الل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو

هر ژن بر روی فام‌تن، جایگاه ویژه‌ای دارد. در این جایگاه ویژه نوکلئوتیدها چیده شده‌اند که به آن چیدمان می‌گویند. یک ژن در جایگاه ویژهٔ خود بر روی فام‌تن می‌تواند دارای چیدمان‌های گوناگونی باشد. به هر یک از این چیدمان‌های ژن در جایگاه ویژهٔ آن بر روی فام‌تن دگرچینه یا دگره[۱] می‌گویند.

برای نمونه اگر فرض کنید در یک گیاه دودسته یا دولا (Diploid):

  • تنها یک ژن رنگ گلبرگها را تنظیم می‌کند
  • و این گونهٔ گیاهی می‌تواند دارای ۲ گلبرگ به رنگهای سرخ و سپید می‌باشد
  • و رنگ سرخ بر سپید چیره است،

آنگاه گیاه با داشتن دگرچینهٔ سرخ بر روی هر دو فام‌تن خود دارای گلبرگ سرخ، با داشتن دگرچینهٔ سپید بر روی هر دو فام‌تن خود دارای گلبرگ سپید، و با داشتن دگرچینهٔ سرخ بر روی یکی از فام‌تن‌ها و داشتن دگرچینهٔ سپید بر روی فام‌تن دیگر باز هم دارای گلبرگ سرخ (به دلیل چیرگی صفت سرخی) می‌شود.

جهش با بازآرایی، کاهش، و یا افزایش نوکلئوتید(ها) در چیدمان یک دگرچینه می‌تواند باعث پدید آمدن دگرچینه‌ای نو در یک جاندار شود که اگر این دگرچینهٔ نو باعث سازگاری کمتر آن جاندار در زیستگاه آن نشود، این دگرچینهٔ نو می‌تواند در نسلهای بعدی آن جاندار گسترش یابد.

یاخته‌های اندامگانهای دودسته یا دولا، برای هر ژن دو فام‌تن دارند. در جایگاه ویژهٔ آن ژن بر روی آن ۲ فام‌تن‌، ۲ دگرچینه از دگرچینه‌های گوناگون احتمالی می‌توانند جای بگیرند. این دو دگرچینه می‌توانند همانند باشند که در این صورت ژن‌‌مانهٔ این اندامگان هم‌مانند می‌باشد. اگر دو دگرچینهٔ یک ژن همانند یکدیگر نباشند، ژن‌مانهٔ اندامگان دگرمانند خواهد بود. در این صورت رخ‌مانهٔ اندامگان می‌تواند دارای چندین حالت باشد که این حالتها بستگی به کارکرد و واکنش فرآورده‌های آن ژن و دگرچینه‌های آن ژن دارد.

[ویرایش] منابع

  1. دگره از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای allele یا allelomorph در انگلیسی و در حوزهٔ زیست‌شناسی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۱. بازبینی‌شده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۱. 
ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر