قاسم‌آباد (رودسر)

برای دیگر کاربردها، قاسم‌آباد (ابهام‌زدایی) را ببینید.

قاسم‌آباد یکی از روستاهای اصیل و تاریخی ایران، واقع در شرقی‌ترین قسمت گیلان و از توابع شهرستان رودسر است.

قاسم آباد یکی از روستاهای شهرستان رودسر، از توابع بخش چابکسر و واقع در دهستان اوشیان است. این روستا از ۲ بخش قاسم آباد علیا و قاسم آباد سفلی تشکیل شده است. قاسم آباد از روستاهای معمولی بزرگتر بوده و در واقع منطقه‌ای است با مجموعه‌ای از دهات یا محلات. بخش غربی قاسم آباد موسوم به قاسم آباد علیا شامل محلاتی چون جیر محله، جورمحله، کُرد محله، آغوزکله، روکو، ملک میان، خانسر، بندبن و بیجارپس. بخش شرقی موسوم به قاسم آباد سفلا شامل محلات چایخانسر، گالش محله، کلافه محله می‌باشد. قاسم آباد چون دیگر شهرها و روستاهای منطقهٔ بین چالوس تا کلاچای به سبب نزدیکی دریا و کوه از زیبایی خاص طبیعی برخوردار است. تقریباً تمام زمین‌های ساحلی بین جاده و دریا قبل از انقلاب در تصاحب سرمایه‌داران بزرگ و مقامات بلندپایهٔ دولتی چون شریف امامی نخست وزیر چند دوره، جهانشاه صالح پزشک فرح پهلوی، ارتشبد آریانا، شاهپور غلامرضا برادر شاه، مصباح زاده بنیان‌گذار و صاحب روزنامه کیهان، اصفیا رئیس سازمان برنامه و بودجه، القانیان سرمایه دار بزرگ، احمد نامدار سفیر ایران در ایتالیا بوده و بعد از انقلاب به تملک انواع نهادها و ارگان‌های دولتی و نیمه‌دولتی در آمدند.

کار بیشتر آنها کشاورزی است و محصولات کشاورزی آنها برنج، پرتغال، نارنگی، نارنج، کیوی و... می‌باشد و بعضی به دامداری هم مشغولند و در ییلاقات جوردشت و اطراف سره دارند و همین طور عدهٔ زیادی از مردم روستا دارای باغ چای می‌باشند. روستای قاسم آباد سفلی دارای دو امامزاده است که یکی در داخل روستا واقع شده است و دیگری در بالای کوه به اسم چاله سر آقا معروف می‌باشد. روستای قاسم آباد سفلی در میان تمامی روستاهای استان گیلان بیشترین شهید را تقدیم به انقلاب کرده است و دارای هفده شهید می‌باشد. از دیگر محصولات تولیدی این روستا می‌توان به چادرشب یا لاوند یا سیاه چادر نام برد که در قدیم فقط مردم این روستا این صنعت دستی را تولید می‌کردند و در دراز مدت بین مردم گیلان بافتن آن مرسوم شد و خرید و فروش آن رواج پیدا کرد. از جاهای دیدنی این روستا می‌توان به مناطقی چون کند سر، سیالات، پدراب لک، چاله سر آقا، کوه بسیار دیدنی گیشار قاسم آباد سفلی و... اشاره کرد. روستای قاسم آباد دارای دو مسجد می‌باشد که بزرگترین و مهم‌ترین آن مسجد شهدا است که در وسط محل واقع شده و دیگری جور مسجد است که تقریباً در انتهای محل واقع شده است.

جغرافیا

منطقه قاسم آباد در منتهی الیه شرق استان گیلان در حد فاصل شهرهای کلاچای و رامسر و در عرض ۵۵ ۵۹ ۳۶ درجه شمالی و طول ۰۳ ۳۰ ۵۰ درجه شرقی قرار دارد. قاسم‌آباد، پهنه جغرافیایی وسیعی در کنارهٔ جنوبی دریاچه خزر است. بخش غربی قاسم‌آباد، موسوم به قاسم‌آباد علیا، شامل محلاتی چون بندبن، جور محله، جیرمحله، کُرد محله، آغوزکله، روکو، ملکمیان، خانسر، توسکا محله و بیجارپس. بخش شرقی آن، موسوم به قاسم‌آباد سفلی، شامل محلات چایخانسر، گالش محله، کلافه محله می‌باشد.

طبیعت

بخشی از مردم این دیار، همچنان، به طور فصلی، قشلاق را در روستاهای کوهپایه‌های دریاچه خزر و ییلاق را در روستای جواهر دشت می‌گذرانند. بخش مهمی از زیبایی این منطقهٔ جغرافیایی به‌علت نزدیکی کوه به دریاچه خزر در این ناحیهٔ ساحلی است که در مناطق جلگه‌ای شمال کشور کمتر دیده می‌شود.

