مدل ملی تبادل اطلاعات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مدل ملی تبادل اطلاعات (به انگلیسی: National Information Exchange Model) حاصل مشارکت دایرهٔ عدالت آمریکا و دایره امنیت ملی آمریکا است.

انواع وضعیت های اورژانسی در سال های اخیر پیامدهای ناگواری که نتیجه عدم توانایی حوزه قضایی و سازمان ها در به اشتراک گذاری موثر اطلاعات بوده اند را نشان داده است. حملات تروریستی، بلایای طبیعی و مقدار وسیع حوادث جنایی سازمان یافته، ضعف و توانایی های به اشتراک گذاری اطلاعات را نشان می دهند.

اختصار National Information Exchange Model کلمه ی NIEM می باشد که به صورت نیم مشابه کلمه ی تیم(به انگلیسی: Team) خوانده میشود.

مدل ملی تبادل اطلاعات چیست و چرا تولید شده است ؟[ویرایش]

مدل ملی تبادل اطلاعات حاصل مشارکت دایره عدالت آمریکا و دایره امنیت ملی آمریکا است. انواع وضعیت های اورژانسی در سال های اخیر پیامدهای ناگواری که نتیجه عدم توانایی حوزه قضایی و سازمان ها در به اشتراک گذاری موثر اطلاعات بوده اند را نشان داده است. حملات تروریستی، بلایای طبیعی و مقدار وسیع حوادث جنایی سازمان یافته، ضعف و توانایی های به اشتراک گذاری اطلاعات را نشان می دهند.

این یک واقعیت تأسف بار است که امروزه اشتراک اطلاعات enterprise-wide به طور عمومی و سراسری ممکن نیست. با وجود اینکه سازمان ها در سراسر کشور کارکردهای عملیاتی مشابهی انجام می دهند و اطلاعات مشترکی دریافت کرده و استفاده می کنند(نظیر داده هایی راجع به اشخاص، مکان ها و رویدادها)، اما پراسس کاری داخلی آنها اغلب از یک حوزه قضایی به حوزه قضایی دیگر متفاوت است و سازمان ها از سیستم ها و تکنولوژی های اطلاعاتی متفاوتی استفاده می کنند. چیزی که کمبودش احساس می شود یک مکانیزم ملی برای شناسایی و توانمند کردن مبادله اطلاعات در سطح وسیع، با سازمان ها و حوزه های قضایی دیگر است.

مدل ملی تبادل اطلاعات اشتراک اطلاعات را در میان تمامی سطوح دولت شامل فدرال، ایالتی، محلی و طایفه ای امکان پذیر می کند.مدل ملی تبادل اطلاعات همکاری و مشارکتی را بین آژانس ها و سازمان ها در تمام سطوح دولت و صنایع خصوصی ارائه می کند.

رؤیای مدل ملی تبادل اطلاعات این است که استانداردی منتخب برای تبادل اطلاعات درون کشور آمریکا باشد. که به موجب آن موارد زیر فراهم گردد:

  • افزایش امنیت عمومی و امنیت ملی
  • کارآمد تر و گسترده تر بودن به اشتراک گذاری اطلاعات میان سازمان ها و حوزه های قضایی
  • مقرون به صرفه بودن توسعه و گسترش سیستم های اطلاعاتی
  • هزینه کمتر در توسعه و استقرار سیستم های اطلاعاتی
  • بهتر شدن کیفیت تصمیمات حکومتی به دلیل داشتن اطلاعات به موقع، دقیق و کامل

لازم به ذکر است که مدل ملی تبادل اطلاعات یک برنامه نرم افزاری، بانک اطلاعاتی، شبکه یا یک سیستم کامپیوتری نیست، بلکه همانگونه که از نام آن پیداست یک مدل جهت به اشراک گذاری اطلاعات بین سازمانهاست. که یکی از اهداف اصلی آن افزایش امنیت و سرعت در تبادل اطلاعات می باشد.

مدل ملی تبادل اطلاعات به عنوان یک طرح برای اشتراگ گذاری اطلاعات بر پایه XML است.

الگوی XML قوانین و محدودیت هایی را برای جنبه های مختلف داده نظیر ساختار، روابط، مقادیر مجاز و نوع را مشخص می کند. این الگو به صورت متنی است و قابل خواندن و استفاده توسط انسان و ماشین می باشد.

