بند قیدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فراکرد قیدی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

بندهای قیدی یکی از انواع بندهای پیرو در زبان هستند. دو نوع دیگر، بندهای موصولی و متممی هستند.

بندهای قیدی ازجمله بندهای پیرویی هستند که در جملات مرکب ظاهر می‌شوند و توصیفگر بند پایه‌اند. این بندها با کلمات ربطی مانند «زیرا، وقتی‌که، تا، که، چون، اگر، درنتیجه» و نظایر آن به‌کار می‌روند و بیانگر ارتباط زمانی، علّی، شرطی و نظایر آن میان دو فعل (یا دو بند) هستند؛ مانند مثال‌های زیر:

الف. [قبل از اینکه بری] در رو قفل کن.
ب. [چون راستش رو گفتی] می‌بخشمت.

بندهای قیدی افزوده‌هایی هستند که به عنوان توصیفگرهای قیدی یا قید جمله عمل می‌کنند و از آنجا که افزوده‌ها اجباری نیستند بنابراین می‌توانند حذف شوند.

زبان‌های مختلف با استفاده از سه شیوه می‌توانند بندهای قیدی را نشان دهند: تکواژهای پیروساز، صورت‌های فعلی خاص، و توالی کلمات. زبان فارسی از شیوه نخست بهره می‌برد.

در زبان فارسی بندهای قیدی در دو جایگاه آغازی و پایانی واقع می‌شوند. مثال:

آغازی: [اگر باران بیاید] می‌رویم.
پایانی: در را قفل کن [پیش از این‌که بروی]

اما گرایش غالب بندهای قیدی فارسی به قرار گرفتن در جایگاه آغازی است.

منابع[ویرایش]

راسخ‌مهند، محمد و سلیمیان، رقیه: توالی بندهای قیدی در زبان فارسی. در: ادب‌پژوهی. شماره سی‌ودوم. تایستان ۱۳۹۴. صص۱۹۶–۱۷۷.