فیر (آلبانی)
فیر
Fier | |
|---|---|
 مهر | |
| کشور |  آلبانی |
| ناحیه | فیر |
| استان | استان فیر |
| بنیانگذاری | ۱۸۶۴ |
| بنیانگذار | قهرمان پاشا وریونی |
| حکومت | |
| • شهردار | Baftjar Zeqaj (PS) |
| مساحت | |
| • شهر | ۶۱۹٫۹ کیلومتر مربع (۲۳۹٫۳ مایل مربع) |
| ارتفاع | ۴۴ متر (۱۴۴ فوت) |
| جمعیت (۲۰۲۳) | |
| • شهر | ۱۰۱۹۶۳ |
| • تراکم | ۱۶۰/کیلومتر مربع (۴۳۰/مایل مربع) |
| • کلانشهری | ۵۲۹۲۶ |
| اهلیتنام(ها) | آلبانیایی: Fierak (مرد)، Fierake (زن) |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی +۱ (CET) |
| • تابستانی (DST) | یوتیسی +۲ (CEST) |
| کدپستی | ۹۳۰۱-۹۳۰۵ |
| کد منطقه | ۰۳۴ |
| پلاک خودرو | FR |
| وبگاه | www |
فیر (تلفظشده به صورت [fiˈɛɾ]؛ الگو:Lang-sq-definite) هفتمین شهر پرجمعیت جمهوری آلبانی و مرکز استان فیر و شهرداری فیر است. این شهر بر کرانهٔ رود جانیچا در دشت موزکه میان رود سمن در شمال، ویوسه در جنوب و دامنههای کوهستان مالاکاسترا در جنوبشرقی واقع شدهاست. فیر دارای اقلیم مدیترانهای فصلی است که تحت تأثیر نزدیکی به دریای آدریاتیک در غرب قرار دارد.
فیر در قرن نوزدهم توسط خانواده وریونی بنیانگذاری شد و بهطور رسمی در ۱۸۶۴ توسط قهرمان پاشا وریونی تأسیس گردید.[۱] این شهر در فاصلهٔ ۶ کیلومتر (۴ مایل) از ویرانههای شهر باستانی آپولونیا قرار دارد که در ۵۸۸ پیش از میلاد توسط مهاجران یونانی از کورفو و کرینت بنیانگذاری شد.[۲]
نام
[ویرایش]نام "فیر" احتمالاً از واژهٔ آلبانیایی fier به معنی «سرخس» گرفته شدهاست. نامگذاری مکانها بر اساس گیاهان محلی میان آلبانیاییهای موزکار رایج است.[۳]
تاریخ
[ویرایش]تاریخ فیر با ذخایر نفت، گاز و قیر در منطقه مرتبط است. حضور قیر و گاز طبیعی سوزان در اطراف از قرن اول میلادی ثبت شدهاست. دیوسکوریدس در کتاب Materia Medica به تکههای قیر در رود سمن اشاره میکند. استرابو حدود ۱۷ میلادی مینویسد:
در سرزمین مردم آپولونیا در ایلیریا، صخرهای وجود دارد که آتش تولید میکند. پایین آن چشمههای آب گرم و قیر وجود دارد... قیر از تپهای مجاور استخراج میشود و قسمتهای خالی با خاک تازه جایگزین میشوند که به مرور به قیر تبدیل میشود.
در قرون ۱۴ و ۱۵ این منطقه به عنوان بازار توسط ونیز برای خرید محصولات کشاورزی دشت موزکه استفاده میشد.[۴]
شش کیلومتر از فیر، آپولونیا قرار دارد، یکی از مهمترین سکونتگاههای باستانی یونانی در آلبانی کنونی.