مدل ملی تبادل اطلاعات از XML استفاده می کند تا فرهنگ واژگان مختصر و تعریف شده ای را برای اشتراک اطلاعات حیاتی، در سراسر کشور عرضه کند. این مدل صرف نظر از اینکه سازمان به اشتراگ گذارنده اطلاعات از نوع فدرال، محلی، ایالتی و یا طایفه ای باشد و همچنین صرف نظر از اینکه اطلاعات به صورت افقی یا عمودی در حال مبادله است، عملیات تبادل را انجام می دهد. مدل ملی تبادل اطلاعات در واقع زبان متداولی را عرضه کرده است که توسط آن سازمان های فدرال، محلی و ایالتی و یا طایفه ای می توانند اطلاعات حیاتی را در حالت های روتین و اورژانسی شرح داده و به اشتراک بگذارند. مدل ملی تبادل اطلاعات طراحی شده است تا مبادله اطلاعات را در میان دامنه های مختلف نظیر موارد زیر تسهیل بخشد:

  • امنیت عمومی
  • امنیت ملی
  • عدالت
  • مدیریت بحران
  • هوش

مفاهیم کلیدی در مدل ملی تبادل اطلاعات:[ویرایش]

مفاهیم کلیدی زیر برای درک هدف، معماری، فرایندها و دیگر توانایی های NIEM ضروری هستند که در ادامه به تشریح کامل آنها می پردازیم.

  • اجزای داده ها (به انگلیسی: Data Components)
  • هسته ی مدل ملی تبادل اطلاعات (به انگلیسی: NIEM Core)
  • دامنه ها (به انگلیسی: Domains)
  • جوامع ذینفع (به انگلیسی: Communities of Interest)
  • مستند بسته ی تبادل اطلاعات (به انگلیسی: Information Exchange Package Document)

اجزای داده ها(Data Components)[ویرایش]

بلوک اصلی ساختمان این مدل اجزای داده ها هستند. اجزای داده‌ها در واقع عناصر داده ای ابتدایی هستند که مفاهیم و اشیاء دنیای واقعی را نشان می دهند. داده های مبادله شده بین سازمان ها می توانند به اجزای منحصر به فردی نظیر اطلاعاتی درباره افراد، مکان ها، اشیاءو رویدادها شکسته شود.

مولفه هایی که در حال استفاده مکرر و یکنواخت هستند صرف نظر از طبیعت کار یا زمینه عملیاتی مبادله شان، در عمل در مدل ملی تبادل اطلاعات مشخص شده اند و می توانند توسط استفاده کنندگان برای تبادل مجدد داده استفاده شوند. برخی از منابع اجزای داده ها شامل مدل های داده، پایگاه های داده، دیکشنری های داده، الگوها و مبادلات می باشند. در مدل ملی تبادل اطلاعات این منابع توسط الگوهای XML با هدف تعریفی استوار بیان می شوند که به آنها بسته های انتقال اطلاعات (IEPs – Information Exchange Packages) گفته می شود.

ضمناً این مدل مستقل از هر نوع تکنولوژی مشخصی است و پیش بینی می شود در آینده بتواند در هر تعدادی که توانایی تولید و اشتراک گذاری اطلاعات سازگار و با معنا را داشته باشد، نمایش داده شود.

با توجه به نوپا بودن این مدل (از سال 2005 تاکنون) قابل پیش بینی است که نسخه های آینده به فرم های جدیدی کوچ کنند.

مولفه های این مدل فقط یک سری مولفه های مستقل برای ایجاد پیغام نیستند. بلکه آنها با یکدیگر یک مدل داده ای مستقل و به هم متصل را تشکیل می دهند که هدف از این استقلال و اتصال تولید مولفه هایی می باشد که هر یک به خودی خود دارای معنا باشد و همه ی مولفه ها ساختاری ثابت داشته باشند. یعنی با اینکه هر مولفه معنایی مستقل دارد ولی اتصال آنها به یکدیگر موجب دریافت معنای کامل تر و کاربردی تری گردد.

برای تبادل موثر داده ها باید درک معناشناسی مشترکی از داده میان سازمان های شرکت کننده وجود داشته باشد و داده ها باید در یک روش معنا گرایی ثابت قالب بندی شوند که به آن ساختار ثابت داده می گویند.

به عنوان مثال، ممکن است دو سازمان، اطلاعاتی را در مورد افرادی که به دلیل ارتکاب جرم محاکمه شده اند، جمع آوری کنند. اگر این دو سازمان بخواهند اطلاعاتی راجع به این افراد به اشتراک بگذارند، هر کدام باید درک مشترکی از مجموعه اصطلاحاتی که سازمان دیگر استفاده می کند و همچنین صفت های مشترکی که شخص را شرح می دهند داشته باشند. مثلا ممکن است یک سازمان یک شخص را به عنوان Arrestee بشناسد در حالی که سازمان دیگر همان را با عنوان Defendant می شناسد، ولی در هر دوحالت، آنها به یک انسان، دارای حداقل صفات قابل اشتراک بین دو سازمان، اشاره می کنند. به عنوان مثال شخص حتما دارای نام، سن، جنسیت یا نژاد مشخص می باشد.

