احوال دگرگونشده
| احوال دگرگونشده | |
|---|---|
![]() | |
| کارگردان | کن راسل |
| تهیهکننده | دانیل ملنیک استیوارت برد |
| نویسنده | پدی چایفسکی |
| فیلمنامهنویس | پدی چایفسکی |
| بازیگران | ویلیام هرت بلر براون باب بالابان جرج گینز درو بریمور تیئو پنگلیس |
| موسیقی | جان کوریلیانو |
| فیلمبردار | جردن کروننوت |
| تدوینگر | اریک ینکینز |
| توزیعکننده | برادران وارنر |
تاریخهای انتشار |
|
مدت زمان | ۱۰۳ دقیقه |
| کشور | آمریکا |
| زبان | انگلیسی اسپانیایی |
| هزینهٔ فیلم | ۱۵ میلیون دلار[۱] |
| فروش گیشه | ۱۹٬۸۵۳٬۸۹۲ دلار |
احوال دگرگونشده (انگلیسی: Altered States) فیلمی آمریکایی در ژانر علمی-تخیلی و ترسناک محصول سال ۱۹۸۰[۲] به کارگردانی کن راسل است که توسط نمایشنامهنویس و فیلمنامهنویس، پدی چایفسکی، از رمانی به همین نام نوشته خودش در سال ۱۹۷۸ اقتباس شده است. رمان و فیلم تا حدی بر پایه تحقیقات محرومیت حسی جان سی لایلی است که در مخزن انزوای حسی و تحت تأثیر داروهای روانگردان مانند مسکالین، کتامین و الاسدی انجام شده بود. این فیلم شامل عناصری از هر دو گونه ترس روانشناختی و وحشت جسمانی است.[۳][۴][۵][۶]
چایفسکی پس از اختلافات با راسل از پروژه کنارهگیری کرد و نام خود را از تیتراژ حذف کرد و نام «سیدنی آرون» (نام کوچک و میانی واقعیاش) را جایگزین نمود. در این فیلم ویلیام هرت، بلر براون، باب بالابان و چارلز هاید به ایفای نقش پرداختهاند. این فیلم نخستین تجربه بازیگری هرت و درو بریمور (در نقشی کوتاه) بود. موسیقی فیلم توسط جان کوریلیانو ساخته و توسط کریستوفر کین رهبری شد.
برادران وارنر فیلم را در ۲۵ دسامبر ۱۹۸۰ به صورت اکران محدود در ایالات متحده منتشر کرد و پس از آن در فوریه ۱۹۸۱ به اکران گسترده درآورد. فیلم نقدهای عموماً مثبتی از سوی منتقدان دریافت کرد و در پنجاه و سومین دوره جوایز اسکار نامزد دریافت جایزه بهترین موسیقی متن و بهترین صدا شد.
داستان
[ویرایش]در سال ۱۹۶۷، ادوارد جسوپ یک آسیبشناس روانی در دانشگاه کلمبیا است که روی اسکیزوفرنی مطالعه میکند. او به این فکر میافتد که «دیگر حالات هوشیاری ما به اندازه حالات بیداریمان واقعی هستند.» او با کمک دو محقق همفکر به نامهای آرتور روزنبرگ و میسون پریش، آزمایشهایی را در زمینه محرومیت حسی با استفاده از یک مخزن شناوری آغاز میکند. در یک مهمانی دانشگاهی، او با «اعجوبه» همکار و همسر آیندهاش، امیلی، آشنا میشود.
بیش از یک دهه بعد، ادوارد استاد رسمی در دانشکده پزشکی هاروارد است. او و امیلی دو دختر دارند و در آستانه طلاق هستند که با زوجی که اولین بار آنها را به هم معرفی کرده بودند، برای اولین بار پس از هفت سال ملاقات میکنند. وقتی ادوارد درباره قبیله هینچی میشنود که اعضای آن حالات توهمآمیز مشترکی را تجربه میکنند، تصمیم میگیرد برای شرکت در مراسم آنها به مکزیک سفر کند.
