تسای لون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تسای لون

نگاره‌ای چاپی و قرن هجدهمی مربوط به سلسلهٔ چینگ که تسای لون را همچون قدیس نگهبان کاغذسازی به تصویر کشیده است
زادروز حدود ۵۰ یا ۶۳ میلادی
گوئی‌یانگ
درگذشت ۱۲۱ میلادی
پیشه بهبوددهنده و مخترع چینی کاغذ
لقب جینگ‌جونگ
منصب از خواجگان دربار هان

تسای لون یا سای لون (چینی ساده: 蔡伦؛ چینی سنتی: 蔡倫؛ پین یین: Cài Lún؛ وید-جایلز: T'sai Lun) مخترع چینی کاغذ و از خواجگان دربار امپراتوری هان شرقی بود. هرچند که کاغذ پیش از تسای لون نیز در چین تولید می‌شد ولی او با ابداع شیوه‌ای نوین و افزودن موادی جدید به ترکیبات مورد نیاز آن، اولین کاغذ با الیاف گیاهی[۱] به شکل آنچه که امروزه وجود دارد را تولید نمود.

زندگینامه[ویرایش]

تسای لون در حدود سال ۵۰[۲] یا ۶۳ میلادی [۱] [۳] در گوئی‌یانگ (لی‌یانگ در استان هونان امروزی) زاده شد. در سال ۷۵ به عنوان یکی از خواجگان دربار هان شرقی وارد کاخ امپراتوری شد[۴] و در طول اقامتش به مطالعهٔ شیوه‌های تولید کاغذ پرداخت.[۵] تولید کاغذ از ۲۰۰ سال پیش از میلاد در چین رواج داشت و برای تولید آن از زائدات ابریشم استفاده می‌کردند [۶] اما تسای لون به فکر استفاده از مواد ترکیبی جدیدی برای تولید آن بود. او در سال ۱۰۵ میلادی از پوست درخت توت، کنف، پارچه‌های مستعمل و تورهای ماهیگیری کهنه[۶] ترکیب جدیدی ساخت و اولین کاغذ با بافت گیاهی به شکل تقریبی آنچه که امروزه وجود دارد را تولید نمود. کاغذ تولیدی جدید در مقایسه با کاغذهای ابریشمی پیشین کیفیت بهتری برای نوشتن داشت و تولیدش نیز ارزانتر بود.[۴]

تسای لون این یافته‌اش را به امپراتور هان هه‌دی گزارش نمود و مورد تشویق قرار گرفت. امپراتور به او لقبی اشرافی و ثروتی بسیار اعطاء نمود[۶] و در سال ۱۱۴ (میلادی) نیز شهر لونگ‌تینگ را به او داد.[۵] تسای لون اینک با عنوان مرزبان تسای لون شناخته می‌شد و به همین سبب کاغذ ابداعی او را نیز «کاغذ مرزبان تسای» می‌نامیدند.[۵]

درگیری او در امور سیاسی سبب شد تا وارد جنگ قدرتی در کاخ شود که منجر به رسواییش شد. تسای لون در ۱۲۱ میلادی دست به خودکشی زد و با نوشیدن سم به زندگی خود پایان داد.[۶][۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «Cai Lun Memorial Hall». Luopan. بازبینی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۰. 
  2. Mong H. Tan Ph. D.. «Gods, Genes, Conscience: A Socio-Intellectual Survey of Our Dynamic Mind». iUniverse. 133. بازبینی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۰. 
  3. «Hanzhong Hiking Adventure». TravelChinaGuide.com. پاراگراف آخر. بازبینی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۰. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «Cai Lun». Britannica Online Encyclopedia. بازبینی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۰. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ «Celebrities in Printing and Paper-making History». ChinaCulture.org. بازبینی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۰. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ «Cai Lun». The Everything Development Company (E2). بازبینی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۰. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تسای لون موجود است.