اثر پروانهای (فیلم)
| اثر پروانهای | |
|---|---|
 پوستر فیلم | |
| کارگردان | اریک برس جی. مکی گروبر |
| تهیهکننده | کریس بندر اشتون کوچر |
| نویسنده | اریک برس جی. مکی گروبر |
| بازیگران | اشتون کوچر ایمی اسمارت ملورا والترز الدن هنسون لوگن لرمان ویلیام لی اسکات جان پاتریک آمهدوری اریک استولتس مگدا اپهنوویچ |
| موسیقی | مایکل سابی |
| فیلمبردار | متیو اف. لئونتی |
| توزیعکننده | نیو لاین سینما |
تاریخهای انتشار | ۲۳ ژانویه ۲۰۰۴ |
مدت زمان | ۱۱۳ دقیقه |
| کشور | ایالات متحده |
| زبان | انگلیسی |
| هزینهٔ فیلم | ۱۳ میلیون دلار |
| فروش گیشه | ۹۶٬۱ میلیون دلار |
اثر پروانهای (به انگلیسی: The Butterfly Effect) فیلمی تریلر روانشناختی به نویسندگی و کارگردانی اریک برس و جی. مکی گروبر و با بازی اشتون کوچر و ایمی اسمارت، محصول سال ۲۰۰۴ آمریکا است. داستان فیلم از اثر پروانهای مطرح شده در نظریه آشوب استفاده میکند. نسخه دوم این فیلم هم با نام اثر پروانهای ۲ در سال ۲۰۰۶ ساخته شدهاست و نسخه سوم این فیلم هم با نام اثر پروانهای ۳ سه سال بعد ساخته شد.
داستان
[ویرایش]داستان فیلم حول محور شخصیت ایوان تریپتون (با بازی اشتون کوچر) میچرخد. ایوان از دوران کودکی دچار خاموشیهای مکرر حافظه است که در طول آنها از وقایع مهم زندگیاش بیخبر میماند. این خاموشیها معمولاً در زمانهای استرسزا یا رویدادهای آسیبزا رخ میدهند.[۱]
هنگامی که ایوان بزرگ میشود و دانشجوی روانشناسی است، دفترچههای خاطراتی را که در کودکی نوشته بود، پیدا میکند. او متوجه میشود که با خواندن این دفترچهها، میتواند به گذشته بازگردد و وقایع را تغییر دهد. هر بار که او گذشته را تغییر میدهد، به زمان حال بازمیگردد و متوجه میشود که زندگی او و اطرافیانش به شدت و به طور غیرقابل پیشبینیای متحول شده است.[۲]
هدف اصلی ایوان از سفر به گذشته، اصلاح اشتباهات گذشته و نجات دوستانش، بهویژه کِیلی میلر (با بازی ایمی اسمارت)، از وقایع تلخی است که در کودکی برایشان اتفاق افتاده است. اما هر بار که ایوان برای بهبود اوضاع تلاش میکند، پیامدهای ناخواستهای به وجود میآید که اغلب بدتر از وضعیت اولیه هستند. او در واقعیتهایی بیدار میشود که در آنها کیلی به فاحشگی افتاده، برادر کیلی، تامی، به یک قاتل تبدیل شده، یا خودش در وضعیتهای ناگوار (مانند از دست دادن دستها یا در یک بیمارستان روانی) قرار گرفته است.[۳]
ایوان در نهایت متوجه میشود که هر گونه تلاش برای تغییر گذشته، منجر به فجایع زنجیرهای میشود. او برای جلوگیری از آسیب رساندن به کسانی که دوستشان دارد، به لحظه تولد خود بازمیگردد و تصمیم نهایی و فداکارانهای میگیرد که سرنوشت همه را تحت تأثیر قرار میدهد.[۴]
تولید
[ویرایش]بودجه فیلم حدود ۱۳ میلیون دلار بود. فیلمبرداری عمدتاً در ونکوور، بریتیش کلمبیا، کانادا انجام شد.[۵] اریک برس و جی. مککی گروبر، فیلمنامه را در دهه ۱۹۹۰ نوشتند و کارگردانی فیلم را نیز بر عهده گرفتند. اشتون کوچر، که بیشتر برای نقشهای کمدیاش شناخته شده بود، برای این نقش درام مورد تمجید قرار گرفت.[۶]
نسخههای مختلف
[ویرایش]فیلم اثر پروانهای دارای چندین پایان جایگزین است که در نسخههای مختلف دیویدی و بلوری منتشر شدهاند. معروفترین پایان جایگزین، که به پایان کارگردان (Director's Cut) معروف است، بسیار تاریکتر و تأثیرگذارتر از پایان نسخهٔ سینمایی است. در این پایان، ایوان به دوران جنینی خود بازمیگردد و خود را خفه میکند تا از ایجاد هرگونه تأثیر منفی بر زندگی دیگران جلوگیری کند.[۷] این پایان، بحثهای زیادی را در مورد مفهوم فداکاری نهایی و جبرگرایی برانگیخته است.