در طول صعود به تپههای هینچی (فلات پوشیده از بادسایهای تماشایی به شکل قارچ)، راهنمای ادوارد، ادواردو اچهوریا، به او میگوید که هینچیها در مراسم خود از معجونی حاوی «قارچ مقدس مگس» و درختچه سینیکوئیچه استفاده میکنند. پیرمردی بومی (یک بروجو) ریشهای در دست دارد که از ادوارد میخواهد آن را نگه دارد، سپس دست ادوارد را میبرد تا چند قطره خون به مخلوطی که آماده میکند اضافه کند. بلافاصله پس از مصرف مخلوط، ادوارد توهمات عجیب و شدیدی را تجربه میکند، از جمله توهمی از سنگشدگی و فرسایش بعدی خودش و امیلی توسط شنهای روان.
صبح روز بعد، ادوارد فلات هینچی را ترک میکند، در حالی که در حالت مستی خود، یک نمونه بزرگ از بزمجه مقدس هینچی را کشته است. او با نمونهای از معجون هینچی برای تجزیه و تحلیل توسط همکارانش و آزمایشهای بیشتر روی خود به ایالات متحده بازمیگردد و به مصرف آن ادامه میدهد تا کاوش خود را در حالات دگرگونشده هوشیاری به سطحی جدید و بالاتر برساند.
وقتی غلظتهای سمی ماده باعث میشود افزایش دوز خطرناک شود، ادوارد به محرومیت حسی بازمیگردد و معتقد است که این کار اثرات ماده را در دوز فعلیاش تقویت میکند. ادوارد با تعمیر یک مخزن متروکه در دانشکده پزشکی، از آن برای تجربه مجموعهای از رویاهای به شدت تند و تیز، از جمله رویایی از انسانساییان اولیه استفاده میکند. ادوارد که توسط همکارانش تحت نظر است، اصرار دارد که رویاهایش «نمود بیرونی» یافتهاند. او در حالی که دهانش خونین است از مخزن خارج شده و چون قادر به صحبت نیست، با عجله یادداشتهایی مینویسد و اصرار دارد که قبل از اینکه «دوباره شکل بگیرد»، از او عکس رادیولوژی گرفته شود. رادیولوژیستی که عکسها را بررسی میکند میگوید که آنها متعلق به یک گوریل هستند.
در آزمایشهای بعدی، ادوارد دچار پسروی زیستی فیزیکی واقعی میشود. در یک مرحله، او از مخزن انزوا به شکل یک انسان غارنشین وحشی و با جثهای کوچک و پوستی روشن خارج میشود، در خیابانهای شهر به راه میافتد و به یک باغ وحش دستبرد میزند و سپس به شکل طبیعی خود بازمیگردد. علیرغم نگرانی همکارانش، ادوارد سرسختانه به کار خود ادامه میدهد. در آخرین آزمایش، ادوارد دچار پسروی عمیقتری میشود و به تودهای بیشکل از ماده اولیه هوشیار تبدیل میگردد. موج انرژی آزاد شده از آزمایش، همکاران ادوارد را مبهوت کرده و مخزن او را نابود میکند. امیلی به هوش میآید و در جایی که مخزن بود، یک گرداب چرخان پیدا میکند. او در گرداب به دنبال ادوارد میگردد و او را در آستانه تبدیل شدن به یک موجود غیرمادی انرژیوار مییابد که اگر این دگردیسی به پایان برسد، کاملاً از واقعیت محو خواهد شد.