سازمان ها لزوماً نیازمند تجهیز سراسری سیستم اطلاعاتی خود یا سازگاری با استانداردهایی که یک یکسانی مصنوعی را در جمع آوری اطلاعات تحمیل میکند نیستند، اما باید درک مشترک و ثبات معنایی در ساختارهایی که بین خطوط سازمان ها عبور می کنند وجود داشته باشد تا به اشتراک گذاری اطلاعات به درستی و با موفقیت صورت پذیرد.

هسته ی مدل ملی تبادل اطلاعات (NIEM Core)[ویرایش]

مولفه های داده های درون یک مبادله اطلاعات که به طور سراسری در میان تمام یا برخی از دامنه ها به اشتراک گذاشته شده و درک شده اند، با عنوان مولفه های جامع شناخته می شوند. مولفه های جامع باید در بین دامنه های استفاده کننده ی آن فراگیر شده، شوند. برای فراگیر شدن یک مولفه، رضایت و موافقت تمامی دامنه ها در مورد معانی و ساختار یک مولفه نیاز است تا آن مولفه ساختار یک مولفه ی جامع را پیدا کند. مولفه هایی مانند شخص، آدرس و سازمان مولفه های جامع هستند.

یک مولفه داده، ترکیبی از صفات در مورد موضوع موردنظر(مثلا یک شخص) است. آن مولفه می تواند شامل صفاتی مثل نام شخص، تاریخ تولد، جنسیت، نژاد، رنگ چشم، رنگ مو و ... باشد.

به عنوان مثال مولفه ی شخص تقریباً در تمامی سازمان های مرتبط و سیستم های اطلاعاتی دامنه ای که در حال حاضر به مدل ملی تبادل اطلاعات وابسته هستند یا قرار است بشوند، استفاده می شود و حاوی یک معنی واحد در میان تمامی جوامع ذینفع می باشد.

به عنوان مثال در سیستم های اطلاعاتی پلیس، شخص می تواند مظنون، توقیف شده، شاهد یا قربانی باشد. در سیستم های مدیریت پرونده دادگاه شخص می تواند وکیل، شاکی، شاهد و یا عضو هیأت منصفه باشد. در سیستم های حفظ سلامت، شخص می تواند بیمار، پزشک یا پرستار باشد.

در واقع در ابتدا یک مولفه (مثلا مولفه شخص) برای استفاده عملیاتی تعریف می گردد سپس جهت کسب اعتبار بررسی می شود تا معتبر گردد. آنگاه می تواند در مدل ملی تبادل اطلاعات ذخیره شود تا برای دسترسی و استفاده مجدد توسط دیگر جوامع ذینفع قابل دسترس باشد.

در صورتی که این عملیات به درستی انجام شود تعریف معنایی آن در میان هر تکنولوژی ای که امروزه استفاده می شود پایدار خواهد ماند و عمر مفید مولفه افزایش می یابد، البته جهت جلوگیری از منسوخ شدن یک مولفه می توان ان را در زمان مناسب باز هم به صورت اصولی ویرایش کرد و در دسترس جوامع ذینفع قرار داد.

در نتیجه جوامع ذینفع نیازمند صرف زمان و تلاشی که متداولا برای ساخت یک مولفه از ابتدا لازم است نیستند. همچنین این کار باعث تسهیل در اشتراک گذاری وسیع تر اطلاعات شده و موجب ایجاد ارتباطات گسترده تر و مناسب تری می شود.

دامنه ها (Domains)[ویرایش]

در مدل ملّی تبادل اطّلاعات دامنه به یک تشکیلات شغلی که در سطح وسیع روی سازمان ها منعکس می شود، اتلاق می گردد. واحدهای دولتی، عملیاتهای کاربردی، سرویس های امنیتی و سیستم های اطلاعاتی که برای دستیابی به اهداف مشترک سازمان دهی شده اند، هر یک به گونه ای دامنه محسوب می شوند. با توجه به شکل (الف) حوزه های عدالت و مهاجرت، هر یک به عنوان دامنه در این مدل تعریف می گردند. دامنه ها برای تسهیل در اداره امور، سازمان دهی شده اند و هرکدام دارای میزانی از پایداری هستند. هر دامنه به طور مرسوم شامل یک گروه از داده های به هم متصل است که:

  • بر اینکه کارشناسان SMEs)Subject-Matter) چه کسانی هستند نظارت می کند.
  • دارای سطحی از اختیار در داخل دامنه هایی که نشان می دهند هستند.
  • در فرایند های مرتبط با هماهنگ سازیِ ناسازگاری ها و برطرف سازی ابهامات در اجزای داده ها شرکت می کند.

یک دامنۀ ایده آل که هم اکنون در مدل ملی تبادل اطلاعات مشغول به فعالیت است عدالت می باشد. دامنه ی عدالت شامل سازمان هایی است که کارکردهایشان مرتبط با گزارش گیری و تحقیق در زمینه ی جرم، دستگیری مظنونین متخلف، تعقیب قانونی، قضاوت محکومین جنایی و سرپرستی محکومین و ... است.

دیگر دامنه های مدل ملی تبادل اطلاعات شامل موارد زیر می شود:

جوامع ذینفع (Communities of Interest)[ویرایش]

جوامع ذینفع گروه های همدست از کاربرانی هستند که اطلاعات را به دنبال اهداف اشتراکی، علایق، مأموریت ها و فرآیندهای شغلی مبادله می کند. از این رو این کاربران باید فرهنگ لغات مشترکی برای اطلاعاتی که مبادله می شوند داشته باشند. جوامع ذینفع از اجزای داده ها و محصولات مصنوعی یافت شده در مدل ملی تبادل اطلاعات برای مستند سازی مبادلات داده ای خود استفاده می کنند. جوامع ذینفع به طور خصوصی، عمومی یا مجازی به جلسه می نشینند تا نیازهای کسب و کار خود را تعریف کرده و برای نیازهای خود در اشتراک گذاری اطلاعات درون و بیرون دامنه ای خود مدل سازی و برنامه ریزی کنند.

مستند بسته ی تبادل اطلاعات (Information Exchange Package Document)[ویرایش]

اطلاعاتی که به طور عمومی و فراگیر بین دامنه های شرکت کننده مبادله می شود می تواند به صورت بسته های تبادل اطلاعات (IEPs)، در قالب الگوهای XML، سازمان دهی شود.

نمونه ای از این جمع آوری اطلاعات، داده های مرتبط با یک بازداشت است. داده ای که باید مبادله شود نه تنها شامل داده های توصیفی و شخصی در مورد شخص دستگیر شده است، بلکه شامل اعترافات شخص، محل جرم، افسر دستگیر کننده و... نیز می باشد.

بسته های تبادل اطلاعات مجموعه ای از داده ها را که برای هدف خاصی بین سازمان ها مبادله می شوند، ارائه می کند. (به عنوان مثال باز کردن یک پروندۀ محکومیت توسط یک پیگرد محلی).

بسته های تبادل اطلاعات شامل یک نمونه XML واقعی که Payload و Information را حمل می کند است. اطلاعات اضافی در مورد این مبادله خاص می تواند در آینده در قالب یک بسته به نام مستندات بسته ی تبادل اطلاعات مستندسازی شود. که این اطلاعات شامل داده هایی است که ساختار و محتویات را شرح می دهند. یک مستندات بسته ی تبادل اطلاعات از مجموعه مشخصی از نیازهای کسب و کار در یک موقعیت عملیاتی پشتیبانی می کند.

مدل ملی تبادل اطلاعات کتابخانه ای از شئ های قابل استفاده مجدد، برای ساخت قاب های بسته تبادل اطلاعات در فرم XML عرضه می کند.

مدل ملی تبادل اطلاعات مستندات لازم برای تبادل اطلاعات را استاندارد سازی کرده است. و این مدل طراحی شده است تا مستندات بسته ی تبادل اطلاعات را برای کاربران در قالب ابزارهایی قابل دسترس کند و بدینوسیله جستجویی کاربردی را ممکن سازد. از این طریق کاربران می توانند مستندات بسته ی تبادل اطلاعات موجود را بر اساس نیازهایشان یافته و استفاده کنند. همچنین مدل ملی تبادل اطلاعات ابزارهایی برای پشتیبانی از توسعه و استقرار سریع مستندات بسته ی تبادل اطلاعات ساخته و منتشر می کند و فرآیندهای مدیریت شده ای را برای ایجاد، پشتیبانی، انتشار و انجام مبادله اطلاعات عرضه می کند.

برای پشتیبانی از چنین مبادلاتی مدل ملی تبادل اطلاعات موارد زیر را فراهم می کند:

  • یک محل مرکزی که امکان ثبت، جستجو و استفاده از مستندات بسته ی تبادل اطلاعات هایی را که توسط منابع معتبر تصدیق شده است را می دهد.
  • این مدل اطمینان می دهد که مستندات بسته ی تبادل اطلاعات توسط متدولوژی های پا برجا و مرسومی توسعه می یابند و نه تنها توسط ماشین بدون هیچگونه نقصی قابل خواندن بوده بلکه درک آسان اطلاعات برای کاربران را فراهم می کنند.

چرخه حیات مستندات بسته ی تبادل اطلاعات:[ویرایش]

چرخه حیات مستندات بسته ی تبادل اطلاعات در مدل ملی تبادل اطلاعات، تصویری از چگونگی ساخت و انتشار ایده آل این مستندات را ترسیم می کند. نحوه ی کاراین چرخۀ حیات، به صورت تجویزی در نظر گرفته نمی شود و الزامی نمی باشد. به عنوان مثال توسعه دهندگان مستندات بسته ی تبادل اطلاعات ممکن است در یک مرحلۀ خاصی وارد چرخۀ حیات شونده و ممکن است قلمرو چرخه را در جهت پشتیبانی از سطح تلاشی که برای توسعه مستنداتشان نیاز دارند تنظیم کنند.