بازخورد و گیشه
[ویرایش]فیلم با وجود بودجه نسبتاً پایین، از نظر تجاری موفق بود و در سراسر جهان حدود ۹۶.۸ میلیون دلار فروش داشت. بازخورد منتقدان نسبت به این فیلم متفاوت بود. برخی از منتقدان، فیلم را به دلیل طرح داستانی جاهطلبانه و مفهوم اصلی آن تحسین کردند، در حالی که برخی دیگر، آن را به دلیل پیچیدگی بیش از حد و استفاده از کلیشههای ژانر مورد انتقاد قرار دادند.[۸] با این حال، این فیلم به دلیل مضمون عمیق و پایانهای جایگزینش، به مرور زمان به یک فیلم کالت تبدیل شد و در میان تماشاگران محبوبیت زیادی پیدا کرد. این فیلم همچنان به عنوان یک نمونهٔ برجسته از فیلمهایی که به مفهوم سفر در زمان و پیامدهای تغییر گذشته میپردازند، مورد بحث و تحلیل قرار میگیرد.[۹]
جوایز و نامزدیها
[ویرایش]| رویداد | سال | رده | دریافتکننده / نامزد | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| جایزه ساترن | ۲۰۰۵ | بهترین فیلم علمی تخیلی | اثر پروانهای | نامزدشده | [۱۰] |
| جایزه تریلر طلایی | ۲۰۰۴ | بهترین فیلم ترسناک/تریلر | اثر پروانهای | پیروز | [۱۱] |
| جایزه انتخاب نوجوانان | ۲۰۰۴ | بهترین بازیگر مرد (درام/اکشن-ماجراجویی) | اشتون کوچر | نامزدشده | [۱۲] |
دنباله
[ویرایش]موفقیت تجاری اثر پروانهای منجر به ساخت دو دنباله ویدئویی شد: اثر پروانهای ۲ (۲۰۰۶) و اثر پروانهای ۳: مکاشفهها (۲۰۰۹). با این حال، این دنبالهها نتوانستند موفقیت و بازخورد نسخه اصلی را تکرار کنند.[۱۳]
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ «The Butterfly Effect - Plot Summary». IMDb. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Butterfly Effect Review». Roger Ebert. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Butterfly Effect: A Journey Through Time and Consequences». PopMatters. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Science of Time Travel in The Butterfly Effect». Gizmodo. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Butterfly Effect - Filming Locations». IMDb. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «Ashton Kutcher on The Butterfly Effect». IGN. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Butterfly Effect: Director's Cut Explained». Collider. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Butterfly Effect (2004) - Rotten Tomatoes». Rotten Tomatoes. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «Why The Butterfly Effect Became a Cult Classic». Den of Geek. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «Past Saturn Award Winners». Saturn Awards. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «Golden Trailer Awards 2004». Golden Trailer Awards. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «Teen Choice Awards 2004». Hollywood.com. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ «The Butterfly Effect Sequels Ranked». Looper. دریافتشده در ۷ ژوئن ۲۰۲۵.
مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «The Butterfly Effect». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۹.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
 | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
- فیلمها به زبان انگلیسی
- جانورآزاریها در ادبیات داستانی
- فیلم با مضمون سفر در زمان
- فیلمهای ۲۰۰۴ (میلادی)
- فیلمهای آیکون پروداکشنز
- فیلمهای اولین ساخته کارگردان ۲۰۰۴ (میلادی)
- فیلمهای اولین ساخته کارگردان
- فیلمهای ایالات متحده آمریکا
- فیلمهای حلقه زمانی
- فیلمهای درام ۲۰۰۴ (میلادی)
- فیلمهای درام آمریکایی
- فیلمهای درباره انجمنهای برادری و باشگاههای زنان
- فیلمهای دلهرهآور دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
- فیلمهای دلهرهآور روانشناختی ۲۰۰۴ (میلادی)
- فیلمهای دلهرهآور روانشناختی آمریکایی
- فیلمهای دلهرهآور روانشناختی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
- فیلمهای دلهرهآور روانشناختی
- فیلمهای ریاضیاتی
- فیلمهای علمی تخیلی ۲۰۰۴ (میلادی)
- فیلمهای علمی تخیلی آمریکایی
- فیلمهای علمی تخیلی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
- فیلمهای علمی-تخیلی هیجانی آمریکایی
- فیلمهای فانتزی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
- فیلمهای فیلمبرداریشده در ونکوور
- فیلمهای مهیج آمریکایی
- فیلمهای نیو لاین سینما
- فیلمهای واقعشده در ۱۹۸۹ (میلادی)
- فیلمهای واقعشده در ۱۹۹۵ (میلادی)
- فیلمهای واقعشده در ۲۰۰۲ (میلادی)
- فیلمهای واقعشده در ۲۰۱۰ (میلادی)
- فیلمهای واقعشده در ۲۰۱۲ (میلادی)
- فیلمهای واقعشده در سینما
- فیلمهای واقعشده در منهتن
- فیلمهای واقعشده در نیویورک
- فیلمهای آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
- فیلمهای درباره سوء استفاده جنسی از کودکان
- فیلمهای واقعشده در زندان