مکتوبات (مولوی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مکاتیب)
پرش به: ناوبری، جستجو

مکتوبات (یا مکاتیب)، نام مجموعهٔ نامه‌های صد و پنجاه‌گانه‌ای است که از مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (مولوی) به یادگار مانده است. از سه اثر منثور مولوی، مکتوبات را نباید چون دیگر آثار او تلقی کرد، هر چند در آن کتاب هم گهگاه مولانا در حال و هوای دیوان کبیر و مثنوی پرواز کرده است، از جمله در نامهٔ صد و سی‌ام که به حسام‌الدین چلبی نوشته است، اما محتوای بسیاری از نامه‌ها دنیوی است و توصیه‌هایی به این امیر و آن وزیر که کار این و آن را روبه‌راه کنند و در رفع دشواری و اصلاح امور مردم غفلت نکنند. این نامه‌ها در زمان‌های مختلف و با نیات مختلف تقریر شده است. [۱]


شمار نامه‌های مولوی اگر هم بیش از اینها باشد تاکنون به دست نیامده است. اما همین‌ها هم بس است تا ما را با شیوهٔ نثر او آشنا سازد. از این نامه‌ها جز سه تا که از طرف او نوشته شده و یکی دو تا که املاء وی است، بقیه به خط خود اوست و وقتی که آنها را می‌خوانیم می‌توانیم یقین بدانیم که قلم ادیبانهٔ خود مولانا آنها را نگاشته و دخل و تصرفی در آن نشده است. نامه‌های مولانا، گرچه از آیات قران و حدیث و شعر و برخی نکته‌های عارفانه خالی نیست، بیشتر حال و احوال یاران و بستگان و درویشان او را نمایش می‌دهد و از نظر تحقیق در تاریخ سلجوقیان و شناخت روحیات مولانا از جهت مناسبات او با مردمی که در ایجاد فضای زندگی او نقش داشتند – از حکومتیان و غیر آنان – ارزشمند است. [۲]

منابع[ویرایش]

  1. [۱] فیه مافیه و جایگاه آن در میان آثار مولانا: توفیق سبحانی - ایران‌نامه، سال بیست و پنجم، شماره ١ و ٢، بهار و تابستان ۱۳۸۸
  2. [۲] کتاب‌شناسی آثار مولانا جلال‌الدین در ایران حسن لاهوتی - ایران‌نامه، سال بیست و پنجم، شماره ١ و ٢، بهار و تابستان ۱۳۸۸
  • مکتوبات مولانا جلال‌الدین رومی، تصحیح توفیق سبحانی، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۱ تهران