چرخه حیات مستندات شش مرحلۀ اصلی دارد:

  • Scenario planning: این مرحله این امکان را فراهم می سازد تا سناریوهایی که به تبادل اطلاعات نیاز دارند، بتوانند نیازهای کسب و کار، چهارچوب تجارت و زمینه تجارت را شناسایی کنند.
  • Analyze requirement: در این مرحله کسب و کار و اطلاعات مورد نیاز در ارتباط با تبادل اطلاعاتی که برای مدل ملی تبادل اطلاعات استفاده شده است، تعریف می شود.
  • Map and model: این مرحله شامل فعالیت هایی است که تمرکز آنها بر روی مدل ملی تبادل اطلاعات و نقشه تبادلات در این مدل است. در طول این مرحله کامپوننت ها دیده نمی شوند و هماهنگ سازی و ارتقاء به مدل ملی تبادل اطلاعات فرستاده می شود.
  • Build and validate: فعالیت ها در این مرحله بر روی ایجاد مجموعه ای از الگوهای XML مبتنی بر مدل ملی تبادل اطلاعات که ساختار سند مشخص شده در مراحل قبلی را ایجاد کرده اند، متمرکز می شوند.
  • Assemble and document: فعالیت ها در این مرحله بر روی اسمبل (مونتاژ) تمام اشیای مستندات بسته ی تبادل اطلاعات و تکمیل مستندات باقی مانده متمرکز می شوند.

Publish and implement: این مرحله فعالیت های خود را بر روی انتشار مستندات بسته ی تبادل اطلاعات و استفاده از ان در حالت تولید متمرکز کرده است.

در ادامه مطالب با هر یک از مراحل بالا با جزئیات بیشتر آشنا خواهیم شد.

Scenario Planning[ویرایش]

هدف از این مرحله برنامه ریزی برای پروژه، ایجاد یک روند، ارائه منابع انسانی و فناوری، شناسایی و تبادل اطلاعات مورد نیاز کسب و کار است. شناسایی تبادل اطلاعات مورد نیاز کسب و کار و بهترین برنامه ریزی و سناریو برای مبادلات از طریق شناسایی اطلاعات در این فاز قرار می گیرند.

معمولا یک آژانس نیاز ندارد که همه اطلاعات جمع آوری شده خود را به سازمان ها و آژانس های دیگر و دامنه های دیگر به اشتراک بگذارد. شناسایی دقیق اطلاعاتی که بین سازمان ها مبادله خواهد شد به وسیله ی مدل سازی شیوه های کسب و کار مربوط به دامنه و از طریق scenario base planning و information exchange mapping صورت میگیرد.

اولین کار در این مرحله ایجاد یک چشم انداز روشن برای پروژه توسعۀ الگو است. هدف از یک چشم انداز رسیدن به این منظور است که در سطح بالا چه چیز هایی که در محدوده پروژه می باشد. همچنین باید پاسخ سوالات زیر در این مرحله مشخص شود. چه افرادی ذینفع هستند؟ چه سودی از کسب و کار انتظار داریم؟ مدت زمان این پروژه چقدر است؟ ویژگی های مهم که باید به آن توجه داشت. به عنوان مثال یک پروژه ممکن است یک دنباله ای از پروژه های قبلی باشد یا ممکن است اهداف مهم تجاری را خارج از محدوده رها کند با این هدف که بخواهیم در پروژه های آینده به آنها رجوع کنیم. عمل بعدی در این مرحله ایجاد یک فرآیند برای دنبال کردن پروژه است. در این عمل، جهت رسیدن به نیاز های مشخص باید تغییرات مناسب به موقع صورت گیرد و تمامی احتمالات ممکن برای دنبال کردن پروژه مشخص واضح باشند. فرآیند باید علامات قابل تحویل (به عنوان مثال مدل دامنه، NIEM mapping، الگوها و ...) و تاریخ تحویل آنها را شناسایی کند. در زمان های تعیین شده برای هر هدف در هر مرحله شما باید انتظارات سهام داران و شرکت کنندگان دیگرِ پروژه را تنظیم کنید.

به طور خاص، باید تاریخ اهداف معقول و منطقی باشد. هر چند دقیق و از پیش تعیین شده نباشد و باید آن را به عنوان مدل دامنه گسترش داد. باید پیچیدگی پنهان که ممکن است تنظیمات پروژه و یا تاریخ ها را تغییر می دهد را تنظیم و برنامه ریزی نماییم.

عمل بعدی در این مرحله سناریو های در حال توسعه می باشد. سناریو ها توصیف کننده زمینه کسب و کار، رویدادها، حوادث و یا شرایطی که در آن اطلاعات باید بین سازمان ها و یا دامنه ها رد و بدل شود، می باشد. برای مثال سناریو ممکن است یک حمله تروریستی در یک شهرستان یا ایالت باشد که جزییات و نقاط بحرانی عملیاتی که باید بین دو یا چند سازمان برای پیشگیری حوادث رد و بدل شوند را دقیق، قابل تشخیص و قابل بازسازی مجدد ارائه دهد.سناریو ها ممکن است از به تصویر کشیدن جریان اطلاعات در حال مبادله بین سازمان های درگیر، شناسایی و نتیجه گیری از شکاف ها، موانع و نقص های فرآیند های کسب و کار و تبادل اطلاعات استفاده کنند. همچنین امکان دارد برای توصیف پتانسیل های بالقوه محیط و پیش بینی گستردگی محیط و گستردگی اطلاعات و تغییرات تجاری، در این مرحله شناسایی و گردد.

عمل بعدی ایجاد گروه کاری پروژه است. این گروه کاری باید از اعضای زیر تشکیل شده باشد:

  • کارشناس موضوع تجاری (Business subject - matter expert)
  • متخصص XML Expert) XML)
  • تسهیل کننده یا همان رابط (Facilitator)

کارشناس موضوع تجاری (Business subject - matter expert)[ویرایش]

نماینده منافع سهام داران مشخص شده در سند چشم انداز پروژه است. این کارشناس دیدگاه های تجاری بسیار مهمی در راستای محتوای اطلاعات و مبادلات و زمینه های کسب درآمد برای این تجارت ارائه میدهد و باید متخصص در تجارت عمومی باشد و باید در تجارت تبادل اطلاعات تخصص خاص داشته باشد. مثلا اگر سرمایه گذاری موجود در سیستم های نرم افزاری در تولید و مصرف اطلاعات درحال مبادله است برای کاربران و گروه کاری و سهام داران بهتر است که در این زمینه کار کنند.

متخصص XML Expert) XML)[ویرایش]

این کارشناس باید درک عمیقی از XML و تکنولوژی های مربوط به الگوهای XML داشته باشد.

تسهیل کننده یا همان رابط (Facilitator)[ویرایش]

یک تسهیل کننده که باید بتواند هم در تجارت و هم در XML کار کند هرچند در هیچ کدام توانایی های متخصصان بالا را نداشته باشد تا بتواند بین متخصص XML و متخصص تجارت کار گروهی را سازمان دهی کند و منجر به یک فرآیند شود. مسئولیت های تسهیل کننده شامل پیش بردن جلسات مدل سازی. یعنی در انتخاب یک تسهیل کننده این خیلی مهم است که بتواند مدل سازی انجام دهد.

در نهایت وقتی اعضای تیم کاری انتخاب شدند و تاریخ های اعمال مراحل مقرر شدند، Facilitator باید در جهت دستیابی به منابع و دیگر ابزارهای ارتباطی منظم شود. ثابت شده است که وب سایتِ یک پروژه برای بسیاری از تیم های کاری مناسب بوده است. باید در آن لیستی از اعضای گروه کاری و اطلاعات تماس و وظیفه هر فرد و طرح مورد نظر هر فرد در پروژه و مکانی برای جزئیات و اخبار و غیره که در بخش های بعد دقیق تر خواهد شد، فراهم گردد.

ابزار ها (Tools)[ویرایش]

با این حال ابزار های زیر به صورت پایه مورد نیاز خواهند بود:

  • ابرازهایی برای حمایت از مدل سازی دامنه
  • ابزار هایی برای پشتیبانی از نگاشت دامنه
  • ابزار هایی برای پشتیبانی از ایجاد الگوهای معتبر

Requirement Analysis[ویرایش]

دومین گام از روند توسعه مستندات بسته ی تبادل اطلاعات، تجزیه و تحلیل نیازهاست. در این مرحله بیشتر به درک و تشریح مستندات، زمینه کسب و کار و داده های مورد نیاز پرداخته شده است. و امری که موجب نتیجه گیری در این مرحله می شود، توسعه مدل دامنه می باشد.

اولین کار در این مرحله تعریف متن و محتوای اطلاعات است.

در این مرحله چهارچوب مبادلات و اینکه تحت چه شرایطی این تبادلات رخ خواهد داد، مشخص می شود. در این مرحله نه تنها شناسایی محتوای اطلاعات جهت تبادل بخش مهمی از این مبادلات بوده و نباید نادیده گرفته شود بلکه علاوه بر آن سیاست های مهمی مانند حفظ حریم خصوصی، امنیت، اولویت، فرکانس، ضرورت، پیچیدگی و محرمانه بودن، مورد اهمیت میباشد. برای تعریف اطلاعات مورد نیاز انواع ابزار ها و روش ها باید مورد استفاده قرار گیرد. این کار نیازمند استفاده از گروه های تعریف شده در مرحله قبل است و خروجی این کار به عنوان ورودی در اختیار مرحله بعدی برای ساخت مدل دامنه قرار می گیرد. البته جای تعجب ندارد که خروجی این مرحله یک مدل برای دامنه است زیرا این مدل میتواند به اشکال مختلفی باشد.

