قرارداد ساخت، بهره‌برداری و واگذاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قرارداد ساخت، بهره‌برداری و واگذاری یا (B.O.T (Build+Operate+Transfer[۱] نوعی از قرارداد اقتصادی است که معمولاً بین دولتها و سازمانهای متولی اقتصاد از یک طرف و شرکتهای بخش خصوصی از طرف دیگر منعقد می‌گردد.

در این نوع قرارداد، شرکت بخش خصوصی متعهد می‌شود که سرمایه‌گذاری لازم برای انجام یک پروژه (معمولاً بزرگ و زیرساختی) را انجام داده، سپس به مدت محدودی از آن در عوض سرمایه‌گذاری انجام داده بهره‌برداری نماید، و در نهایت آن را به شکل کامل و فعال به طرف مقابل (معمولاً دولت) تحویل دهد.

قرارداد احداث + بهره برداري + انتقال یکي از جدیدترین قراردادهاي تامین مالي مي باشد که از اوایل دهه ١٩٨٠ یعني هنگامي که دولت ترکیه اعطاي امتیاز چند نیروگاه را به مناقصه گذاشت به رسانه هاي مالي راه یافت. استفاده ازاین تکنیک به ویژه درمورد تاسیسات زیربنائي بتدریج توسعه یافت. بطوریکه هم اکنون این روش در کشورهاي در حال توسعه مقبولیت زیادي یافته است. در این روش ساخت و بهره برداري پروژه به مدت معیني توسط شرکتي که اصطلاحا شرکت پروژه نام مي گیرد انجام مي شود و انتقال پروژه به کارفرما پس از طي مدت معیني و بعد از تحصیل درآمد لازم تحقق مي یابد.

قابل ذکراست که کارفرما بازپرداخت هیچ وامي را از طرف سرمایه گذاران یا متولیان پروژه تضمین نمي کند و با توجه به اینکه سرمایه گذاري مستقیم ازبودجه دولتي نیز نمي باشد، فشار ناشي از استقراض کاهش مي یابد و علاوه بر آن ریسک هاي مربوط به ساخت و تکنولوژي هاي جدید بکاربرده شده نیز به بخش خصوصي انتقال داده مي شود. همچنین دولت یا کارفرما علاوه بر موارد فوق هم در زمان ساخت پروژه و هم در زمان بهره برداري پروژه توسط شرکت خصوصي منافع بسیاري ازتجربه هاي بخش خصوصي بدست مي آورد.

بنابراین B.O.Tدرواقع یک روش مستقل قراردادهاي اجرائي نیست بلکه بیشتر روشي براي تامین مالي پروژه است.

•محبوبیت فزاینده این تیپ پروژه ها به دو دلیل است: ١ - کمبود سرمایه هاي دولتي ٢ – تفکر اعمال مدیریت بهینه تر توسط بخش خصوصي.

قرارداد ساخت + تملک + بهره برداري

(Build + Own + Operate)

•در این نوع قرارداد، سرمایه گذار خصوصی نسبت به ساخت + تملک + راه اندازي و نگهداري پروژه براي همیشه اقدام می نماید و عوارض اجاره ها و سایر مخارج و درآمدهاي ناشی از اجراي پروژه را به منظور بازگرداندن سرمایه و سود جمع آوري می کند. در این نوع قراردادها دولت ممکن است بهره برداري و نگهداري پروژه را به یک دستگاه سومی محول نماید منوط به آنکه تضمین لازم را به بخش خصوصی تامین کننده مخارج پروژه در خصوص متعهد بودن به اجراي قرارداد B.O.O و حفظ منافع سرمایه گذاري اولیه بدهد. همچنین در این نوع قرارداد دولت مختار است نسبت به خرید محصول و یا خدمات ناشی از قرارداد B.O.O اقدام نماید.

قرارداد ساخت + تملک + بهره برداري + انتقال

(Build + Own + Operate + Transfer)

در این نوع قرارداد پس از ساخت، تملک و بهره برداری پروژه به کشور میزبان انتقال داده مي شود.

قرارداد ساخت + انتقال + بهره برداري

(Build + Transfer + Operate)

•در این قرارداد سرمایه گذار خصوصي با احتساب مخاطرات ناشي از افزایش هزینه، تاخیر و عملکردهاي خاص، پروژه را مي سازد و در حالیکه دولت پس از راه اندازي پروژه به ظاهر مالک آن مي گردد، حق بهره برداري از پروژه به یک موسسه اجرائي(نمایندگي) منتقل مي گردد.

•سرمایه گذار خصوصي، پروژه را براي موسسه اجرایي (نمایندگي) اداره مي کند و به او اجازه داده مي شود که هزینه هاي مربوط به سرمایه گذاري خود را (اصل و فرع) در قالب یک توافقنامه دریافت نماید.

قرارداد ساخت + اجاره + انتقال

(Build + Lease + Transfer)

•در این نوع قرارداد، سرمایه خصوصی نسبت به ساخت پروژه اقدام نموده و دولت هزینه های سرمایه گذاری بخش خصوصی را از محل اعتبار پروژه تحت یک شرایط برنامه توافق شده پرداخت می کند.

•مالکیت پروژه پس از انقضای دوره دوباره به دولت بر می گردد.

قرارداد ساخت + انتقال

(Build + Transfer)

قرارداد احداث و واگذاری است که بهره برداری را کشور میزبان می کند و نسبت به پرداخت اصل و فرع سرمایه اقدام می نماید.

  1. Inc.، Asian Pacific. «قرارداد BOT». epouchy.awardspace.com. بازبینی‌شده در 2016-10-31.