جغرافیا
[ویرایش]فیر بر کرانهٔ رود جانیچا در جنوبشرقی دشت موزکه واقع شدهاست و میان رود سمن در شمال و ویوسه در جنوب، نزدیک دریای آدریاتیک قرار دارد.[۵]
شهرداری فیر شامل واحدهای اداری Cakran، Dërmenas، Frakull، Levan، Libofshë، Mbrostar، Portëz، Qendër، Topojë و فیر است. مساحت شهرداری ۶۱۹٫۹ کیلومتر مربع است.[۶]
اقلیم
[ویرایش]فیر دارای اقلیم مدیترانهای (Csa) با زمستانهای معتدل و تابستانهای گرم و خشک است.[۷]
| دادههای اقلیم Climate data for Fier | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر | سال |
| میانگین بیشترین °C (°F) | ۱۰٫۸ (۵۱) |
۱۲ (۵۴) |
۱۵٫۲ (۵۹) |
۱۸٫۸ (۶۶) |
۲۳٫۱ (۷۴) |
۲۷٫۷ (۸۲) |
۳۰٫۶ (۸۷) |
۳۱٫۲ (۸۸) |
۲۵٫۸ (۷۸) |
۲۱٫۴ (۷۱) |
۱۶٫۷ (۶۲) |
۱۲ (۵۴) |
۲۰٫۴۴ (۶۸٫۸) |
| میانگین کمترین °C (°F) | ۳٫۱ (۳۸) |
۳٫۷ (۳۹) |
۵٫۹ (۴۳) |
۹٫۱ (۴۸) |
۱۳٫۳ (۵۶) |
۱۷٫۶ (۶۴) |
۲۰ (۶۸) |
۲۰٫۴ (۶۹) |
۱۶٫۸ (۶۲) |
۱۲٫۹ (۵۵) |
۹ (۴۸) |
۴٫۸ (۴۱) |
۱۱٫۳۸ (۵۲٫۶) |
| بارندگی میلیمتر (اینچ) | ۷۷ (۳٫۰۳) |
۸۳ (۳٫۲۷) |
۸۷ (۳٫۴۳) |
۸۰ (۳٫۱۵) |
۵۸ (۲٫۲۸) |
۳۶ (۱٫۴۲) |
۲۷ (۱٫۰۶) |
۲۷ (۱٫۰۶) |
۹۱ (۳٫۵۸) |
۱۰۰ (۳٫۹۴) |
۱۲۳ (۴٫۸۴) |
۱۱۲ (۴٫۴۱) |
۹۰۱ (۳۵٫۴۷) |
| میانگین روزهای بارندگی | ۷ | ۷ | ۷ | ۸ | ۶ | ۴ | ۳ | ۳ | ۷ | ۷ | ۸ | ۹ | ۷۶ |
| درصد رطوبت | ۷۶ | ۷۳ | ۷۱ | ۷۰ | ۶۹ | ۶۴ | ۶۰ | ۶۰ | ۶۹ | ۷۴ | ۷۵ | ۷۷ | ۶۹٫۸ |
| میانگین روزانه ساعتهای تابش آفتاب | ۶٫۸ | ۷٫۶ | ۸٫۹ | ۱۰٫۲ | ۱۱٫۵ | ۱۲٫۴ | ۱۲٫۶ | ۱۱٫۸ | ۱۰٫۱ | ۸٫۵ | ۷٫۴ | ۶٫۷ | ۹٫۵۴ |
| منبع: Climate-Data[۷] | |||||||||||||
- ↑ Elsie, Robert (2010). Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press. p. 135. ISBN 9780810861886.
- ↑ Wilkes, John J. (1995). The Illyrians. Oxford: Blackwell Publishing. pp. 96–98. ISBN 0-631-19807-5.
- ↑ Elezi, Mehmet (1954). Fjalor i gjuhës shqipe (به آلبانیایی). Gjergj Fishta. p. 351. ISBN 9789994387465.
- ↑ "History of the city" (به آلبانیایی). Fier Municipality. Retrieved 2010-08-06.
- ↑ "Dokumenti i Raportit Përfundimtar të Vlerësimit Strategjik Mjedisor të Planit të Përgjithshëm të Territorit të Bashkisë". Bashkia Fier.
- ↑ "Bashkia Fier". Albanian Association of Municipalities (AAM).
- 1 2 "Climate: Fier". Climate-Data.