دوستانش ادوارد را به خانه میبرند و امیدوارند که دگردیسیها پایان یابد. در حالی که امیلی از او مراقبت میکند، ادوارد دوباره شروع به پسروی غیرقابل کنترل میکند، به طوری که دگردیسیها دیگر نیازی به مصرف «گل اولیه» یا محرومیت حسی ندارند. امیلی با اصرار از ادوارد میخواهد که با تغییر مبارزه کند و دست او را میگیرد، اما بلافاصله توسط انرژی اولیهای که از ادوارد ساطع میشود، احاطه میشود. دیدن اینکه امیلی ظاهراً توسط انرژی بلعیده میشود، هوشیاری انسانی را در کالبد در حال پسروی ادوارد بیدار میکند. او با دگردیسی مبارزه کرده و به شکل انسانی خود بازمیگردد. ادوارد امیلی را در آغوش میگیرد و او نیز به حالت عادی بازمیگردد.
بازیگران
[ویرایش]- ویلیام هرت در نقش ادی جسوپ
- میگل گودرو در نقش مرد اولیه که ادی به او پسروی میکند
- بلر براون در نقش امیلی جسوپ
- باب بالابان در نقش آرتور روزنبرگ
- چارلز هاید در نقش میسون پریش
- تائو پنگلیس در نقش ادواردو اچهوریا
- دوری برنر در نقش سیلویا روزنبرگ
- پیتر براندون در نقش آلن هوبارت
- چارلز وایت ایگل در نقش بروجو
- درو بریمور در نقش مارگارت جسوپ، دختر کوچک ادی و امیلی
- مگان جفرز در نقش گریس جسوپ، دختر بزرگ ادی و امیلی
- جک مورداک در نقش هکتور اورتکو، نگهبان شب دانشکده پزشکی هاروارد
- فرانک مککارتی در نقش اوبیسپو، نگهبان امنیتی در هاروارد
- دبورا بالتزل در نقش بیمار مبتلا به اسکیزوفرنی
- جان لاروکیت در نقش تکنیسین ایکس-ری
- جورج گینز در نقش دکتر ویسنشافت، رادیولوژیستی که عکس ایکسری ادی را میبیند
- اورا روبنشتاین در نقش دانشجوی جوان پزشکی
تولید
[ویرایش]توسعه
[ویرایش]فیلم از ملاقاتی که پدی چایفسکی با دوستانش باب فاسی و هرب گاردنر در سال ۱۹۷۵ در چایخانه روسی (Russian Tea Room) داشت، ریشه گرفت. آنها احساس «نارضایتی» میکردند و به عنوان شوخی، فیلمی را تصور کردند که میتوانستند با هم بسازند. آنها میخواستند طرحی را به دینو د لائورنتیس که در حال ساخت فیلم کینگ کنگ بود پیشنهاد دهند. پس از بحث در مورد نسخهای از فرانکنشتاین، آنها تصمیم گرفتند نسخهای از مورد عجیب دکتر جکیل و آقای هاید را بسازند.[۷] چایفسکی به خانه رفت و یک «بیانیه دراماتیک» سهصفحهای نوشت و گفت «هرگز ندیده بودم چیزی به این سرعت شکل بگیرد.»[۸]
چایفسکی تصمیم گرفت فیلمی جدی درباره جامعه علمی آمریکا و انسان کهنالگویی در جستجوی خودِ واقعیاش بنویسد. دانیل ملنیک، تهیهکنندهای در کلمبیا پیکچرز، پیشنهاد داد که چایفسکی طرحی را که نوشته بود ابتدا به یک رمان تبدیل کند و او موافقت کرد. او تحقیقات گستردهای با دانشمندان و انسانشناسان انجام داد.[۸] رمان در اوایل سال ۱۹۷۸ منتشر شد.[۹][۷] همانند فیلمهای قبلیاش، به چایفسکی کنترل خلاقانه کامل بر نسخه سینمایی احوال دگرگونشده داده شد.[۷]
