منسوجات بی‌بافت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از منسوجات بی بافت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

منسوجات بی بافت گونه‌ای از پارچه است که بدون بافت تولید می‌شود بدین شکل که الیاف در هم آمیخته شده و بر روی آنها عملیات اتصال انجام می‌شود. در حال حاضر ۳۰٪ از منسوجات جهان بی بافت می باشد و روز به روز به تعداد آنها اضافه می‌شود. رایج‌ترین گونه این منسوجات نمد است. ماسک‌ها، پادری‌ها، ایزوگام، انواع عایق‌ها، کاغذهای دیواری و ... انواعی از منسوجات بی بافت هستند.

منسوجات بی بافت (NON-WOVEN) منسوجاتی هستند که مستقیما از الیاف جدا از هم بوجود می آیند. به این صورت که الیاف به صورت های مختلف در کنار هم قرار گرفته و بوسایل مختلف از جمله سوزن زنی (NEEDLING MACHINE) ، حرارتی (TERMOBONDING ) و یا با استفاده از چسب یا بایندر (CHEMICAL BONDING) به یکدیگر اتصال یافته و تولید یک سطح کامل بصورت پارچه مینماید.[۱]

منسوجات بی بافت امروزه در پروژه‌های عمرانی و کارهای پزشکی بیشترین کاربرد را دارد. امروزه به عنوان تصفیه کننده خون در دستگاه‌های کلیه و قلب مصنوعی و نیز بعنوان پوشش‌های پانسمان پیشرفته کاربرد دارند.

منسوجات بی بافت که نام علمی آن Nonwoven fabrics است امروزه کاربردهای وسیعی پیدا کرده اند و روزانه به تعداد محصولات این صنعت افزوده میشود. مهمترین کاربرد این صنعت در بهداشت و درمان است که لباسهای بیمارستانی، پدها، ست های جراحی ، چسب زخم ها، باند و گاز و … را شامل میگردد. پارچه بی بافت، موکت ها، کاغذ، دستمال کاغذی، انواع دیوارپوشها و عایق ها نظیر ایزوگام، پارچه های اسپان باند، پد های بهداشتی، قسمت جاذب پوشک بچه و…. از دیگر محصولات صنعت بی بافت به شمار می آیند.منسوجات بی بافت تقریبا در همه صنایع و اصنفاف استفاده های منحصر به فردی را دارند. از جمله پر مصرف ترین صنایع میتوان به صنعت تبلیغات و بسته بندی، کشاورزی، بهداشتی و آرایشی، راه سازی و صنعت ساختمان اشاره کرد. برای نمونه امروزه ساک دستی های پارچه ای یکی از بزرگترین مصرف کنندگان پارچه های اسپان باند بعد از صنعت تولید لباسهای بیمارستانی است. تولید با حجم و سرعت بالا، قیمت بسیار نازل، بازیافت آسان و طیف وسیع محصولات قابل تولید با این منسوجات از دلایل محبوبیت روز افزون این ابداع بشر است. بطور خلاصه منسوجات بی بافت حاصل در هم تنیدگی (Bonding) الیاف مختلف و ایجاد بستر یا همان منسوج می باشند. در این صنعت از تار و پود خبری نیست. این اتصال و درهم تنیدگی الیاف توسط فشار، حرارت، ضبه و یا مواد شیمیایی انجام میشود که هریک از این روشها، محصول با خواص متفاوتی را به دست میدهند. صنعت منسوجات بی بافت روز به روز در حال توسعه و گسترش است ، خوشبختانه در ایران نیز این صنعت رشد چشمگیری داشته است، به گونه ای که در سالهای اخیر شاهد رشد خط تولید اسپان باند و سایر منسوجات بی بافت در جایجای کشورمان بوده ایم.[۲]

اسپان باند (نوعی منسوج نبافته)
اسپان باند (نوعی منسوج نبافته)

