الل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

به اشکال مختلف یک ژن، که حالات متفاوتی از یک صفت را به وجود می‌آورند، الل‌های (به انگلیسی: Allele) آن ژن می‌گوییم. در واقع،الل‌ها حالات مربوط به یک صفت هستند. برای نمایش آلل‌ها معمولاً از حروف لاتین استفاده می‌کنند.

سلول‌های دیپلوئید برای هر ژن دو الل دارند که یکی را از پدر و دیگری را از مادر دریافت کرده اند. این دو الل می‌توانند یکسان باشند، در این صورت ژنوتیپ (نوع آلل‌های مربوط به یک ژن) فرد از نظر آن ژن خالص یا هموزیگوت است. اگر دو آلل یک ژن ناهمسان باشند، ژنوتیپ فرد از نظر آن ژن ناخالص یا هتروزیگوت خواهد بود. در این صورت فنوتیپ (شکل ظاهری مربوط به هر صفت) فرد می‌تواند چندین حالت داشته باشد. به طور مثال اگر یکی از الل‌ها غالب باشد (یعنی خود را به طور کامل بروز دهد) و دیگری مغلوب باشد (اثری از خود ظاهر نکند)، فنوتیپ فرد مربوط به الل غالب خواهد بود. آلل‌های غالب را با حروف بزرگ و الل‌های مغلوب را با حروف کوچک نشان می‌دهند. به طور مثال، ژنوتیپ فردی که یک الل مربوط به رنگ چشم قهوه‌ای (غالب) و یک الل مربوط به رنگ چشم آبی (مغلوب) دارد Bb، و فنوتیپ او قهوه‌ای خواهد بود.

همچنین، دو آلل نا‌همسان می‌توانند هم‌زمان خود را بروز دهند. به این حالت هم‌توانی گفته می‌شود. در این صورت، در فنوتیپ فرد، دو صفت مربوط به هر کدام از دو آلل ظاهر خواهند شد؛ همچون رنگ مو‌های اسب‌های نژاد پینت.

حالت دیگری که ممکن است رخ دهد غالب ناقص است. در این صورت، فنوتیپ فرد ترکیب و حد واسطی از دو صفت خواهد بود. همچون فردی که یک الل مربوط به موهای مجعد و یک آلل مربوط به موهای صاف داشته باشد. در این صورت فنوتیپ موهای او موج‌دار خواهد بود.

[ویرایش] منابع

• زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲، سال سوم آموزش متوسطه
• ویکی‌پدیای فرانسوی. بازدید در تاریخ ۶ دسامبر ۲۰۰۸.

این نوشتار دربارهٔ زیست‌شناسی خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.