هم‌بندی شبکه

ارتباط در همبندی شبکهٔ مش. هیچ گرهٔ مرکزی برای کنترل همهٔ داده‌ها استفاده نمی‌شود.

هم‌بندی شبکه یا توپولوژی شبکه یک آرایش از المان‌های مختلف از شبکه رایانه‌ای (نظیر گره، پیوند و …) است. مفهوم «هم‌بندی شبکه» به چگونگی اتصال دستگاه‌ها (گره‌ها) و لینک‌ها در یک شبکه ارتباطی گفته می‌شود؛ یعنی شکلِ فیزیکی یا منطقیِ سیم‌کشی، مسیرهای عبور داده، و نحوهٔ ارسال پیام‌ها. اساساً ساختار توپولوژیکی از شبکه، که ممکن است از لحاظ فیزیکی یا منطقی به تصویر کشیده شود. هم‌بندی یک شبکه بر اساس چیدمان سیستم‌ها نیست بلکه بسته به تنوع کابل‌کشی می‌باشد.

انواع

دو نوع هم‌بندی وجود دارد: یکی هم‌بندی فیزیکی که نشان می‌دهد کابل‌ها، دستگاه‌ها و اتصالات واقعاً چگونه در فضا چیده شده‌اند و دیگری هم‌بندی منطقی که نشان می‌دهد داده‌ها در شبکه چگونه حرکت می‌کنند، حتی اگر شکل فیزیکی متفاوت باشد. مثلا ممکن است کابل‌ها به صورت ستاره‌ای وصل شده باشند اما داده‌ها مثل یک «باس» (خط مشترک) جریان یابند.

انواع رایج شبکه‌ها شامل مواردی مثل باس (Bus)، ستاره (Star)، حلقه (Ring)، مش (Mesh)، ترکیبی (Hybrid) و درختی (Tree) هستند. هر کدام مزایا و معایب خود را دارند؛ مثلا در شبکهٔ ستاره اگر مرکز شبکه خراب شود کل شبکه مختل می‌شود، اما در شبکهٔ مش مسیرهای جایگزین وجود دارد که خطا را تاب‌آور می‌کند.

هم‌بندی (bus): در این نوع توپولوژی سیستم‌ها به یک سیم ارتباطی قوی به نام کواکسیال مرتبط هستند و کانکتور و ترمیناتورهای متصل به پیام‌ها را منتقل می‌کنند. یکی از پرکاربردترین توپولوژی‌ها می‌باشد از مزایای آن می‌توان به پیکربندی اشاره کرد. در این نوع هم‌بندی سیستم‌ها از ارسال broadcast استفاده می‌کنند همانند اترنت و کابل آن که بسته را پخش و توسط آدرس mac و ip بسته برای آن سیستم باز می‌شود. از معایب هزینه زیاد سیم‌کشی و امنیت کمتر نسبت به نوع‌های دیگر می‌باشد.

هم‌بندی حلقوی: سیستم‌ها به صورت یک حلقه می‌باشد و این نوع سیستم از نوع token ring می‌باشند یعنی بسته به صورت حلقه‌ای چرخش و با توجه به token آن بسته به سیستم مقصدش می رسد. مزایای آن سیم‌کشی کم و هزینه کم و معایب آن این است که اگر در یک رابط مشکل ایجاد شود در کل سیستم مشکل ایجاد می‌شود.

هم‌بندی ستاره‌ای: به صورتی است که در میان دو سامانه متصل یک سیستم سروری که مبادله آن به دیگر سیستم توسط token ring کمک می‌کند. حداقل سیستم استفاده شده در این نوع توپولوژی 3 عدد می‌باشد و از مزایای آن امنیت نسبی خوب و معایب سختی در عیب‌یابی هنگام بروز مشکل است.

هم‌بندی درختی: همانند درخت می‌باشد و مانند شبکه ستاره‌ای اما حداقل باید از چهار سیستم باشد که از سیستم سرور فرمان می گیرد . این نوع سیستم بیشتر در مکان‌های توزیع اطلاعات مانند شرکت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و مسیر رسیدن بسته به مقصد طی یک چرخش می‌باشد همانند توپولوژی حلقوی اما از لحاظ امنیتی مناسب و از لحاظ سیم‌کشی مطلوب می‌باشد.

هم‌بندی تکامل‌یافته: این نوع هم‌بندی مانند یک چندضلعی می‌باشد که به تمام راس‌هایش متصل است و اطلاعات بدون گذر از گذرگاهی و به طوری مستقیم به مقصد می‌رسد. این نوع توپولوژی با کوتاه کردن مسیر ارتباطی مناسب‌تر است اما سیم‌کشی هزینه گزافی دارد. این نوع توپولوژی برخلاف بیشتر توپولوژی‌ها از روترها استفاده می‌کنند که امنیت را بالا می‌برد و از نوع پخش داده Unicast بهره می‌برد که از لحاظ امنیتی بسیار مطلوب می‌باشد.

هم‌بندی تکامل‌نیافته: این نوع هم‌بندی که از توپولوژی تکامل یافته سرچشمه گرفته‌است به سیستم‌های متعدد و مختلفی ارتباط دارد و نظم و قانون خاصی در ارتباط با سیستم‌ها ندارد این نوع سیستم خودجوش به وجود می‌آیند و قصد خاصی در وجود آوردن آن‌ها نمی‌باشد مثلاً وصل کردن دو کامپیوتر به یک دیگر در یک دانشگاه که ارتباط با بقیهٔ سیستم‌ها ندارد.

هم‌بندی ترکیبی (hybrid): این نوع توپولوژی متشکل از چندین نوع هم‌بندی در نوع خود می‌باشد. هم‌بندی شبکه‌های امروزی براساس این نوع هم‌بندی تشکیل می‌شود و به از سرور اصلی فرمان می‌گیرند.

جستارهای وابسته

• شبیه‌سازی شبکه
• ساختار درختی
• ریزوم (فلسفه)
• شبکه مستقل از مقیاس