[نیازمند منبع] تعریف منسوجات بی بافت و روش‌های تولید آن: منسوجات بی بافت از یک لایه یا تار عنکبوتی تشکیل شده و از الیاف منقطع یا فیلامنتی می‌باشد پس از تشکیل لایه لازم است به روشی مناسب میان الیاف تشکیل دهنده لایه پیوند ایجاد گردد؛ بنابراین می‌توان مراحل تشکیل منسوجات بی بافت را به سه مرحله تقسیم کرد: در مرحله اول لایه از مواد خام (الیاف کوتاه یا فیلامنتی) تشکیل می‌شود وسپس فرایند ایجاد اتصال در لایه انجام گرفته و در نهایت پیچیده می‌شود. تشکیل تار عنکبوتی با لایه می‌تواند در یک فرایند خشک یا مرطوب انجام شود یا اینکه در مورد فیلامنت‌ها به طور مستقیم پس از ذوب ریسی این عمل صورت گیرد. ایجاد اتصال در لایه‌ها می‌تواند به صورت مکانیکی (سوزن زنی)، حرارتی (ترمو باندیگ)، شیمیایی (بوسیله مواد اتصال دهنده) یا هیدرودینامیکی (در گیر سازی بوسیله آب که فرایند اسپان لیث معروف است) انجام می‌شود. _قابل ذکر است که در فرایند شیمیایی از یک لایه چسب یا لاتکس استفاده می‌شود_ مواد خام مصرفی برای تولیدات منسوجات بی بافت: الیاف مصرفی برای این تولیدات را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد: ۱: الیاف طبیعی مانند پنبه کتان و غیره ۲:الیاف مصنوعی از جمله الیاف منقطع یا فیلامنتی ترموپلاستیک الیاف دیگر مانند شیشه، فلزی و غیره مواد خام دیگر شامل خمیر چوب، گرانول‌ها، پودر مواد فوق جاذب، مواد تکمیلی و غیره می‌باشد؛ که در این میان تنها خمیر چوب با توجه به بالا بودن میزان مصرف آن از اهمییت برخوردار است. الیاف پلی پروپلین بیشترین مصرف را در این نوع تولیدات دارند و از انواع الیاف منقطع و فیلامنتی دیگر نظیر پلی آکریلونیترل و پلی آمیر و الیاف دو جزیی وغیره نیز استفاده می‌شود. بعد از پلی پروپیلن الیاف پلی اتیلن ترفتالات (پلی استر) بیشترین مصرف را در این منسوجات دارد. همچنین ویسکونر به میزان قابل ملاحظه ایی در تولید منسوجات بی بافت استفاده می‌شود.

فرایند تولید منسوجات بی بافت[ویرایش]

مراحل تولید منسوجات بی بافت در سه مرحله اصلی انجام میگرد که در زیر به این مراحل اشاره کرده ایم:

در مرحله اول لایه ای از رشته های الیاف یا فلامنت از مواد اولیه ای نظیر پلی استر و پلی پروپیلن تشکیل می‌شود، سپس فلامنتها با استفاده از روش های خاص به یکدیگر متصل میگردند

در نهایت شبکه ای منظم به صورت تار عنکبوت از فلامینتهای متصل ایجاد شده که تشکیل یک لایه منسوج نبافته را میدهند.[۱]

خط تولید منسوج نبافته

از آنجائیکه در این صنعت تشکیل منسوج یا پارچه، بدون استفاده از نخ های ریسیده شده صورت میگیرد و تابع سیستم های بافت متداول روی ماشین های بافندگی (بصورت تار و پود) نیست، بنا به روش های شکل گیری لایه و اتصال دهی الیاف بهم به گروههای زیر تقسیم میشود:

فرآیند شکل گیری لایی:

1) تر ریزی

2) خشک ریزی

3) هوا ریزی

فرآیند اتصال دهی:

1) روش مکانیکی (سوزن زنی)