حقوق فیلم به ملنیک فروخته شد که زمانی که رئیس تولید امجیام بود، چراغ سبز ساخت فیلم شبکه را داده بود. در آوریل ۱۹۷۸، چایفسکی فیلمنامه خود را به کلمبیا تحویل داد.[۱۰]
تولید
[ویرایش]برای سکانس نهایی دگردیسی، یک سامانه روتوسکوپ با کمک رایانه ایجاد شد که حرکات نرم و بدون لرزش تولید میکرد. درخشش و ذرات روی رایانه ساخته شدند. فریمها ابتدا به صورت دستی با یک قلم الکترونیکی ردیابی و به تبلت منتقل شدند. برای صحنههای پیچیدهتر از یک اسکنر با وضوح بالا استفاده شد. پس از اتمام، یک پلاتر دیجیتال فریمها را به صورت سیاه و سفید روی طلقهای پویانمایی مایلر رسم میکرد. سپس از طلقها روی یک میز انیمیشن کنترل شده توسط کامپیوتر عکاسی شد.[۱۱]
انتخاب بازیگر
[ویرایش]کارگردان اصلی فیلم آرتور پن بود. او بازیگران فیلم را انتخاب کرد، از جمله بازیگران اصلی نسبتاً ناشناخته، ویلیام هرت (در اولین فیلمش) و بلر براون.[۱۲] در مقطعی، اسکات گلن یکی از گزینههای نقش اول مرد بود.[۱۳] نقش کلیدی دیگری به باب بالابان رسید.[۱۴] میگل گودرو، رقصنده و معلم «تئاتر رقص آمریکایی آلوین ایلی»، برای نقش تجسم انسان غارنشین جسوپ انتخاب شد.[۱۵]
تغییر کارگردان
[ویرایش]فیلمبرداری قرار بود در نوامبر ۱۹۷۸ آغاز شود. با این حال، در طول تمرینات، پن پس از اختلاف با چایفسکی استعفا داد.[۱][۱۶] پن بعدها به یاد آورد که تنها راهی که میتوانست پروژه را ترک کند و دستمزدش را بگیرد، اخراج شدن بود. اما او و چایفسکی پس از آن دوست باقی ماندند.[۱۷]
کارگردان نهایی کن راسل بود که پس از شکست تجاری فیلم والنتینو (۱۹۷۷) برای یافتن کار در فیلمهای سینمایی تلاش میکرد.[۱۸] راسل بعدها به یاد آورد که «آنها کارگردانی میخواستند که تخیل بصری بسیار قوی داشته باشد و میدانستند که من آن را دارم.»[۱۹]
راسل بعدها گفت که مدیر برنامههایش به او گفته کارگردانانی که پروژه را رد کرده بودند شامل استیون اسپیلبرگ، استنلی کوبریک، سیدنی پولاک، رابرت وایز و اورسن ولز بودند.[۱۸] او میگوید مدیر برنامههایش به او گفته که او انتخاب بیست و هفتم بوده است. فیلمبرداری سپس برای شروع در مارس ۱۹۷۹ برای کلمبیا با تهیهکنندگی هوارد گوتفرید تنظیم شد. این فیلم در نهایت برای برادران وارنر ساخته شد، بخشی به این دلیل که هزینه از بودجه اولیه ۹ میلیون دلاری به ۱۲.۵ میلیون دلار افزایش یافته بود.[۲۰] هزینه نهایی به زیر ۱۵ میلیون دلار رسید که ۴ میلیون دلار آن صرف جلوههای ویژه شد.[۲۱]
راسل بعدها متخصص جلوههای ویژه، جان دایکسترا، را با برن فرون جایگزین کرد که نامش در تیتراژ برای جلوههای بصری ویژه آمده است. دیک اسمیت روی جلوههای ویژه پیشگامانه چهرهپردازی کار کرد[۱۸] که در آن از تکنیک پیشگامانه کیسه هوای خود به طور گسترده استفاده کرد. این اولین بار بود که راسل در هالیوود فیلم میساخت.