برقراری ارتباط بین گروه های کاری به طور کلی در این مرحله انجام می شود منظور از این ارتباط در درجه اول یک ارتباط اولیه بین دستگاه ها می باشد، نه یک ارتباط بین متخصصین تجاری و تکنسین های مدل سازی. اگر چه متخصصین تجاری حتما باید قادر به ایجاد یک اتفاق نظر در سراسر مدل باشد یعنی همه شرکت کنندگان مانند متخصصان، تکنسین های مدل سازی، شرکت کنندگان غیر فنی، و غیره باید موافق یا مخالف مدل باشند. این کار حساسیت و دشواری کار متخصصین تجاری را نشان می دهد.

به ویژه متخصصین Subject-Matter کسب و کار، باید قادر به ایجاد یک توافق نظر عام در سراسر مدل باشند. به همین دلیل مدل نیاز دارد چیزی باشد که شرکت کنندگان غیر فنی هم بتوانند با آن موافقت یا مخالفت کنند.

این فاکتور دلالت مهمی بر فرم مدل دامنه به ویژه موارد زیر دارد:

  • مدل باید برای تعریف ساختار، از نام ها و تعاریفی استفاده کند که برای همه قابل درک باشد.
  • این مدل باید در قالب یک فرمت و زبان خیلی ساده ساخته شود.
  • این مدل باید به آسانی قابل استفاده باشد و تیم بدون نصب نرم افزار یا مطالب آموزشی خاصی از آن استفاده کند.

یکی از وظایف مهم این مرحله تنظیم مناسب و درست مدل دامنه می باشد. در پروژه های تولید مستندات بسته ی تبادل اطلاعات یک مرجع موفق برای مدل های دامنه در 3 فرمت زیر ساخته اند :

  • مدل متنی در قالب یک صفحه گسترده
  • یک مدل رسمی گرافیکی
  • یک مدل رسمی تر گرافیکی ساخته شده به زبان UML

البته این بدان معنی نیست که این مدل ها جامع، کامل و حتمی هستند و می توان از دیگر فرمت ها هم استفاده کرد. همچنین گروه های کاری باید موارد زیر را در نظر داشته باشند:

  • گزینه هایی را انتخاب کنیم که با تسهیل آشنایی دارند. ( پروژه مستندات بسته ی تبادل اطلاعات جهت توسعه، فراگیر شدن و سرعت بخشیدن است و هرگز موقعیتی برای آموزش UML نیست. )
  • برای انتخاب باید کار عملی را به جای کار نظری در نظر داشت.
  • همچنین در نظر داشته باشیم که مدل دامنه برای استفاده مجدد در زمینه های دیگر یک فرصت است.

Mapping and modeling[ویرایش]

گام سوم در فرآیند توسعه مستندات بسته ی تبادل اطلاعات شامل ارتباط مفاهیم و ساختار مدل و مدل دامنه با انواع و عناصر درون مدل ملی تبادل اطلاعات است و از آن با نام MAPPING یا نقشه برداری یا نگاشت یاد می شود. در طی این کار هر مفهوم و کلاس در مدل دامنه و همچنین خصوصیت فردی و عنصر اطلاعاتی باید در یک نوع خاص در مدل تبادل اطلاعات ملی همراه شود. در طول تمرین نگاشت، 3 نتیجه بالقوه به دست آمده که در زیر با آنها آشنا می شویم:

  • Matches
  • Partial matches
  • No matches

Matches[ویرایش]

در تطبیق کامپوننت ها میتواند شامل کامپوننت هایی باشد که در آن نام کامپوننت ها متفاوت باشد اما درون همان دیتا کامپوننت معنا و ساختار معادلی دارد یعنی یک نگاشت یک به یک بین NIEM و منبع کامپوننت ها وجود دارد.

Partial matches[ویرایش]

میتواند شباهت هایی بروز کند اما بعضی تفاوت هایی بین دیتا کامپوننت ها وجود دارد. این تفاوت ها میتواند شمامل ساختار، تصادم نام گذاری عنصر ها و یا در مقدار و نوع داده و یا سطح لغوی باشد.

No matches[ویرایش]

قطعات داده با داده های مدل تبادل اطلاعات ملی هیچ مطابقتی نداشته و دیتا کامپوننت ها شامل مجموعه ای از انواع عناصر اضافی میباشند که انتخاب شده اند برای یک NIEM. بسته به ماهیت بالقوه مدل پیشنهادات ممکن است شامل اضافه کردن نوع جدید و یا مطابق با اضافه کردن یک عنصر، تغییر نوع داده، تغییر نام، دیتا کامپوننت ها و یا تجدید نظر از یک تعریف باشد.

