فونداسیون مگ

ساختمان فونداسیون مگ

فونداسیون مگ، (به فرانسوی: Fondation Maeght) یک موزهٔ هنر نوگرا در سن-پل دو وانس در نزدیکی نیس فرانسه است. بانیان آن دلال آثار هنری، اِمه مکت و همسرش مارگریت هستند.

ساختمان فونداسیون مگ در سال‌های ۱۹۶۲–۶۳ توسط معمار اسپانیایی، خوسپ لوئیس سرت طراحی گردید. این موزه شامل کارهای مهمی از هنرمندانی است که مکت شخصاً با آن‌ها کار می‌کرد.

این مجموعه شامل آثار بسیاری از هنرمندان مهم سده بیستم از جمله ژان آرپ، پی‌یر بونار، ژرژ براک، الکساندر کالدر، مارک شاگال، سم فرانسیس، آلبرتو جاکومتی، واسیلی کاندینسکی، السوورث کلی، فرنان لژه، آن مدن و خوان میرو در میان دیگران است.

ساختمان آن بیش از ۱۲٬۰۰۰ اثر هنری را در خود جای داده و «به‌طور میانگین، سالانه ۲۰۰٬۰۰۰ بازدیدکننده» را جذب می‌کند. یک کلیسای کوچک وقف‌شده به سن برنارد، به یاد برنارد، پسر امه و مارگریت مگ که در سن یازده سالگی بر اثر سرطان خون درگذشت، در آنجا وجود دارد.

بنیاد کاملاً به‌صورت مستقل تأمین مالی می‌شود و هیچ وابستگی به یارانه‌های دولتی ندارد. آدرین مگ رئیس شورای اداری بنیاد است که ایزابل مگ و خواهرش یویو مگ نیز در آن حضور دارند.

تا سال ۲۰۲۴، این موزه خانه ۱۳٬۰۰۰ شیء است. این موزه شصتمین سالگرد خود را با گسترش جدیدی که توسط شرکت معماری سیلویو داسیا مستقر در پاریس طراحی شده بود، جشن گرفت. این گسترش بیش از ۵٬۰۰۰ فوت مربع به زیربنا اضافه می‌کند و بدون بر هم زدن هیچ‌یک از معماری‌های اصلی جوزپ لوئیس سرت انجام شده است.

تاریخچه

گالری مگ

در دسامبر ۱۹۴۵، امه و مارگریت مگ گالری مگ را در پاریس افتتاح کردند که به سرعت به محل گردهمایی هنرمندان، شاعران و نویسندگان تبدیل شد. در میان آن‌ها نقاشانی مانند ماتیس، بونار و براک حضور داشتند که از پروژه‌های امه مگ حمایت می‌کردند. این گروه با افزودن هنرمندانی مانند فرنان لژه، خوان میرو، برام و گیر ون ولده و بعداً بین سال‌های ۱۹۴۶ و ۱۹۵۱ با مارک شاگال، الکساندر کالدر، رائول اوباک، آلبرتو جاکومتی و واسیلی کاندینسکی که برای اولین بار در گالری مگ نمایشگاه برگزار کردند، گسترش یافت. در سال ۱۹۴۷، این زوج دوراندیش اولین نمایشگاه سوررئالیستی را با محوریت آندره برتون و مارسل دوشان سازماندهی کردند.

تأسیس بنیاد مگ

ژرژ براک با حمایت آندره مالرو —وزیر امور فرهنگی وقت— پیشنهاد کرد که مارگریت و امه مگ دست به یک پروژه جاه‌طلبانه بزنند: ایجاد نوع جدیدی از فضای فرهنگی در جنوب فرانسه، در سن-پل-دو-ونس، جایی که خانواده مگ قبلاً خانه‌ای در آن داشتند.

به پیروی از توصیه براک، خانواده مگ در سال ۱۹۵۵ به ایالات متحده سفر کردند تا از بنیادهای آمریکایی مانند بنیاد بارنز، مجموعه فیلیپس و موزه گوگنهایم بازدید کنند.

با الهام از این الگوها، بنیاد مگ در ۲۸ ژوئیه ۱۹۶۴ در سن-پل-دو-ونس درهای خود را گشود. این بنیاد توسط آندره مالرو افتتاح شد که اعلام کرد: «اینجا، تلاشی در حال انجام است که هرگز پیش از این انجام نشده است: خلق دنیایی که در آن هنر مدرن بتواند هم جایگاه خود را بیابد و هم آن پس‌زمینه‌ای را که زمانی ماوراءالطبیعه نامیده می‌شد.»

بنیاد کاملاً توسط امه و مارگریت مگ تأمین مالی شد که استقلال مالی آن را تضمین کرد و به آن امکان داد تا برنامه و نمایشگاه‌های خود را آزادانه انتخاب کند.