مکانهای فیلمبرداری
[ویرایش]این فیلم در استودیوهای سانست گوئر، استودیوهای بربنک (برادران وارنر)، بوستون و نیویورک فیلمبرداری شد. مکانهای فیلمبرداری در محل شامل دانشکده پزشکی هاروارد، بیکن هیل، بوستون، فرودگاه بینالمللی لوگان، دانشگاه کلمبیا، کلینیک روانپزشکی پین ویتنی و باغوحش برانکس بود. علاوه بر این، صحنههای مربوط به مکزیک در کریل، چیواوا فیلمبرداری شد و شامل تصاویر واقعی از مردم تاراهومارا در حال جمعآوری قارچهای روانگردان بود.[۲۲]
اختلاف بین راسل و چایفسکی
[ویرایش]در مارس ۱۹۷۹، سه هفته تمرین وجود داشت که طی آن چایفسکی و راسل دچار اختلاف شدیدی شدند. این نویسنده پروژه را ترک کرد و برخلاف روال معمول خود، در طول فیلمبرداری در صحنه حاضر نشد.[۲۳]
کتاب دیو ایتزکوف درباره چایفسکی با عنوان دیوانه از خشم: ساخت شبکه و چشمانداز سرنوشتساز خشمگینترین مرد سینما، به وقایع ساخت احوال دگرگونشده میپردازد و ادعا میکند که راسل با اعتراض به دخالتهای چایفسکی، ورود نویسنده به صحنه را ممنوع کرده بود. گزارش شده است که چایفسکی تلاش کرد راسل را از کارگردانی برکنار کند، اما در آن زمان فیلمبرداری به خوبی پیش رفته بود و استودیو پیش از آن یک کارگردان (پن) را جایگزین کرده بود. هوارد گوتفرید، تهیهکننده فیلم، به شان کونسیدین (زندگینامهنویس چایفسکی) گفت که راسل پیش از تولید مودب و بااحترام بود اما پس از شروع تمرینات در سال ۱۹۷۹ «با پدی مانند یک موجود بیاهمیت رفتار میکرد» و «بدجنس و کنایهآمیز» شده بود. چایفسکی، راسل را «مردی دورو و پست» خواند.[۷]
راسل گفت چایفسکی «از رنگ رنگآمیزی مخزن انزوا خوشش نمیآمد. بعد به چیزهای دیگر سرایت کرد. از نورپردازی خوشش نمیآمد، بعد از ماشینآلات خوشش نمیآمد، بعد فکر کرد که من بازیگران را در صحنهای که در فیلمنامه نوشته شده بود فقط کمی سرخوش هستند، مست نشان دادهام... دیالوگهای شرمآور زیادی وجود داشت و در فیلمنامه اصلی خیلی بیشتر از الان بود؛ فیلمنامه پرگویی بود.»[۲۴] کارگردان گفت: «من نمیتوانستم با کسی کار کنم که هر کاری انجام میدادم را قضاوت میکرد.» یک منبع ناشناس نزدیک به فیلم بعداً نظر داد که «دو هنرمند قدرتمند برای کنترل فیلم با هم رقابت میکردند و در یک نقطه خاص، فیلم تبدیل به فیلمِ کارگردان میشود. شما نمیتوانید بالای سر او بایستید؛ یا باید از او حمایت کنید یا اخراجش کنید.»[۲۱]
راسل در مصاحبه دیگری گفت: «فیلمبرداری توهمات پدی غیرممکن بود. او دستوری مینوشت مثل این: گاز بینستارهای با سرعت ۵ میلیون مایل در جهان مانند پفی از دود سیگار شلیک شد. اما وقتی فیلمنامه را خواندم، فهمیدم تصویر تنها زمانی موفق خواهد شد که تجربه خاصی را که در میان همه انسانها مشترک است، به تصویر بکشد. و آن تجربه، عبور گاز از جهان نیست.»[۲۵] راسل افزود: «دیالوگهای زیادی در احوال دگرگونشده وجود دارد و همانطور که من میدیدم، وظیفه من این بود که آن صحنهها را تا حد ممکن از نظر بصری جذاب کنم تا توسط جلوههای ویژه بلعیده نشوند.»[۲۶]
سلب مسئولیت چایفسکی از فیلم
[ویرایش]چایفسکی بعداً نام خود را از پروژه حذف کرد، به همین دلیل اعتبار فیلمنامه به نام مستعار «سیدنی آرون» ثبت شده است. جانت ماسلین، منتقد فیلم، در نقد خود حدس زدن دلیل آن را آسان دانست:[۲۷]
حدس زدن اینکه چرا [چایفسکی فیلمنامهنویس] و [کن راسل کارگردان] با هم کنار نیامدند آسان است. کارگردانی بدون اینکه تمسخرآمیز باشد، با مطالب عجیب چنان عادی برخورد میکند که اغلب لحنی شوخیآمیز پیدا میکند. از سوی دیگر، فیلمنامه فریاد میزند که جدی گرفته شود، زیرا بدون هیچ فراست خاصی به مرگ خدا و منشأ انسان میپردازد.
