الل
 |
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
هر ژن بر روی کروموزوم (فامتن) جایگاه ویژهای دارد. در این جایگاه ویژه نوکلئوتیدها چیده شدهاند که به آن توالی اسید نوکلئیک میگویند. یک ژن در جایگاه ویژهٔ خود بر روی کروموزوم میتواند دارای چینشهای گوناگونی باشد. به هر یک از این چیدمانهای ژن در جایگاه ویژهٔ آن بر روی کروموزوم دگره[۱] یا دگرچینه یا الل (allele) میگویند.
برای نمونه اگر فرض کنید در یک گیاه دودسته یا دولا (Diploid):
- تنها یک ژن رنگ گلبرگها را تنظیم میکند
- و این گونهٔ گیاهی میتواند دارای ۲ گلبرگ به رنگهای سرخ و سپید باشد
- و رنگ سرخ بر سپید چیره است،
آنگاه گیاه با داشتن الل سرخ بر روی هر دو کروموزوم (فامتن) خود دارای گلبرگ سرخ، با داشتن الل (دگره) سپید بر روی هر دو کروموزوم خود دارای گلبرگ سپید، و با داشتن الل سرخ بر روی یکی از کروموزومها و داشتن الل (دگره) سپید بر روی کروموزوم دیگر باز هم دارای گلبرگ سرخ (به دلیل چیرگی صفت سرخی) میشود.
جهش با بازآرایی، کاهش، و یا افزایش نوکلئوتید(ها) در توالی اسید نوکلئیک یک الل (دگره) میتواند باعث پدید آمدن الل (دگره)ای نو در یک جاندار شود که اگر این دگره نو باعث سازگاری کمتر آن جاندار در زیستگاه آن نشود، این دگره نو میتواند در نسلهای بعدی آن جاندار گسترش یابد.
یاختههای جانداران دودسته یا دولا، برای هر ژن دو کروموزوم دارند. در جایگاه ویژهٔ آن ژن بر روی آن ۲ کروموزوم، ۲ الل (دگره) از دگرههای گوناگون احتمالی میتوانند جای بگیرند. این دو دگره میتوانند همانند باشند که در این صورت ژنوتیپ (ژنمانهٔ) این جاندار هممانند میباشد. اگر دو الل (دگره) یک ژن همانند یکدیگر نباشند، ژنوتیپ اندامگان دگرمانند خواهد بود. در این صورت فنوتیپ (رخمانهٔ) جاندار میتواند دارای چندین حالت باشد که این حالتها بستگی به کارکرد و واکنش فرآوردههای آن ژن و اللهای آن ژن دارد.
[ویرایش] منابع
- ↑ دگره از واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای allele یا allelomorph در انگلیسی و در حوزهٔ زیستشناسی است. «فرهنگ واژههای مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۱. بازبینیشده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۱.
 |
این یک نوشتار خُرد زیستشناسی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
