علی پادشاه

علی پادشاه
فرماندار دياربكر
دوره مسئولیت ۱۳۳۲ – ۱۳۳۶
گمارنده	ابوسعيد بهادرخان
پس از	سوتای
پیش از	Haji Taghay
اطلاعات شخصی
درگذشته	۲۴ ژوئیهٔ ۱۳۳۶ دره زيلان در سرزمين ايلخانيان (تركيهٔ امروزی)
خدمات نظامی
جنگ‌ها/عملیات‌	محاصره رحبه نبرد زرين‌رود نبرد جغاتو نبرد قره‌دره (۱۳۳۶)

علی پادشاه یا امیرعلی پادشاه از سرکردگان مغول در اواخر دورهٔ ایلخانان و امیر قوم اویرات و دایی ابوسعید بهادرخان بود. در ۷۲۷ق، که ناری طغای، والی خراسان، سر به شورش برداشت، ابوسعید، علی پادشاه را که مرزدار اربل بود با گروهی از امرای مغول به سرکوب ناری طغای فرستاد. اما علی پادشاه به جای این‌که رهسپار خراسان شود در سلطانیه توقف کرد و درپی آن برآمد که به‌جای ناری طغای، با خود ایلخان درآویزد و به اتفاقِ سرکردگان سپاه، توطئه قتل وزیرش، غیاث‌الدین محمد، را کشید. ابوسعید بر شورشیان دست یافت و همه را در عید قربان ۷۲۹ق کشت. اما با پادرمیانی مادرش از گناه علی پادشاه درگذشت و به او دستور داد که به حدود بغداد برود. پس از مرگ ابوسعید (۷۳۶ق) غیاث‌الدین محمد به سفارش ایلخان، ارپا خان، از نوادگان اریق بوقا و برادر هولاکو، را بر تخت ایلخانی نشاند. حاجی خاتون، مادر ابوسعید و دلشاد خاتون، بیوهٔ ابوسعید و دختر دمشق خواجه، نزد علی پادشاه شتافتند و او را به مخالفت با ارپا خان برانگیختند. علی پادشاه نیز موسی‌خان مغول، نوادهٔ بایدو، را به ایلخانی برگزید و رهسپار آذربایجان شد. در جنگی که در ۱۷ رمضان ۷۳۶ق، میان ارپا خان و علی پاشا در جغاتو درگرفت ارپا خان شکست خورد و در ۲۱ رمضان غیاث‌الدین محمد و در سوم شوال ارپا خان کشته شدند. در این هنگام بود که امیرحسن جلایری، معروف به «شیخ حسن بزرگ»، در مبارزهٔ قدرت شرکت کرد. وی یکی از نبیره زادگان منگوتیمور، پسر هولاکو، را که کودکی خردسال بود به ایلخانی رساند و آمادهٔ نبرد با مدعیان دیگر شد. در جنگی که در ۱۶ ذیحجه میان دو خان رقیب، در آلاطاق نزدیک نخجوان، درگرفت با حملهٔ غافلگیرانهٔ شیخ حسن، سپاه موسی‌خان شکست خورد و علی پادشاه نیز کشته شد.

جستارهای وابسته

• جدول زمانی ایلخانان