سازمان بیندولتی
سازمان بیندولتی (به انگلیسی: Intergovernmental Organization, IGO) یا سازمان بینادولتی[۱] یا سَباد[۱] سازمانی است که جمعی از دولتها برای پیشبرد برنامهها و تحقق منافع و اهداف مشترک تأسیس میکنند و به آن اختیار میدهند تا در موضوعات خاص جهانی از جانب آنان تصمیمگیری کند.[۱]
قوانین حاکم بر «سازمانهای بیندولتی» از جنبههای مهم حقوق بینالملل عمومی محسوب میشوند. این سازمانها معمولاً بر اساس معاهدهای تأسیس میشوند که منشور (یا اساسنامه) نامیده میشود. معاهده زمانی شکل میگیرد که نمایندگان قانونی دولتهای عضو، از طریق یک فرایند حقوقی آن را تصویب کنند. این فرایند، به سازمانهای بیندولتی شخصیت حقوقی بینالمللی اعطا میکند.
تفاوت آن با سازمان بینالمللی این است که سازمان بینالمللی به عنوان یک نهاد بینالمللی شناخته میشود و سازمانی است که توسط یک معاهده یا سایر اسناد تحت نظارت حقوق بینالملل تأسیس شده و دارای شخصیت حقوقی خاص خود است، مانند سازمان ملل متحد، سازمان بهداشت جهانی، اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت و بریکس.[۲][۳] سازمانهای بینالمللی عمدتاً از کشورهای عضو تشکیل شدهاند، امّا ممکن است شامل سایر نهادها مانند سایر سازمانهای بینالمللی، شرکتها و سازمانهای غیردولتی نیز باشند. علاوه بر این، نهادها (از جمله ایالتها) ممکن است در آن وضعیت ناظر داشته باشند.[۴]
سازمانهای بیندولتی به معنای قانونی را باید از گروهبندیهای ساده یا ائتلاف چند ایالت یا کشور جدا دانست، مانند جی۸ یا گروه چهار خاورمیانه. این گروهها یا انجمنها توسط یک سند بینالمللی تشکیل و بنا نشدهاند و تنها گروههای هدفمندی هستند.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «سازمان بینادولتی» [علوم سیاسی و روابط بینالملل] همارزِ «intergovernmental organisation»؛ منبع: گروه واژهگزینی. دفتر نهم. فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۱۸-۴ (ذیل سرواژهٔ سازمان بینادولتی)
- ↑ Gaja, Giorgio (9 December 2011). "Articles on the Responsibility of International Organisations". Audiovisual Library of International Law. United Nations - Office of Legal Affairs. Retrieved 2019-08-21.
- ↑ Bouwhuis, Stephen (2012-01-01). "The International Law Commission's Definition of International Organizations". International Organizations Law Review (به انگلیسی). 9 (2): 451–465. doi:10.1163/15723747-00902004. ISSN 1572-3747.
- ↑ "International Organizations - Research Guide International Law". Peace Palace Library (به انگلیسی). Archived from the original on 13 May 2020. Retrieved 2019-08-21.