گیج

هرگاه یک پاوند سرب را به دوازده قسمت مساوی تقسیم نمائیم و انها را بصورت کروی در اروریم اندازه یکی از این گوی ها گیج یا بقول خودمان کالیبر دوازده را تعیین میکند پس اگر یک پاوند را به بیست قسمت مساوی تقسیم کنیم گیج بیست بدست میاید و غیره که بدین گونه مقدار تقریبی تفنگهای ساچمه زنی تعیین میشود. هر کارخانه با توجه به این اصل استاندارد خاصی برای خود تعریف مینماید

از چپ به راست:.410, 28ga, 20ga, 12ga

گیج برابر است با قطر گلوله سرب خالص که با معکوس جرم سرب بر حسب پوند ساخته می‌شود. یعنی 12 گیج برابر است با قطر گلوله سربی با جرم 12/1 پوند. شایان ذکر است که با این تعریف می‌توان استدلال کرد که با کوچکتر شدن رقم گیج اندازه ی قطر بزرگتر می‌شود.

محاسبه‌ی گیج

از چپ به راست: 9×19mm Parabellum, .40 S&W, .45 ACP, 5.7×28mm, 5.56×45mm NATO, .300 Winchester Magnum, and a 2.75-inch and 3-inch 12 gauge

n-برابر است با عدد مطلوب گیج (چگالی سرب 11.352 g/cm³ (چگالی 11.352 g/cm³ or 6.562 oz/cu in) استاندارد بین المللی انگلیس امریکا در مقیاس پوند (453.59237 grams). بنابراین قطر دهانه لوله‌ای با گیج n برابر است با:

$d_n = \left(\frac{6 \times 453.59237~\mathrm{g}}{11.352~\mathrm{g/cm}^3 \times n \times \pi}\right)^{\frac{1}{3}} = 4.2416~\mathrm{cm} \times \frac{1}{\sqrt[3]{n}}$

کاربرد گیج

تفنگ ساچمه زنی دولول کنارهم. رایجترین انواع تفنگهای ساچمه زنی بر حسب گیج بترتیب: 12, 16, 20, (411.)36 و 28 میباشند.

بیشترین کاربرد گیج در محاسبه و استاندادسازی قطر داخلی لوله ی تفنگهای ساچمه زنی می‌باشد.