوستان در خیابانهای گروو و بدفورد در محله گرین ویچ واقع شده‌است. هیچ سکانسی که شامل هنرپیشگان باشد در نیویورک فیلمبرداری نشده‌است. حتی تیتراژ شروع سریال کنار فواره‌ای در کالیفرنیا گرفته شده‌است. تقریباً برای کل سری اول مجموعه، خیابانی بیرون سنترال پرک وجود نداشته و فقط یک پس زمینهٔ نقاشی شده بوده‌است. طراحان پنجره را کمی مات کردند و گیاهان بسیاری پشت آن گذاشتند تا آن را پنهان کنند.

واکنش منتقدان

وقتی که هنوز این مجموعه روی آنتن نرفته بود اولین قسمت‌ها توسط گروهی از منتقدان دیده شد و تقریباً کمتر از نیمی آن را تأیید نکردند. بعضی اظهار نظر کردند که این مجموعه طرز برخورد و رفتار دوستان را نشان نمی‌دهد. وقتی که این مجموعه محبوبیت بدست آورد، نظر منتقدان هم تغییر کرد. سریال دوستان «بهترین برنامهٔ تلویزیون در دههٔ ۹۰» خوانده شد و منتقدان آن را بهترین کمدی تلویزیونی تاکنون نامیدند. سری هشتم این مجموعه با بردن جایزهٔ با ارزش «عالیترین مجموعهٔ کمدی» امی ستایش منتقدان را جلب کرد.

رتبه‌ها

۶۶-دقیقه سری پایانی توسط برنامهٔ سرگرمی امشب به عنوان بزرگ‌ترین لحظهٔ تلویزیون آمریکا در سال ۲۰۰۴ نامیده شد و دومین رتبه را در سال ۲۰۰۴ بدست آورد و فقط از فینال قهرمانی دو لیگ فوتبال آمریکا عقب ماند؛ هرچند سری پایانی نتوانست از رتبهٔ دریافت شده توسط سری پایانی سریالهای «مش» (۱۰۶ میلیون)، «به سلامتی» (۸۰٫۴ میلیون)، یا «ساینفیلد» (۷۶٫۳ میلیون) تجاوز کند. البته این قسمت پر طرفدارترین قسمت از مجموعهٔ دوستان نبود و قسمت «بعد از فینال» از سری دوم که در ۲۸ ژانویه ۱۹۹۶ روی آنتن رفت ۵۲٫۹ میلیون تماشاگر جذب کرد. در سری ۲۰۰۱-۲۰۰۲، دوستان بالاترین رتبه را در بین برنامه‌ها در ایالات متحده بدست آورد.

منابع

• «Friends» ‎(انگلیسی)‎. در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb). بازبینی‌شده در مارس ۲۰۱۱. 
• «Friends» ‎(انگلیسی)‎. TV.com. بازبینی‌شده در مارس ۲۰۱۱. 
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Friends»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در مارس ۲۰۱۱).

در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با دوستان (مجموعه تلویزیونی) موجود است.