تاریخ

قاسم آباد، منسوب به حضرت قاسم، توسط علویانی که از جور خلفای عرب، به آن سوی رشته کوه‌های البرز (که در آن زمان توسط اعراب فتح نشده بود) گریخته بودند، بنا شد. ایشان، مطابق احکام مذهبی خودشان، از اعطای هرگونه مالیات، خمس، زکات و... به دیگران خودداری می‌ورزیدند. این امر، سبب مناقشات جدی، بین ایشان و دیگران، در طول تاریخ شد. چنان که بعدها، ساکنان این دیار، به لجاجت و خیره‌سری مشهور شدند.

زمانی که تمام ایران، به زور شمشیر شاه اسماعیل صفوی، به مذهب شیعه صفوی ایمان آورد، ایشان، از اعطای مالیات به او، خودداری کردند و سرانجام جنگ درگرفت. در این جنگ بود که قلعه بندبن به کار گرفته شد و در پیروزی قاسم آبادی‌ها موثر واقع شد. همین امر سبب شد که شاه اسماعیل صفوی، به شرط اجازهٔ سکونت گرجی‌ها و کردها در قاسم آباد، اقدام به صلح با ایشان کرد. هدف وی از اسکان برخی از اهل سنت گرجستان و کردستان در قاسم آباد، تغییر ترکیب جمعیتی و نفوذ در درون اهالی این دیار بود. لیکن، پس از اندکی گرجی‌های ساکن قاسم آباد با امتزاج فرهنگ بومی و فرهنگ گرجی، نه تنها که صفویان را از اهداف خود بازداشتند، بلکه موجب تقویت فرهنگی این دیار شدند.

در زمان سلطنت ایل قاجار در ایران، قاجاریه که شکست دیگری از قاسم آبادی‌ها متحمل شده بود و هم‌زمان، در حال کشمکش با اتل خان رشتی در آن سوی گیلان بود، ضمن مصالحه با اتل خان رشتی، قاسم آباد را به او بخشیدند. وی، هیچ‌گاه نتوانست که بر این دیار سلطه یابد.

سرانجام، زمانی که همسر دوم یکی از خوانین رشت از ترس جانش به قاسم آباد پناه برده بود و فرزند پسر وی در این دیار متولد شد، به رغبت وی و دستور حکومت مرکزی، بخش گسترده‌ای از اراضی بین رامسر تا قاسم آباد به او بخشیده شد. حسن خلق خاندان مشکوة و روابط قوی ایشان با دربار، موجب همسویی مردم این سامان با حکومت مشروطه سلطنتی شد.^{[نیازمند منبع]}

هنر

عروسی قاسم آبادی

لباس قاسم‌آبادی، از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین لباس‌های ایران و خاور است که در جشنواره‌های بین‌المللی مختلف مد و لباس، حائز جوایز ویژه شده‌است. همچنان، مردان قاسم آبادی، با لباسی مرکب از پیراهن قرمز جگری و شلوار سیاه، در مسابقات کشتی گیله مردی شرکت می‌کنند.رقص قاسم آبادی که به همراه موسیقی ویژهٔ این دیار، شهرت فراوان یافته‌است، بخش عمده‌ای از شهرت ملی و بین‌المللی خود را از چنین لباس فاخر و زیبایی بهره‌مند است.

شایان ذکر است که بخش عظیمی از مشهورترین پرده‌های موسیقی پارسی، متعلق به این دیار است. از آن جمله، می‌توان که به موارد زیر اشاره کرد:

زرد ملیجه، رعنا، قاسم‌آباد می‌زنی (اینوری) باد و...

اقتصاد

اقتصاد قاسم آباد بر پایه کشاورزی می‌باشد که عمده مححصول منطقه نیز مرکبات بخصوص پرتقال می‌باشد. البته در چند سال اخیر در برخی زمینهای اطراف به پرورش کیوی نیز روی آورده‌اند. لازم به ذکر است وضعیت نابسامان کشاورزی و بخصوص چای و مرکبات در گیلان باعث رکود اقتصاد در منطقه شده است و بسیاری از مردم بجای کشاورزی جهت گذران زندگی مجبور به فروش زمینهای خود شده‌اند. گسترش صنعت توریسم در منطقه می‌تواند تا حدی مشکل بیکاری جوانان و رکود فعلی را برطرف نماید. بسیاری از مردم قاسم آباد در شهر کلاچای مشغول تجارت در بازار این شهر می‌باشند. بیشتر آنها نیز به شهرهای مجاور بخصوص کلاچای مهاجرت نموده‌اند.

نگارخانه

• 

  کلبه ای در روستای بندبن

• 

  ولی آباد

پانویس

• مهدی بامداد، تاریخ رجال ایران.
• شمالی‌ها