برای انجام نگاشت باید قادر به انجام جست و جوی سریع و کارآمد از طریق مدل تبادل اطلاعات ملی برای انواع و عناصر باشیم. برای انجام این جست و جو ابزار هایی در دسترس هستند. وب سایت های دولتی و ابراز های رهرو دو نمونه در دسترس آنلاین و ملی هستند که میتوانند برای جست و جو مورد استفاده قرار گیرند.

Building and validating[ویرایش]

گام بعدی در فرآیند توسعه IEPD، خلق یک مجموعه از مبادلات خاص از الگوهای XML است که پیاده سازی مدل داده ایجاد شده، برای تبادل در مراحل قبل است. ورودی اصلی در فرآیند مدل سازی همان نگاشت است که در مرحله قبلی ذکر شد و خروجی هم NIEM CONFORMANT است. 3 الگوی اصلی وجود دارد که آنها در زیر به همراه توضیح آمده است:

  • NIEM refrence schema: آنها الگو های نامحدود XML برای NIEM هستند.
  • Unconstrained IEP specific schemas: الگوهای خاص نامحدود برای تبادلات که شامل 3 زیرگروه هستند:
  1. Subset schemas: این زیر مجموعه نامحدود تنها شامل آن دسته از انواع و عناصری هست که در مبادلات استفاده میشود.
  2. Extension schema: الگوهای انتخابی هستند و شامل آن دسته از انواع محلی و عناصری که در مبادلات استفاده میشوند.
  3. Exchange schema: این الگوهای نامحدود شامل نوع سند و عناصر برای مبادله است.
  • Constraint schema: این نسخه محدود شده از IEPs های نامحدود الگوهای خاص است که شامل محدودیت های اضافی، قوانین تجاری محلی را میگیرند و برای تبادل به دیتا مدل میبرند.

Assembling and documenting[ویرایش]

پیشتر IEPD را توضیح دادیم و اسناد دیگری از جمله قوانین تجاری و متا دیتاهای مورد نیاز را گفتیم. خروجی های این مرحله عبارتند از الگوهای معتبر، به عنوان مثال Meta data و Documentation artifacts. زمانی که همه الگوها مستندات و متا دیتا و دیگر فایل ها دریافت شدند IEPD میتواند بر اساس فرمت و مشخصات NIEM IEPD تولید شود. در این مرحله فایل های مورد نیاز برای IEPD بسته بندی و آماده و در درون یک فایل قابل حمل قرار داده میشوند. در این آرشیو همه الگو ها (مثل زیر الگوها، پسوند ها، مبادلات و غیره)، XSLET ها، مستندات (شرایط تجاری، نمودار و غیره) قرار دارند. فایل آرشیو همچنین شامل یک فایل متا دیتای آماده با خصوصیات XML برای متا دیتاهای بسته های اطلاعاتی NIEM و فایل های اکس‌اچ‌تی‌ام‌ال هستند که با یک مرورگر استاندارد نمایش داده میشوند.

Publishing and implementing[ویرایش]

خروجی نهایی از چرخه حیات IEPD یک IEPD منتشر شده و قابل جستجو، کشف و استفاده مجدد است. توسعه دهندگان IEPD این امکان را دارند که IEPDهایشان را به مخزن خودشان توزیع کنند.

IEPD که توسط NIEM PMO به NIEM NDR ارتقاء و مطابقت داده شده و به اولویت استراتژیک تبدیل شده شامل شناسایی مبادلات اطلاعات مهم ملی و طراحی شده به وسیله ی هیئت ها و مقامات ملی تبادل اطلاعات و توسط منابع معتبر جهانی مانند انجمن های جهانی.

تاریخچه انتشار[ویرایش]

  • NIEM 2.1 Production Release – September 28، 2009
  • NIEM 2.1 Release Candidate 1 – September 1، 2009
  • NIEM 2.1 Beta 1 – July 29، 2009
  • NIEM 2.0 Production Release – July 31، 2007
  • NIEM 2.0 Release Candidate 2 – June 2007
  • NIEM 1.0 Production Release – November 1، 2006
  • NIEM 1.0 Release Candidate 1 – September 30، 2006
  • NIEM 1.0 Beta 3 – September 11، 2006
  • NIEM 1.0 Beta 2 – August 8، 2006
  • NIEM 1.0 Beta 1 – June 30، 2006
  • NIEM 0.3 – April 12، 2006
  • NIEM 0.2.1 – February 24، 2006
  • NIEM 0.2 – December 23، 2005
  • NIEM 0.1 – October 11، 2005

پیوند به بیرون[ویرایش]

منبع فارسی[ویرایش]

مدل ملی تبادل اطلاعات - محقق : محمد حسن چوبین