صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۸۰٬۴۰۳ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

داعی کبیر از سادات حسنی زادهٔ نیمهٔ نخست قرن سوم هجری قمری اهل مدینه بود که از حجاز به ری کوچ کرد. وی پس از درخواست اهالی طبرستان در سال ۲۵۰ هجری قمری قیامی را در این منطقه رهبری نمود که موجب بنیان نهادن حکومت علویان طبرستان گشت. وی پس از چندین نبرد علیه طاهریان توانست بر سراسر کوهستان و دشت‌های طبرستان مسلط شود، پس از آن نیز در جنگ‌هایی با عباسیان و صفاریان مواجه شد. حکمرانی تحکم‌آمیز طاهریان از یک سو و سکنی گزیدن عوامل علوی در منطقه طبرستان منجر به قیامی به هواداری از حسن بن زید در ۲۵۰ قمری شد. بخشی از مردم طبرستان او را حاکم اعلام کردند و او توانست به هم‌پیمانی با «وهسودان بن جستان دیلمی» دست یابد. در میان نبردهایی که رخ داد، حسن بن زید سه بار توسط مهاجمان از طبرستان اخراج شد، نخستین‌بار در سال ۲۵۱ قمری در پی حمله‌ای از سلیمان طاهری، سپس در سال ۲۵۵ قمری توسط مفلح، سردار عباسی و آخرین‌بار در سال ۲۶۰ قمری توسط یعقوب لیث صفاری. داعی هربار در کوه‌های غیرقابل دسترسی دیلمیان پناه می‌گرفت و با حمایت آنان، به زودی قلمروش را بازمی‌یافت. وی همچنین قلمرو طبرستان را گسترش داد. گرگان را در سال ۲۵۳ قمری فتح کرد. سپس چندین‌بار این شهر دست به دست شد ولی نهایتاً، کاملاً تحت حکومت او درآمد. وی به سوی البرز جنوبی نیز تاخت و ری، قزوین، زنجان، و قومس را تصرف نمود.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… سرود آلمانی‌ها ترانه‌ای است که در زمان آلمان نازی، بند نخست آن و پس از جنگ جهانی دوم، بند سوم آن به سرود ملی کشور آلمان تبدیل شد؟ (در تصویر)
… پس از سقوط قسطنطنیه طی جنگ صلیبی چهارم و سقوط امپراتوری بیزانس، بالدوین فلاندرز با عنوان امپراتور لاتین قسطنطنیه به شیوه و سنت امپراتوران بیزانس تاج‌گذاری کرد؟
… برخلاف امپرسیونیست‌ها که اهل دورهمی، کار جمعی و شادی بودند، نقاشان اولیهٔ جنبش پست‌امپرسیونیسم افرادی غالباً منزوی و ساکن نواحی دورافتاده بودند؟
… حدود یک‌هفتم از شعرهایی که نیما یوشیج سرود، در کتاب روجا و به زبان مازندرانی است؟
… طبق روایتی، حسن صباح و خواجه نظام‌الملک و عمر خیام سه یار دبستانی بودند که در کودکی با یکدیگر پیمان دوستی بستند؟
… زیگموند فروید بخش مفتش اعظم را یکی از قله‌های ادبیات جهان می‌دانست؟
… کنت‌نشین ادسا، نخستین دولت صلیبی بود که در شرق رود فرات و خارج از برنامهٔ اصلی صلیبیون طی نخستین جنگ صلیبی شکل گرفت؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۳۰ تیر ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۸۰٬۴۰۳ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

کیکو فوجیموری

جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ با قهرمانی اسپانیا در فینال مقابل آرژانتین به پایان رسید.
آتش‌سوزی گسترده در جنوب اسپانیا با بر جای گذاشتن ۱۳ کشته، ۹ زخمی و ۲۳ مفقود، به مرگبارترین آتش‌سوزی تاریخ منطقه اندلس تبدیل شد.
در پی مجموعه‌ای هماهنگ از حملات شبه‌نظامیان در نقاطی از ایالت بلوچستان پاکستان، دست کم ۴۲ نفر کشته شدند.
کمیته بین‌المللی المپیک تعلیق کمیته المپیک روسیه را موقتاً لغو کرد.
کیکو فوجیموری (در تصویر) به عنوان رئیس‌جمهور پرو انتخاب شد.
موج گرما در اروپا منجر به مرگ بیش از ده هزار نفر شده است.

یادبودها

امروز: سه‌شنبه، ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۳۰ تیر ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۵ صفر ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۳۳۱ - قیام مردم ایران به رهبری سید ابوالقاسم کاشانی و به قدرت رسیدن مجدد محمد مصدق
۱۷۹۸ - نیروهای ناپلئون بناپارت در جریان جنگ اهرام (در تصویر) در مصر با به کار بستن تاکتیک نظامی جدیدی، نیروهای مصری «مراد بیک» را شکست دادند.
۱۹۴۴ - کلاوس فون اشتاوفنبرگ از رهبران جنبش افسران ارتش آلمان علیهٔ هیتلر، دستگیر و اعدام شد.
۱۹۸۲ - در جریان جنگ ایران و عراق، سرلشکر خلبان ایرانی، عباس دوران جنگنده خود را پس از مورد اصابت قرار گرفتن توسط موشک‌های ضد هوایی عراق، به هتل محل برگزاری هفتمین دورهٔ اجلاس سران جنبش غیرمتعهدها در عراق کوبید.
۱۹۸۳ - در ایستگاه وُستوک در جنوبگان (قارهٔ قطب جنوب)، پایین‌ترین دمای کرهٔ زمین، به مقیاس منهای ۸۹٫۲ درجه سانتیگراد به ثبت رسید.

زادروزها

۳۵۶ پیش از میلاد - زادروز اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه باستان از ۳۳۶ تا ۳۲۳ پیش از میلاد
۱۸۹۹ - زادروز ارنست همینگوی نویسندهٔ آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۵۴، خالق کتاب پیرمرد و دریا
۱۹۱۱ - زادروز مارشال مک‌لوهان فیلسوف کانادایی، طراح مفهوم «دهکدهٔ جهانی»
۱۹۴۸ - زادروز کت استیونس هنرمند موسیقی اهل انگلستان
۱۹۵۱ - زادروز رابین ویلیامز بازیگر و کمدین آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۷۸ - زادروز جاش هارتنت بازیگر و تهیه کنندهٔ آمریکایی

درگذشت‌ها

۱۴۲۵ - درگذشت مانوئل دوم، سرباز، سیاستمدار و امپراتور بیزانس از ۱۳۹۱ تا هنگام مرگش در ۱۴۲۵
۱۷۹۶ - درگذشت رابرت برنز شاعر و ترانه‌سرای اسکاتلندی
۱۹۱۴ - درگذشت جرجی زیدان نویسنده و روزنامه‌نگار لبنانی
۱۹۹۸ - درگذشت آلن شپارد نخستین فضانورد آمریکایی طی مأموریت عطارد ۳ و پنجمین انسان روی ماه طی مأموریت آپولو ۱۴
۲۰۰۴ - درگذشت جری گلدسمیت آهنگساز و رهبر ارکستر اهل آمریکا، برندهٔ یک جایزه اسکار و ۵ جایزه امی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای ژوئیه – یادبودهای بیشتر…