انتقام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

انتقام یک شکل بدوی از اعمال عدالت است. معمولا در غیاب هنجارهای قانون رسمی یا قانون فقهی اعمال میشود. انتقام اغلب به عنوان یک عمل مضر تعریف می شود که در برابر یک فرد یا گروه تصور شود، در برابر یک شکایت، چه عزای واقعی باشد و چه به صورت یک شکایت (درست یا غلط) دیده و تصور شود.

معمولا انتقام به عنوان یک حق برای خروج از قانون استفاده می شود، یعنی (از دید آن جامعه،) این پذیرفتنی است که برای انتقام قانون زیر پا گذاشته شود. دلیل این است که از نظر روانی، به نظر فرد انتقام گیرنده، قانون توانایی برگرداندن عدالت را ندارد.

انتقام همچنین با عناوین و کلمات دیگری مثل بازپرداخت ، قصاص ، کیفر(ریتالییشن) و کینه (وانجنس) نیز توجیه می شود. انتقام ممکن است به صورت یک فرم از عدالت (که البته ای عدالت نباید با یک سیستم عدالت کیفری/جزایی اشتباه شود) در نظر گرفته شود که در ظاهر به صورت نوعی نوعدوستی جلوه داده می شود. اما این نوعدوستی ای است که میخواهد عدالت اجتماعی یا اخلاقی را بیرون از یک سیستم قضایی و قانونی برقرار کند. فرانسیس بیکن انتقام را به عنوان یک نوع «عدالت وحشی» توصیف می کند که "... قانون را زیرپا میگذارد. قانون را از (سیستم) اداری و رسمی به بیرون از آن می آورد". [1]

عدالت بدوی یا عدالت مکافاتی معمولا از صورت های رسمی و تصفیه شده ی عدالت، همچون عدالت توزیعی و عدالت مقدس (الهی) مجزا و تفاوت دانسته می شود.

کارکرد انتقام در جامعه[ویرایش]

مخالفان انتقام استدلال می کنند که انتقام کلا اشتباه است، از همان الگویی تبعیت میکند که می گوید اشتباهی را با اشتباهی دیگر جبران کردن است (ضرب المثل انگلیسی «از دو غلط یک درست ساختن» یا w:two wrongs make a right).

روانشناس اجتماعی ایان مک کی می گوید که انگیزه ی رفتار کینه توز از تمایل به برقراری ثبات در قدرت می آید، که در آن، رفتار کینه توزانه، به صورت یک رفتار برای مدیریت قدرت ظاهری (جنم ظاهری یا ایمپرشن قدرت) استفاده می شود. او می گوید: «افرادی که کینه توز هستند، بیشتر همان هایی هستند که انگیزه هایشان را از قدرت، اقتدار (اتوریته) و یا میل به موقعیت اجتماعی (استاتوس یاجایگاه) می گیرند. آن ها نمی خواهند به اصطلاح وجهه شان را از دست بدهند (lose a face)».

مرتبط[ویرایش]

  • عدالت کیفری. عدالت کیفری،‌ یک نظریه ی عدالت است که بر آن است که بهترین و متناسب ترین پاسخ به یک جرم، اعمال مجازاتی مشابه است، که به خاطر خود آن جرم انجام می شود و نه برای خدمت به یک هدف اجتماعی بیرونی مانند بازدارندگی و یا توانبخشی مجرم. (عدالت کیفری می تواند با کلماتی نظیر رتریبیوتیو، مکافاتی ،‌عاقبتی، جزا دادن، و غیره مشخص شود).
  • ‌تعدادی از کلمات مرتبط با انتقام، قصاص، تلافی، مقابله به مثل، جزا دادن، کینه و غیره هستند که هر کدام لینک ویکیپدیای مجزایی می طلبد.


  • این یک تغییرمسیر است از صفحه‌ای که انتقال یافته است (تغییر نام). این تغییرمسیر برای جلوگیری از قطع شدن ارتباط پیوندها به مقالهٔ مقصد نگهداری می‌شود.