جهش هیدرولیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قایق مواجه شده با جهش هیدرولیکی در رودخانه‌ی مواج تریورین ولز

جهش هیدرولیکی پدیده‌ای در علم هیدرولیک است که بیش‌تر در شاخه جریان کانال باز مثل جریان رودخانه‌ها و جریان خروجی از سرریزها و دریچه‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد. هنگامی که مایعی با سرعت بالا به سمت ناحیه‌ای با سرعت کم‌تر می‌رود، در سطح سیال افزایش ارتفاعی ناگهانی و سریع اتفاق می‌افتد. جریان پرسرعت سیال ناگهان رو به کندی می‌گذارد و سیال ارتفاعش افزایش می‌یابد. در واقع مقداری از انرژی جنبشی جریان به انرژی پتانسیل تبدیل می‌شود و در این بین میزانی انرژی به جهت آشفتگی جریان به طور برگشت‌ناپذیری از طریق حرارت تلف می‌شود. در جریان درون کانال باز، چنین پدیده‌هایی که جریان پرسرعت سیال سریعا کم سرعت شده و سیال به سمت بالای خود صعود می‌کند، باعث ایجاد موج‌های ضربه‌ای می‌شوند. وقوع پدیده جهش هیدرولیکی وابسته به سرعت اولیه سیال است. اگر سرعت اولیه سیال کمتر از سرعت بحرانی باشد، پرشی رخ نمی‌دهد. برای سرعت‌هایی نیز که چندان بالاتر از سرعت بحرانی نیستند، انتقال انرژی به صورت امواج متلاطم پدیدار می‌شود. بعد از این مقدار هرچه سرعت اولیه سیال افزایش یابد، انتقال انرژی سریع‌تر می‌شود، تا جایی که در سرعت‌های بالا، ذرات سیال از آن جدا شده و به سوی بالا پرت شده و به سمت جریان بازمی‌گردند. وقتی این اتفاق می‌افتد، پرش همراه با اثرات شدید تلاطم ناشی از جریان مانده و گردابی هوا و امواج سطحی می‌شود. پرش هیدرولیکی را به دو صورت بیان می‌کنند و برای هر یک عبارات و اصطلاحات خاصی به کار می‌برند. ولی نکته مهم این است که مباحث علمی پشتیبانی کننده هر دو مشابه است؛ چرا که هر یک تغییر دیگری بر اساس نگاه از مرجع‌های متفاوت هستند و برای هر دو، یک رابطه فیزیکی و روش‌های آنالیزی یکسانی به‌کار می‌رود.


منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Hydraulic jump»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۴ ژوئن ۲۰۰۹).