یوزپلنگ آسیایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
یوزپلنگ ایرانی
کوشکی تنها یوز نر ایرانی در یک منطقه محصور در پناهگاه حیات وحش میاندشت نگهداری می‌شود
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خوارسانان
زیرراسته: گربه‌سانان
تیره: گربه‌ایان
سرده: ثابت‌پنجه
گونه: یوزپلنگ
زیرگونه: A. j. venaticus
نام سه‌جمله‌ای
Acinonyx jubatus venaticus
(گریفیث، ۱۸۲۱)
مترادف‌ها

Acinonyx jubatus raddei
(Hilzheimer, 1913)

یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی (نام علمی: Acinonyx jubatus venaticus) یک زیرگونهٔ به‌شدّت در معرض خطر انقراض از یوزپلنگ است که اکنون تنها چند ده قلاده از آن در ایران یافت می‌شود.

این جانور در مناطق بیابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌هاست که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد. نتایج جدیدترین تحقیقات نشان می‌دهد که بین ۷۰ تا ۱۰۰ یوز پلنگ در مناطق حاشیه کویر مرکزی از جمله خارتوران، نایبندان، دره‌انجیر و میاندشت وجود داشته باشد. این تخمین نتیجه نقشه برداری زمینی است که توسط بیش از ۱۲۰۰۰ دوربین دید در شب که در مکانهای مختلف کار گذاشته شده بود.[۱]

ایران از دهه ۱۹۷۰ به عنوان تنها زیستگاه یوزپلنگ‌های آسیایی (ایرانی) شناخته شده است. یوزپلنگ ایرانی تنها نژاد این جانور است که یال دارد.[۲]

زیستگاه[ویرایش]

توله‌های یوز در سال ۱۸۹۷ در هند همراه با یک سگ

در حدود ۲۰۰۰ سال پیش یوزها در اکثر نقاط آسیا حضور داشتند اما الان منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های ایران شده‌اند. یوزها در سرزمینهای باز و علفزارها، دشتهای کوچک، مناطق نیمه بیابانی و سایر مناطقی که می‌توان در آن شکار یافت زندگی می‌کنند. یوزپلنگ‌ها را در ایران می‌توان در مناطق کویری پیدا کرد که شامل قسمتهایی از استان‌های سمنان، یزد، خراسان شمالی، رضوی و جنوبی، کرمان و تهران می‌شود. همچنین در خرداد ماه سال ۱۳۹۱ در منطقه حفاظت شده درونه شهرستان بردسکن یک قلاده یوزپلنگ آسیایی مشاهده و تصویربرداری شد.[۳][۴]

زیستگاه‌های یوز در ایران به علت پیشروی بیابان‌ها و تبدیل شدن بخشی از زمینهای زیستگاه به زمینهای کشاورزی و مسکونی شدن بخشی دیگر و همچنین از بین رفتن مراتع توسط دامهای اهلی و در نتیجه کاهش تعداد آهو و گوزن که از منابع غذایی یوزها هستند کاهش یافته‌است.

یوز ماده مانند یوز نر محدوده خاصی را تصرف نمی‌کند و این به آن علت است که ماده‌ها در میان زیستگاههای مختلف در حرکت می‌باشند و این اهمیت حفظ زیستگاهها را گوشزد می‌کند. در ایران یوزها پیشتر در کویرها بودند اما به خاطر اینکه در بیابان توسط شکارچیان بسیار راحت شکار می‌شدند به مناطق مرتفع تر و نیمه کوهستانی پناه بردند و اکنون بیشتر در این نواحی و درهای خشک میان کوهها دیده می‌شوند.

سازمان حفاظت محیط زیست ایران با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد بعضی از این زیستگاه‌ها را تحت نظارت قرار داده‌است. به این ترتیب دوربین‌های تله‌ای نصب شد که به حرکت این حیوانات حساسند و با مشاهده آنها عکس می‌اندازند.

نام[ویرایش]

یوز کلمه‌ای‌ست زبان فارسی که از دیرباز در اشاره به این حیوان به‌کار می‌رفته‌است. یوز از بن مضارع یوزیدن به معنای جستن آمده‌است و به‌جهت شباهت ظاهری این حیوان با پلنگ امروزه بیشتر با نام یوزپلنگ شناخته می‌شود.

چیتا واژه‌ای‌ست هندی که از واژه سانسکریت چیتراکا به معنی «خال‌خالی» وارد انگلیسی شده و گاهی در فارسی نیز به‌کار می‌رود.

در زبانهای دیگر نامهای گوناگونی برای این حیوان به‌کار رفته‌است. در زبان عربی یوز را "فهد" می‌نامند درحالیکه در افغانستان به آن "تازی پرنگ" (فارسی دری) و "تازی پلنگ" (پشتو) گفته می‌شود. در پاکستان نیز در زبان براهوئی به آن "یوز" گفته می‌شود. در زبان سواحیلی نیز که در شرق آفریقا رایج است نام "دوما" را برای این جانور بکار می‌برند.[۵]

شکل ظاهری[ویرایش]

یوزپلنگ سریعترین حیوان روی خشکی است و سرعتش می‌تواند به ۱۰۰ کیلومتر در ساعت برسد اما تا چند صد متری بیشتر نمی‌تواند با این سرعت بدود. پوستی نخودی رنگ و با خالهای سیاه و گرد و کوچک دارد، و موهایش زبر و کوتاه‌است. این حیوان اندامی کشیده دارد و اندازه بدن یک یوز بالغ ۱۱۲ تا ۱۳۵ سانتیمتر با دمی به اندازه ۶۶ تا ۸۴ سانتیمتر است و وزنش می‌تواند از ۳۴ تا ۵۴ کیلوگرم باشد. کلاً نرها بزرگتر از ماده‌ها هستند. خطی به نام خط اشک از گوشه چشم این حیوان تا گوشه لبش امتداد یافته‌است که این خط در نوع ایرانی ضخیم تر از نوع آفریقایی است.همچنین جمجمه ای کشیده داشته که در شکار هایش کمکش می کند.