ریچارد کورلیس، منتقد فیلم، سلب مسئولیت چایفسکی از فیلم را به ناراحتی او از «شدت بازیها و سرعت سرسامآوری که بازیگران دیالوگهای او را میخواندند» نسبت داد.[۲۸]
راسل اصرار داشت که تقریباً هیچچیز را در فیلمنامه چایفسکی تغییر نداده است.[۲۹] بلر براون در طول فیلمبرداری گفت: «ما تکتک کلماتی را که او نوشته دقیقاً همانطور که نوشته میگوییم. فکر میکنم حقیقت این است که او [چایفسکی] و کن چنان شخصیتهای متفاوتی دارند که کار کردن با هم را غیرممکن یافتند.»[۲۳]
به گفته جو استرهاس، فیلمنامهنویس، چایفسکی در قراردادش بندی داشت که تصریح میکرد کلمات فیلمنامه نباید تغییر کنند. راسل هنگامی که در تلاش برای تغییر کلمات با شکست مواجه شد، «عمدی شروع به تخریب دیالوگهای پدی کرد؛ به این صورت که از بازیگران میخواست هنگام بیان دیالوگها غذا بخورند، یا آنها را با سبکی منقطع و رگباری بیان کنند تا مخاطب متوجه نشود چه میگویند.» استرهاس معتقد بود کارگردانی راسل، فیلمنامه و فیلم را «نابود» کرد.
موسیقی متن
[ویرایش]راسل پس از رفتن به یکی از کنسرتهای جان کوریلیانو، این آهنگساز کلاسیک را کشف کرد. این اولین بار بود که این آهنگساز برای یک فیلم موسیقی مینوشت (که برخی از آنها بعداً به عنوان «سه توهم» دوباره استفاده شد).
انتشار
[ویرایش]احوال دگرگونشده اکران محدود خود را در نیویورک و لس آنجلس، کالیفرنیا، در ۲۵ دسامبر ۱۹۸۰ آغاز کرد.[۳۰] در فوریه ۱۹۸۱ توسط برادران وارنر به صورت سراسری در ایالات متحده اکران شد.
استقبال و میراث
[ویرایش]فروش گیشه
[ویرایش]احوال دگرگونشده ۱۹.۹ میلیون دلار در ایالات متحده و کانادا فروخت،[۳۱] در حالی که بودجه ساخت آن ۱۵ میلیون دلار بود.[۱]
واکنش منتقدان
[ویرایش]برخوردهای اولیه عموماً قوی بود. جانت ماسلین از نیویورک تایمز این فیلم را یک «نمایش آتشبازی با ریتم حسابشده» نامید که در فواصل منظم به توالیهای هذیانی از جلوههای ویژه تبدیل میشود و در بقیه زمانها آرامشی وهمآور را حفظ میکند. او همچنین گفت: «غرابت آن، که با خوشرویی با مضحک بودن هممرز است، لذتبخشترین ویژگی آن است.»[۲۷]
ریچارد کورلیس نقد خود را اینگونه آغاز کرد:
| « | این یکی همه چیز دارد: سکس، خشونت، کمدی، هیجان، لطافت. این گلچین و مظهر فیلمهای پاپ آمریکایی است: فرانکنشتاین، قتلهای کوچه مورگ، پروفسور دیوانه، ۲۰۰۱، بیگانه، داستان عشق. | » |
پولین کیل، از سوی دیگر، نوشت که ترکیب «راسل، با زرق و برق عرفان کاتولیکیاش، و چایفسکی، با سنگینی یهودیاش» منجر به یک «تصویر به شدت احمقانه» شده است که «واقعاً لذتبخش نیست.»[۳۲]
جان سی لایلی فیلم را دوست داشت و در مصاحبهای با مجله اومنی در سال ۱۹۸۳ اشاره کرد که صحنه تبدیل شدن دانشمند به انرژی کیهانی و بازگرداندن او توسط همسرش، مستقیماً از زندگی واقعی و تجربیات او برداشته شده است.
جوایز
[ویرایش]این فیلم نامزد دو جایزه اسکار شد:[۳۳]
- جایزه اسکار بهترین موسیقی متن غیراقتباسی – جان کوریلیانو
- جایزه اسکار بهترین صدا – آرتور پیانتادوسی، لس فرشهولتز، مایکل مینکلر و ویلی دی. برتون
منابع
[ویرایش]- 1 2 3 Review of Altered States from ورایتی خطای یادکرد: برچسب
<ref>نامعتبر؛ نام «variety» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ https://collider.com/altered-states-movie-true-story/
- ↑ "Altered States". بلادی دیسگاستینگ. November 5, 2010. Archived from the original on March 30, 2024. Retrieved March 29, 2024.
- ↑ DeMello, Margo (2013). Body Studies. راتلج. doi:10.4324/9780203519608-2 (inactive 11 July 2025). ISBN 978-0415699303.
{{cite book}}: تمیزکاری شیوه یادکرد ۱: شناساگر شیء دیجیتال غیرفعال از ژوئیه ۲۰۲۵ (link) - ↑ Weber, Johannes (2015). "Like some damned Juggernaut": The proto-filmic monstrosity of late Victorian literary figures. انتشارات دانشگاه بامبرگ. p. 347. ISBN 978-3863093488.
- ↑ Zilko, Christian (July 22, 2023). "The 20 Best science fiction Movies, from 'Crimes of the Future' to 'Altered States'". ایندیوایر. Retrieved March 29, 2024.
- 1 2 3 4 Considine, Shaun (1994). Mad as hell : the life and work of Paddy Chayefsky (1st ed.). New York: Random House. pp. 357–377. ISBN 0679408924.
- 1 2 The man who took a scientist's approach to the novel. The Guardian 23 May 1978: 8.
- ↑ book notes: A First Novel for Chayefsky. Lochte, Dick. Los Angeles Times 26 Feb 1978: m2.
- ↑ On the Leigh Side of Berenson. Mann, Roderick. Los Angeles Times 11 Apr 1978: e7.
- ↑ Mandell, Paul (1981). "The Altered States of Altered States". ساینفکس. No. 004–006.
- ↑ RODERICK MANN: Beauty as a 4-Letter Word--Blob Los Angeles Times 4 Jan 1979: g14.
- ↑ MOVIES: FINDING KETCHUM, GLENN FOUND HIMSELF. Mills, Bart. Los Angeles Times 30 Jan 1983: k26.
- ↑ Burns, James H. (March 1981). "Bob Balaban". Starlog. p. 16.
- ↑ Dunning, Jennifer (2 September 1996). "Miguel Godreau, a Lead Dancer with Alvin Ailey, Dies at 49". نیویورک تایمز.
- ↑ Itzkoff, David (February 2014). Mad as Hell. New York: Henry Holt & Co. p. 211. ISBN 978-0-8050-9569-2. Retrieved 29 August 2017.
- ↑ Engstrom, John (25 Oct 1981). "A MAVERICK DIRECTOR AND HIS ART". Boston Globe. p. 1.
