استراب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اِستراب یک لغت با ریشهٔ پارسی باستان یا پارسی میانه (پهلوی) و به معنای ستارهٔ آبهاست. اِستر (ester) در زبان پهلوی به معنای ستاره است که اینجا در کنار آب قرار گرفته است. ایرانیان باستان اعتقاد داشتند که ستاره آناهید<ناهید>(چشمگیرترین و زیباترین ستاره آسمان) و رود آمودریا (همان جیحون که پرآب‌ترین و طولانی‌ترین رود ایران باستان بوده است) از امتداد شرق ایران برخاسته‌اند (از دید ناظر زمینی) و در یک امتداد به سمت غرب حرکت می‌کردند. این پدیده موجب شد که ایرانیان باستان نیروی حاکم بر این رود و ستاره آناهید را یکی بدانند؛ بنابراین اِستراب را منسوب به ستارهٔ آبهای روان یا ایزدبانوی بزرگ آبها (آناهید یا آناهیتا) می‌دانستند و اعتقاد داشتند اِستر یا ستاره (نماد روشنایی) و آب از یک چشمه‌اند و می‌گفتند آب روشنایی است و آناهید را ستاره همهٔ آبهای روان می‌دانستند که مردم برای افزایش آبها از او تقاضای یاری میکردند و به نوعی آن را سرچشمه همهٔ باروری‌ها و رویش‌ها و مادر سرزمین ایران می‌دانستند. به همین دلیل سرزمین‌هایی آباد که آب زلال و رود جاری داشتند و دارای عمارت بودند را «اِستراب» (یعنی محلی که راستای حرکت ستاره آناهید و نیروی حاکم برآن موجب جاری شدن آب و آبادی شده) می‌نامیدند. همچنانکه نام آستارا که آنسوی رودیان (سفید رود) گیلان بوده و در گذشته اِستراب نامیده می‌شده است.

منابع[ویرایش]

برگرفته از کتاب‌های ابراهیم پورداوود و بهرام فره وشی