سرود رولاند

هشت بخش از سرود رولاند در یک نگاره.

سرود رولاند (به فرانسوی: La Chanson de Roland)‏ کهن‌ترین اثر اصلی در ادبیات زبان فرانسه است.

از این اثر دست‌نویس‌های پرشماری در دست است که این نشانگر محبوبیت این سرود در سده‌های دوازدهم تا چهاردهم میلادی است. قدیمی‌ترین دست‌نویس به‌جا مانده دست‌نویس آکسفورد است که متن آن ۴٬۰۰۴ خط دارد.

این شعر حماسی نخستین و برجسته‌ترین نمونه اثر در سبک پهلوان‌نامه فرانسوی (به فرانسوی: chanson de geste)‏ است. سبک پهلوان‌نامه‌ای در ادبیات فرانسوی میان سده‌های یازدهم تا پانزدهم میلادی شکوفا شد.

داستانی که در این اثر درپیوسته (منظوم) آمده داستان یک نبرد نه چندان مهم تاریخی به نام نبرد تنگه رونسوو است. در آن نبرد که در ۱۵ اوت ۷۷۸ رخ داد پس‌قراولان فرانکی شاه شارلمانی که مجموعه‌ای غنی از غرامت‌ها را حمل می‌کردند مورد حمله باسک‌ها قرار گرفتند.

پهلوان توده‌ها

با این‌که این سرود را گاه گونه‌ای رمان نامیده‌اند ولی نمی‌توان در مورد آن در معنی جدید رمان صحبت کرد. سرود رولاند بخشی است از یک رشته داستان دربارهٔ شارلمانی، شاه فرانک‌ها. از حدوداً هفتاد داستان فرانکی امروزه در حدود دوازده داستان در دست است. کارهای پهلوانی که در این داستان‌ها به شارلمانی نسبت داده شده به اندازه‌ای است که هیچ شخصی نمی‌تواند به تنهایی این کارها را انجام داده‌باشد. شالودهٔ سرود رولاند و داستان‌های مشابه ادبیات عامیانه توده مردم است که درباره شارلمانی و دودمان مروونژی رواج داشت.

درون‌مایه

سرود رولاند داستان خیانت و پهلوانی است.

شارلمانی در جنگ با شرقیون است ولی پس از سال‌ها نبرد، آشتی دوباره برقرار می‌شود. شارلمانی پس از آن، در رأس لشکریان خود از اسپانیا به فرانسه بازمی‌گردد و شوالیه رولاند و افرادش پس‌قراولان لشکر او را تشکیل می‌دهند.

گروه رولاند در درهٔ رونسوو به دام دشمن می‌افتند و یکی از بستگان نزدیکش به نام اولیویه از رولاند می‌خواهد تا برای فراخوان کمک در بوق عاج بدمد. رولاند کمک خواستن را در شأن پهلوانی خود نمی‌بیند و از این کار خودداری می‌کند.

در نبردی که با دشمن در می‌گیرد همهٔ مردان رولاند کشته می‌شوند و تنها او و دو تن از پیرامونیانش زنده مانده‌اند. در این هنگام است که رولاند در بوق عاج می‌دمد و شارلمانی با شنیدن آوای بوق به یاری او می‌شتابد. ولی دیگر دیر شده و شارلمانی با پیکرهای کشته‌شدهٔ رولاند و سپاهیانش روبه‌رو می‌شود. بوق عاج در زیر بدن رولاند افتاده و صورت رولاند به سوی اسپانیا قرار گرفته‌است.

دانستنی‌ها

از نام‌های شخصیت‌ها در سرود رولاند برای نام‌گذاری عوارض جغرافیایی بر سطح یاپتوس، از قمرهای سیاره کیوان (زحل)، استفاده شده‌است.

منابع

Wikipedia contributors, "The Song of Roland," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 24, 2009).

پیوند به بیرون

• متن کامل به زبان انگلیسی