هیت مدیره در حال حاضر متشکل از ۱۱ عضو است، از جمله سه نماینده از وزارتخانه‌های ناظر. مدیر مسئولیت امور اداری، حفاظت از آثار و نمایشگاه‌ها را بر عهده دارد.

این بنیاد که به عنوان یک موسسه با سودمندی عمومی به رسمیت شناخته شده است، مجاز به دریافت کمک‌های مالی، وصایا و حمایت‌های مالی است که به آن اجازه می‌دهد مجموعه خود را حفظ و گسترش دهد، میراث معماری خود را نگهداری کند و فعالیت‌های فرهنگی را توسعه دهد.

مجموعه‌ها

بنیاد مگ یکی از بزرگترین مجموعه‌های نقاشی، مجسمه، طراحی و آثار گرافیکی مدرن و معاصر در اروپا را با بیش از ۱۳٬۰۰۰ قلم در اختیار دارد.

مجموعه بنیاد شامل بیش از ۱٬۰۰۰ نقاشی و مجسمه، ۶۰۰ طراحی، ۶٬۰۰۰ اثر چاپی و بیش از ۳۰٬۰۰۰ کتاب است. این مجموعه از آثار مجموعه شخصی امه و مارگریت مگ، همراه با سفارش‌ها و خریدها از هنرمندان تشکیل شده است. هدف این مجموعه تنوع‌بخشی و گرد هم آوردن چندین نسل از هنرمندان است.

آلبرتو جاکومتی یکی از هنرمندانی است که آثارش به برجسته‌ترین شکل در بنیاد به نمایش درآمده است. این مجموعه شامل ۳۵ مجسمه، ۲۵ طراحی و ۶۰ اثر چاپی و لیتوگرافی، از جمله برنزهای کمیاب دهه ۱۹۳۰ مانند مکعب، شیء نامرئی و فواره است. بنیاد مگ به‌طور قابل توجهی مالک هر دو نسخه مرد متحرک و هر دو نسخه زن ایستاده است.

این مجموعه همچنین بخش قابل توجهی از آثار خوان میرو را در بر می‌گیرد، با هشت نقاشی، ۱۴۰ مجسمه، ۷۵ طراحی، حدود ۱۰۰ کلاژ و ماکت و بیش از هزار لیتوگرافی و حکاکی.

نمایشگاه‌ها

از زمان افتتاح در سال ۱۹۶۴، بنیاد مگ بیش از ۱۴۰ نمایشگاه موضوعی، تک‌نگاری و هنرمندان معاصر برگزار کرده است، از جمله:

• نمایشگاه‌های موضوعی: هنر زنده در ایالات متحده، هنر در حرکت، برهنه در سده بیستم، روسیه و آوانگاردها، ماجراهای حقیقت، در قلب انتزاع.

• نمایشگاه‌های تک‌نگاری: کاندینسکی، شاگال، کالدر، ماتیس، دو استائل، بونار، جاکومتی، میرو، براک، دوبوفه.

• نمایشگاه‌های هنرمندان معاصر: یان پی-مینگ، پیر پائولو کالزولاری، تاکیس، ژاک مونوری، ژرار گاروست، کریستو و ژان-کلود، ادواردو آرویو، لی بائه، برنارد مونینو.

بنیاد همچنین میزبان نمایشگاه‌های اختصاص یافته به نویسندگان، نقش آن‌ها در هنر و نقاشانی که از آن‌ها حمایت می‌کردند بوده است. نمونه‌هایی شامل نمایشگاه‌هایی برای پی‌یر رووردی در ۱۹۷۰، رنه شار در ۱۹۷۱ و آندره مالرو در ۱۹۷۳ است.

بنیاد همچنین نمایشگاه‌هایی را در خارج از کشور در موزه‌ها یا بنیادهای خصوصی در شهرهایی مانند تهران، گرانادا، بروکسل، مادرید، تورین و استکهلم سازماندهی می‌کند.

معماری

چیدمان ساختمان

ساختمانی که مجموعه‌های بنیاد را در خود جای داده توسط معمار کاتالان جوزپ لوئیس سرت، به توصیه خوان میرو طراحی شد. ایده اولیه ایجاد یک دهکده هنرمندان بود، نه یک موزه.

سرت طراحی خود را بر اساس یک دهکده مدیترانه‌ای بنا نهاد که همه چیز در اطراف یک نقطه مرکزی سازماندهی شده است: کلیسای کوچک. هر ساختمان عملکرد منحصر به فردی دارد، مانند کتابخانه، کافه، کتاب‌فروشی، دفتر، تالارهای نمایشگاه و کارگاه‌های حکاکی و سرامیک—درست مانند یک دهکده.

