تفنگ سرپر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چند نمونه از انواع تفنگ‌های سر پر استفاده شده در ایران.

تُفَنگ (تپانچه) سَرپُر گونه‌ای سلاح انفرادی گرم است که در آن خرج انفجاری (باروت) و یک گلوله یا تعدادی ساچمه از سر یا دهانه لوله سلاح وارد می‌شود. اگرچه خمپاره‌اندازهای کنونی با این تعریف سلاح سرپر به شمار می‌روند ولی معمولاً منظور از سلاح سرپر توپ‌ها و تفنگ‌های قدیمی است.

تفنگ سرپر یکی از قدیمی‌ترین تفنگ‌های بشر است که در قرن ۱۷ میلادی ساخته شد.این تفنگ فقط قادر به یک بار شلیک بوده و برای شلیک مجدد لازم است فرایند پر کردن تفنگ تکرار شود. درضمن تفنگ سرپر بسیار سنگین و بزرگ است. طول آن به حدود ۱۵۰ سانتی متر می‌رسد.

محتویات

[ویرایش] نحوهٔ کار

ابتدا مقداری باروت سیاه را در لولهٔ دراز تفنگ می‌ریزیم و پس از آن تکه‏ای پارچه قرار داده و آن را با میله فلزی باریکی به نام سنبه می‌کوبیم تا خوب سفت شود. سپس یک گلوله یا تعدادی ساچمه را به همراه یک لایه پارچه در لوله گذاشته و مجدداً با سنبه می‏کوبیم. سپس چخماق (چکش) را مسلح کرده و ماشه را می‌چکانیم تا تفنگ شلّیک کند. چخماق در این سلاح انواع مختلفی دارد. در تفنگهای قدیمی‏تر از سنگ چخماق برای ایجاد جرقه و انفجار باروت استفاده می‏شود. در تفنگهای سرپر جدیدتر از پستانک و چاشنی برای ایجاد جرقه استفاده می‏شود. یعنی یک پستانک در انتهای لوله تفنگ تعبیه شده است که یک چاشنی به شکل یک کاسه استوانه‏ای کوچک که حاوی مقدار کمی ماده انفجاری حساس است، روی آن گذاشته می‏شود. با مسلح کردن چخماق و چکاندن ماشه، چخماق بر روی کاسه چاشنی برخورد کرده و جرقه لازم را برای انفجار باروت ایجاد می‏کند. شایان ذکر است که این تفنگ برد محدودی دارد و دود زیادی تولید می‌کند.

[ویرایش] استفاده‌ها

[ویرایش] جنگ‌های بریتانیا با هند

در این جنگ‌ها که برای کشتن هندیان، از خودشان نیز سوء استفاده می‌شد، این تفنگ به کار می‌رفت (البته با گذشت زمان نمونه‌های دقیق تر آن به کار گرفته شد).

[ویرایش] جنگ‌های بریتانیا با آمریکا

این جنگ‌ها که در قرن ۱۸ میلادی صورت پذیرفت، تماماً از این گونه تفنگ‌ها استفاده می‌شد.

[ویرایش] جنگ‌های ناپلئون

در جنگ‌های ناپلئون از این تفنگ استفاده می‌شد، اما کم کم استفاده از آن در جنگ‌ها منسوخ شد.

[ویرایش] منابع

فرهنگ نامهٔ کلید دانش، ج۱ ص۳۰۰

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تفنگ سرپر موجود است.