فارسی‌تک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ویرایشگر ویندوز فارسی‌تِک

فارسی‌تِک (FarsiTeX) نرم‌افزاری است بر پایه تِک (TEX) که برای حروفچینی به زبان‌های فارسی و انگلیسی از آن استفاده می‌گردد. نرم‌افزارهای تِک دارای محبوبیت ویژه‌ای در محیط‌های دانشگاهی هستند[نیازمند منبع] و در زمینه‌های ریاضیات، فیزیک و علوم رایانه‌ای کاربرد دارند.

این نرم‌افزار با افزودن امکانات مخصوص زبان فارسی به نرم‌افزار اصلی - تِک - پا به عرصه وجود گذاشت.

نسخه پیش نمایش ۱ این نرم‌افزار به همراه ماکروهای فارسی توزیع شده‌است اما هنوزاز نظر سهولت استفاده تا یک ویرایش کامل و قابل استفاده برای کاربران عادی فاصله زیادی دارد. ویرایش مخصوص به لینوکس نیز به صورت بسته rpm تهیه و در دست توزیع است.[نیازمند منبع]

TeX به طور کلی بهترین حروفچین برای فرمول‌های پیچیدهٔ ریاضی محسوب می‌گردد، اما امروزه از آن در کارهای حروفچینی بسیار و متفاوتی استفاده می‌شود (به طور خاص در قالب LaTeX و بسته‌های الگویی دیگر).

تاریخچه[ویرایش]

پروژه فارسی‌تک در سال ۱۹۹۲ میلادی زیر نظر محمد قدسی استاد دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف آغاز گردید.[۱]

یک نمونه فرمول ریاضی با فارسی‌تک

مجوز نرم‌افزار[ویرایش]

این نرم‌افزار کپی‌لفت تحت مجوز GNU General Public Lisence انتشار یافته‌است.

گروه پروژه فارسی‌تک[ویرایش]

افراد زیر در تولید این نرم‌افزار سهم داشتند:

  • محمد قدسی، مدیر پروژه
  • حسن ابوالحسنی، ماکروهای اصلی
  • مهران شرفی، فونت‌های اولیه
  • روزبه پورنادر، مدیر فنی، تکمیل ماکروها، فونت‌ها و ...
  • کیارش بازرگان، اولین ویرایش‌گر تحت داس
  • محمد مهدیان، مبدل‌ها
  • مهرداد ثابت‌زاده، ویرایش‌گر تحت ویندوز
  • شیوا نجاتی، fmakeindex
  • مسعود بابایی‌زاده، فونت‌های جدید
  • بهداد اسفهبد، کارهای فنی و گونهٔ جدید نرم‌افزار[۲]

نسخهٔ ویندوز[ویرایش]

درنسخه‌ای دیگر از نرم‌افزار که توسط بهداد اسفهبد، نصب‌کنندهٔ مناسب در محیط ویندوز فراهم شده، و در عین حال تعدادی از قلم‌های اندازه‌پذیر(true type) فارسی نیز در محیط آن قابل استفاده گشته است.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • تک
  • زی‌تک موتور حروف‌چینی دیگری بر اساس تک که با زبان فارسی سازگار است.
  • زی‌پرشین بسته‌ای برای فارسی‌نویسی با موتور زی‌تک که به همراه توزیع‌های تک عرضه می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. مرکز تحقیقات دانشگاه صنعتی شریف
  2. وبگاه رسمی فارسی تک
  3. گزارش پروژهٔ فارسی‌تک، نسخهٔ نهایی، قابل دریافت از وب‌گاه farsitex.org

پیوند به بیرون[ویرایش]