ریتم ساختمان توسط دیوارهای کلاسترای سفید و نماهای شیشه‌ای تنظیم شده است که بازدیدکنندگان را به تماشای جنگل، دریا، پاسیو یا استخر تزئین شده توسط براک دعوت می‌کند. سرت شیب طبیعی زمین را حفظ کرد و اتاق‌های نمایشگاه، پاسیوها و باغ‌ها را در سطوح مختلف تراس‌بندی شده ترتیب داد که به ساختمان شخصیت متمایز آن را می‌بخشد.

کلیسای کوچک، که به سن برنارد وقف شده، فضایی تقدیس شده است که یک پیکره مسیح اسپانیایی متعلق به سده دوازدهم که توسط کریستوبال بالنسیاگا اهدا شده، و همچنین یک راه صلیب کنده‌کاری شده روی سنگ لوح اثر رائول اوباک را در خود جای داده است. اوباک همچنین شیشه‌های رنگی صلیب و تسبیح را خلق کرد، در حالی که پرنده سفید توسط ژرژ براک خلق شد.

یک نمایشگاه درباره معمار جوزپ لوئیس سرت در سال ۲۰۱۴ برای جشن ۵۰ سالگی بنیاد برگزار شد.

یک ساختمان HQE

بنیاد مگ اولین ساختمانی است که گواهی کیفیت عالی زیست‌محیطی (HQE) را دریافت کرده است. سرت فضایی را طراحی کرد که در آن نور، تهویه طبیعی، جریان هوا، آب و سایه‌اندازی گیاهان اجزای ضروری بودند و آن را به پیشگام معماری پایدار تبدیل کردند.

مسأله نورپردازی تالارهای نمایشگاه با استفاده از سقف‌های نیمه‌طاقی حل شد، که در واقع «تله‌های نور» هستند و نور خورشید را از طریق پنل‌های شیشه‌ای جذب و پخش می‌کنند.

هدف سرت استفاده از نور طبیعی غیرمستقیم برای حفظ آثار هنری بود. این نور طبیعی فضای داخلی را با محیط بیرون پیوند می‌دهد.

باعث تأسف برخی از مدافعان معماری شد که چندین روزنه پیش‌بینی شده توسط سرت، از جمله نورگیرها، باید بسته می‌شدند تا از آثار هنری داخل بهتر محافظت شود.

دو ایمپلوویوم بزرگ سفید بنیاد نمادین هستند. آن‌ها اهداف دوگانه‌ای دارند: جمع‌آوری آب باران برای پر کردن استخرها و فراهم کردن خنکی برای اتاق‌های نمایشگاه از طریق سایه‌ای که ایجاد می‌کنند.

در سال ۲۰۰۸، معمار ایتالیایی سیلویو داسیا تلاش‌های مرمت و گسترش را رهبری کرد.

مشارکت هنرمندان

نقاشان و مجسمه‌سازان با خلق آثاری که در ساختمان و طبیعت ادغام شده‌اند، با جوزپ لوئیس سرت در معماری همکاری کردند: حیاط جاکومتی، هزارتوی میرو پر از مجسمه‌ها و سرامیک‌ها، موزاییک‌های دیواری توسط مارک شاگال و پی‌یر تال کوت، استخر و موزاییک توسط براک، پنجره شیشه‌ای رنگی کلیسا بر اساس موضوع پرندگان که توسط ژرژ براک برای سقف موزه لوور خلق شده بود، و فواره متحرک پل بوری.

این ساختمان توسط وزارت فرهنگ به عنوان «میراث سده بیستم» برچسب‌گذاری شده است.

خوان میرو

هر سال، خوان میرو چندین ماه را در سن-پل با خانواده مگ می‌گذراند، جایی که در کارگاه‌های حکاکی و سرامیک کار می‌کرد. به عنوان نشان قدردانی، او صدها اثر به بنیاد اهدا کرد. در سال ۱۹۷۹، بنیاد هشتاد و پنجمین سالگرد تولد هنرمند را جشن گرفت و از یک پنجره شیشه‌ای رنگی یادمانی که توسط میرو برای بنیاد طراحی شده بود، پرده‌برداری کرد.

هزارتوی میرو

امه مگ از خوان میرو دعوت کرد تا از باغ‌های بنیاد استفاده کند. میرو در کنار دوست دوران کودکی‌اش از بارسلون، جوزپ لورنس آرتیگاس، مجسمه‌سازی یادمانی را بازآفرینی کرد و آن را با طبیعت و معماری درآمیخت. برای هزارتو، او دنیایی رویایی پر از حیوانات خیالی خلق کرد.

این هنرمند کاتالان مواد مختلفی را کاوش کرد و عمدتاً از سرامیک استفاده کرد: مارمولک از دیوار پاسیو بالا می‌رود، دیوار از ۴۶۸ پنل سرامیکی تشکیل شده است، مجسمه ساعت آفتابی، و مهم‌ترین اثر او، الهه باروری. دیوار آجری ساختمان اصلی تکیه‌گاه شخصیت است، یک صورت سرامیکی قهوه‌ای که بر بالای یک میله آهنی بلند قرار گرفته است.

برج با یک پرنده آهنی تاج‌گذاری شده است، پرنده خورشیدی و پرنده ماه از سنگ مرمر کارارا ساخته شده‌اند، و چنگال، ساخته شده از آهن و برنز، نماد مشت برافراشته دهقانان اسپانیایی در طول جنگ داخلی را بازتاب می‌دهد. طاق بزرگ، ساخته شده از بتن، دارای علائم تکرارشونده میرو است که با چکش بادی حکاکی شده‌اند.

در مرکز یک استخر، زن با موهای پریشان از سنگ مرمر سفید ایستاده است و استخر دیگری میزبان سه ناودان (گارگویل) هنرمند است.

همچنین می‌توان رشته آریادنه را دید، خط سفیدی که توسط میرو روی دیوارهای کوتاه نقاشی شده و بازدیدکنندگان را در طول پیاده‌روی خود هدایت می‌کند.

آلبرتو و دیگو جاکومتی

حیاط جاکومتی در پایین ساختمان اصلی با سقف‌های بتکده‌ای آن قرار دارد. این حیاط میزبان شب‌های بنیاد و همچنین کنسرت‌ها و رویدادهای بزرگ بود.

تمام عناصر تزئینی بنیاد، مانند نیمکت‌ها، درها، لامپ‌ها و چراغ‌های خیابانی، توسط آلبرتو جاکومتی و دیگو جاکومتی طراحی شده‌اند. تمام مبلمان کافه، به نام کافه دیگو، یک اثر ویژه توسط دیگو برای بنیاد است. او قفسه‌ها، پیشخوان‌ها، لامپ‌ها، صندلی‌ها و میزها را از برنز و آهن فرفورژه طراحی کرد.

ژرژ براک

ژرژ براک پنجره شیشه‌ای رنگی جنوبی کلیسای سن-برنارد را در سال ۱۹۶۲ خلق کرد، جایی که پرنده سفید او مظهر امر مقدس است. او همچنین یک استخر موزاییکی را طراحی کرد که ماهی‌ها را به تصویر می‌کشد.

رائول اوباک

رائول اوباک پنجره شیشه‌ای رنگی شمالی کلیسای سن-برنارد و همچنین چهارده ایستگاه راه صلیب را در سنگ لوح تراشیده شده در سال ۱۹۶۱ خلق کرد. همچنین، بر روی یکی از دیوارهای خارجی بنیاد، بزرگترین مجسمه دیواری این هنرمند قرار دارد.

مارک شاگال

مارک شاگال به‌طور خاص برای بنیاد یک موزاییک دیواری با عنوان «عاشقان» یا «خوش‌آمدگویی» خلق کرد. این اثر زوج مگ را در حال خوش‌آمدگویی به بازدیدکنندگان نشان می‌دهد. او همچنین تابلوی زندگی را امضا کرد، نقاشی‌ای که زندگی خود او را تا آن لحظه خلاصه می‌کند.

یک ساختار چندفرهنگی

شب‌های بنیاد

بنیاد مگ خود را نه به عنوان یک موزه، بلکه به عنوان یک کارگاه بزرگ می‌بیند که در آن همه هنرهای زنده می‌توانند گرد هم آیند.

شب‌های بنیاد مگ (Nuits de la fondation) هر تابستان از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ برگزار می‌شد. در اینجا، عموم مردم می‌توانستند هنرمندان پیشگام موسیقی تجربی مانند تری رایلی، پیر بولز و سیسیل تیلور را کشف کنند. بنیاد همچنین میزبان موسیقی معاصر، رقص و تئاتر آوانگارد بود.

کتابخانه

بنیاد مگ از سال ۱۹۷۲ دارای یک کتابخانه عمومی است. این کتابخانه شامل حدود ۱۰٬۰۰۰ جلد کتاب درباره هنر، مجموعه‌های کامل مجلات اصلی هنری و کاتالوگ‌های موزه‌های پیشرو جهان است. این کتابخانه با قرار قبلی برای پژوهشگران و دانشجویان باز است.

سینما

بنیاد شامل یک سینمای هنری بود که در تابستان هر روز و در بقیه سال سه روز در هفته فعال بود. حدود پنجاه فیلم درباره هنرمندان، که اکثر آن‌ها توسط مگ تهیه شده بود، به‌صورت چرخشی در آنجا نمایش داده می‌شد.