2) روش حرارتی حرارتی (ترمو باندیگ)

3) روش شیمیایی (بوسیله مواد اتصال دهنده)

4) روش هیدروداینامیکی (درگیر سازی بوسیله آب) که آن را اسپان لس مینامند

منسوجات بی بافت اسپان لس به لحاظ شکل گیری لایه اولیه از گروه سیستم خشک ریزی میباشد که توسط دستگاههای کاردینگ صورت میگیرد که تا سال 2005 حدود 90 % کل منسوجات بی بافت در دنیا به این روش تولید می شدند و به لحاظ اتصال دهی و در هم رفتن الیاف به روش مکانیکی صورت میگیرد. روش مکانیکی بطور عمده به 2 دسته تقسیم میشوند(در اتصال مکانیکی روشهای دیگری هم هست چون کاربرد عمده ای ندارد بدان اشاره نمیشود)[۳]

روش سوزنی (needle punching)[ویرایش]

در روش سوزنی یا needle-punching با استفاده از سوزنهای خاص و ماشین مخصوص، الیاف در هم میروند و تشکیل یک لایی متراکم نمدی شکل را میدهند که در این روش تولید منسوج بی بافت با گرماژ پایین محدودیت دارد..

روش آب گره (Hydro entanglement)[ویرایش]

در روش Hydro-entanglementبا استفاده از آب با فشار بالا در حدود 100-200 Bar پس از عبور از نازل مخصوص بصورت میله های سوزنی در آمده و بر روی الیاف اعمال میشود و الیاف پس از در هم رفتگی تشکیل یک لایه نمدی شکل نازک را میدهد. این نوع منسوج نبافته با نام تجاری اسپان لس معروف است.

امتیازات اسپان لس (SPUNLACE):

· توانایی جذب رطوبت بالا

· نرمی و انعطاف

· عدم استفاده از مواد خارجی یا شیمیایی

· مقاومت کششی بالا در دو جهت طولی و عرضی

· طیف وسیع تولیدات[۲]

کاربردهای منسوجات بی بافت[ویرایش]

کاربردهای مهم منسوجات بی بافت عبارتند از: بهداشتی، پزشکی. دستمال ضد عفونی شده، کالاهای خانگی لباس، پارچه‌ای مصرفی در تزیینات منزل ومصارف صنعتی و فنی آن‌ها شامل موارد زیر است: عایق کاری، فیلتراسیون، مهندسی عمران، راهسازی، کشاورزی و صنعت اتومبیل یک منسوج بی بافت را باید طوری طراحی کرد که هم از لحاظ ویژگی‌های رفتاری کاملاً متناسب با مصرف نهایی آن باشد. انتخاب مواد خام و خواص لیف یک فاکتور اساسی در تعیین خواص نهایی منسوجات بی بافت است. مهمترین کاربرد این منسوجات در کفپوش‌ها می‌باشد و در موکت و فرش ماشینی (به عنوان لایه میانی) کاربرد فراوانی دارد.

جالب است بدانید بسیاری از ملزومات پزشکی شامل انواع لباسها، ماسک ها، ملحفه ها، پد های جراحی، زیر اندازها و بسیاری از کالاهای مورد مصرف در منازل شامل دستمالها، کاورهای لباس، کاورهای توالت فرنگی، ساکهای فانتزی و انواع کالاهای مورد مصرف در صنعت شامل انواع فیلترها، پاک کننده های پارچه ای، روکشهای صنعتی و انواع محصولات آرایشی و بهداشتی مانند دستمالهای مرطوب و … همه و همه از منسوجات بی بافت تولید می شوند. به طور کلی این کاربردها به سه دسته مصارف صنعتی، مصارف بهداشتی و مصارف پزشکی تقسیم می شوند.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

نمد

پارچه

فیلتر هوا

پانسمان پیشرفته

منابع[ویرایش]

http://en.wikipedia.org/wiki/Nonwoven_fabric