- 1 2 3 Altered States: Visions and Divisions|Current|The Criterion Collection
- ↑ "Ken Russell: Pages from a scrapbook on 'Altered States'". Dangerous Minds. 21 September 2012.
- ↑ Floating Altered Melnick's State: MOVIE NEWS. Mann, Roderick. Los Angeles Times 20 Nov 1979: f10.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامcostوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Altered States". catalog.afi.com. Retrieved 2022-02-21.
- 1 2 Russell Films 'Altered States'. Los Angeles Times 19 July 1979: e17.
- ↑ 'Mad doctor' Russell creates a monster hit. Scott, Jay. The Globe and Mail 13 Jan 1981: P.17.
- ↑ THIS MAN MAKES MAINIACAL MOVIES; BUT KEN RUSSELL'S NOT ONLY SANE, HE'S RESERVED: [FIRST Edition]. Bruce McCabe Globe Staff. Boston Globe 18 Jan 1981: 1.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامnewوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 Maslin, Janet (December 25, 1980). "Altered States (1980) SCREEN: KEN RUSSELL'S 'ALTERED STATES'". The New York Times. Archived from the original on March 8, 2014.
- ↑ Corliss, Richard (December 1980). "Invasion of the Mind Snatcher". تایم. Archived from the original on 2009-08-20.
- ↑ "A Second Look: Ken Russell's 'Altered States' remains visceral". Los Angeles Times. July 14, 2012. Archived from the original on 23 August 2012. Retrieved 16 February 2026.
- ↑ Yager, Fred (February 23, 1981). "'Altered States' draws controversy, big bucks". Fort Worth Star-Telegram. Associated Press. Retrieved March 30, 2024.
- ↑ "احوال دگرگونشده". Box Office Mojo. IMDb. Retrieved 2024-07-13.
- ↑ Kael, Pauline (1984). Taking It All In. New York: Holt, Rinhart and Winstone. ISBN 0-03-069361-6.
- ↑ "The 53rd Academy Awards (1981) Nominees and Winners". oscars.org. Retrieved 2011-10-07.
پیوند به بیرون
[ویرایش]- فیلمهای ۱۹۸۰ (میلادی)
- آثار موسیقی جان کوریلیانو
- نمودهای فرهنگی آدم و حوا
- فیلم با ۱ تاریخ اکران
- فیلمها به زبان اسپانیایی
- فیلمها به زبان انگلیسی
- فیلمها درباره حالتهای روانی
- فیلمها درباره مواد مخدر
- فیلمهای اقتباسشده از رمانهای علمی-تخیلی
- فیلمهای آمریکایی
- فیلمهای برادران وارنر
- فیلمهای ترسناک ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای ترسناک تخیلی آمریکایی
- فیلمهای ترسناک تخیلی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای چندزبانه ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای چندزبانه آمریکایی
- فیلمهای درباره دگرپیکری
- فیلمهای دلهرهآور دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای علمی تخیلی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای فیلمبرداری شده در نیویورکسیتی
- فیلمهای فیلمبرداریشده در بوستون
- فیلمهای فیلمبرداریشده در شهرستان لس آنجلس
- فیلمهای فیلمبرداریشده در مکزیک
- فیلمهای فیلمبرداریشده در کالیفرنیا
- فیلمهای فیلمبرداریشده در کنتاکی
- فیلمهای فیلمبرداریشده در ماساچوست
- فیلمها به کارگردانی کن راسل
- فیلمهای مهیج آمریکایی
- فیلمهای واقعشده در بوستون
- فیلمهای واقعشده در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
- فیلمهای واقعشده در ماساچوست
- فیلمهای واقعشده در مکزیک
- فیلمهای آمریکایی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای علمی تخیلی ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمهای آمریکایی به زبان اسپانیایی
- فیلمهای انگلیسیزبان دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
- فیلمها درباره داروهای روانگردان
