گالشی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الفبای گیلکی
ˇ آ أ ا ب پ
ت ث ج چ ح خ
د ز ر ز ژ س
ش ص ض ط ظ ع
غ ف ق ک گ ل
م ن و و ؤ ي
ى ئ ه

گالشی نام لهجه‌ای از زبان گیلکی است. این گویش از گویش‌های کناره دریای خزر جزو دسته زبانهای ایرانی شمال غربی ایران است، که مربوط به منطقه شرقی رشته کوه تالش[۱] ،مناطق کوهستانی جنوب شرق گیلان و غرب مازندران به‌ویژه منطقه اشکور است. گالش نامی است که مردم جلگه و دشت به رمه‌داران و گاوچرانان کوهستان‌ها داده‌اند.[۲].

بنا به قول حسین احمدی: گالش‌ها به احتمال قوی همان کادوس‌ها هستند که پیش از آریایی‌ها در این منطقه می‌زیستند و زبان ایشان به زبان پارتی نزدیک است [۳]. اما بنا به قول دانشنامه ایرانیکا و پروفسور رادیگر اشمیت کادوسیان جزو اقوام ایرانی بودند[۴]. در برخی از منابع گیلکهای گالش را نیز دیلمی خوانده اند[۵].

نکته جالبی که درباره گویش گالش‌ها وجود دارد این است که علیرغم وجود گویش‌های مختلف گیلکی که در شرق و غرب جلگه گیلان وجود دارد و هر دسته‌ای گیلکی را با لهجه مخصوص به خود صحبت می‌کنند، اما زبان گالش‌ها شباهت بسیاری به هر دو لهجه گیلکی دارد. گویش گیلکی که گالش‌ها بدان سخن می‌گویند، دست نخورده و اصیل تر از گویشی است که سایر گیلک‌ها با آن سخن می‌گویند [۶].

منابع و پانویس‌ها[ویرایش]

  1. دانش نامه جهان اسلام:تالش
  2. «محمود رنجبر» و «رقیه رادمرد»؛ «بررسی وتوصیف گویش گالشی»؛ نشر گیلکان
  3. حسین احمدی؛ تالشان (از دوره صفویه تا پایان جنگ دوم ایران و روس)، مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، تهران ۱۳۸۰.
  4. Cadusii in Encyclopædia Iranica by Rudiger Schmitt [۱]
  5. Marcel Bazin- Gilan in Encyclopædia Iranica:Geography and Ethnography [۲] but the gālešī Gīlak or deylamī in the southwestern mountains have quite another language as well as an agropastoral way of life opposed to that of the Gīlak paddy-growers in the plain
  6. سجادی. تاریخ و جغرافیای رامسر. تهران: نشر معین