تغذیه[ویرایش]

یوزها شکارچی تخصصی غزالها هستند. در ایران بیشتر شکارشان آهو و جبیر و قوچ و میش، بز و کل و حتی خیلی وقتها خرگوش و دیگران حیوانات از قبیل حتی روباهها و شغال را شکار می‌کنند کلاً هر حیوانی را در بیابان بیابند می‌توانند شکار کنند. دیده شده که یوز پلنگ بز و گوسفند را نیز شکار کرده‌است اما به ندرت پیش می‌آید که به حیوانات اهلی حمله کند و معروف نیست که به انسانها نیز حمله کرده باشد. یوز پلنگها در ایران به فلات مرکزی محدود شده‌اند. مهمترین علتی که باعث کاهش شکارهای اصلی این حیوان از قبیل قوچ و میش شده از بین رفتن چراگاهها به علت چرا بیش از اندازه حیوانات اهلی می‌باشد. همچنین از دیگر علل تهدید کننده جمعیت این حیوان در ایان استخراج معادن در زیستگاههای این جانور است.

روش شکار کردن یوزها به این صورت است که ابتدا با احتیاط به طعمه نزدیک می‌شوند و یک فاصله ۱۰۰ تا ۲۰۰ متری را با آن حفظ می‌کنند٬و پشت ناهمواری‌های زمین ٬بوته‌ها یا دیگر پوششها خود را پنهان می‌کنند و ناگهان حمله می‌کنند. سرعت یوز در مسافت کوتاه بسیار قابل توجه‌است و از هر شکار یا حتی حیوان شکارچی سیعتر است. حتی یوز از یک سگ شکاری و یک کانگورو بسیار سریعتر است. اما این سرعت را نمی‌تواند در مسافت طولانی حفظ کند. یک سگ شکاری نمی‌تواند از یک گوزن هندی سبقت بگیرد اما ژنرال مک آلیستر دیده‌است که یک یوز یک گوزن نر سیاه را در حالی که از فاصله ۳۶۰ متری به سمتش دویده شکار کرده‌است.

یوز ایرانی یک گوزن را شکار کرده نقاشی از جیمز فوربس در هند ۱۸۱۲

اما در ایران چون یوزها طعمه‌هایشان بیشتر در مناطق نیمه کوهستانی زندگی می‌کنند دیگر به این صورت شکار نمی‌کنند بلکه در آبشخورها کمین کرده تا از غفلت طعمه استفاده کنند. در ایران به علاوه حیوانات بومی که شکار یوز می‌شوند دیده شده در شمال کشور حتی از گیاهان مانند انجیر وحشی نیز تغذیه کرده‌اند.

سیر تاریخ تکامل[ویرایش]

شکارگاه اکبر شاه در هند ۱۶۰۲ گفته می‌شد وی در یک زمان ۱۰۰۰ یوز داشته که از آنها برای شکار استفاده می‌کرده

یوزپلنگ زمانی در عربستان و هند و تمام ایران و مرکز آسیا و افغانستان و پاکستان محدود بود و در ایران و شبه قاره هند که بسیار زیاد بود. یوزپلنگها تنها گربه سانانی هستند که می‌توانند اهلی شده و برای شکار آموزش بینند. گفته شده امپراتور مغول هندوستان ٬اکبر شاه، حدود ۱۰۰۰ قلاده یوزپلنگ در یک زمان داشته‌است. چیزی که در بسیاری از نقاشی‌ها و مینیاتورهای ایرانی و هندی نشان داده شده‌است، محدوده‌هایی برای نگهداری یوز پلنگ در تعداد زیاد است. نگهداری این حیوان بسیار پیچیده‌است: به طور مثال میزان باروری این حیوان در اسارت بسیار پایین است و نرخ مرگ و میر در میان توله‌های این حیوان به علل ژنتیکی بسیار زیاد است و همچنین این حقیقت که ماده در این حیوان انتخاب کننده جفت است و نمی‌توان دو یوز نر و ماده را در کنار هم گذاشت تا خودشان جفت شوند چون ممکن است با هم جفت گیری نکنند و ماده، نر را نپسندد. و این عوامل باعث شده میزان تولید مثل این حیوان در اسارت بسیار پایین باشد. دانشمندان به یک حقیقتی در باره یوزها پی برده‌اند و آن این است که بدن تمام یوزها از یک سیستم ایمنی کاملاً مشابه بهره می‌برد و در واقع یک بیماری کشنده می‌تواند همه یوزها را به طور مشابه از پای در آورد و هیچ یوزی ار آن جان سالم به در نبرد. و این مشابهت در زنهای ایمنی بدن به خاطر پیوند خوردن یوزها در ۱۲۰۰۰ سال پیش است که باعث شباهت ژنی آنها به همدیگر گردیده‌است. در واقع بوجود آمدن یک نمونه قوی در آینده غیرقابل پیش بینی است.

در گذشته، زیستگاه یوز پراکندگی وسیعی از شبه جزیره عربستان تا هندوستان و ترکمنستان داشته‌است. اما در قرن اخیر بر اساس اطلاعات موجود نسل یوز آسیایی جز در ایران در سایر کشورها منقرض شده‌است: عراق ۱۹۲۹، کویت ۱۹۴۲، هند ۱۹۴۷، قزاقستان ۱۹۷۰، پاکستان ۱۹۷۲، ترکمنستان ۱۹۷۳، عربستان ۱۹۷۳، عمان ۱۹۷۷.[۶]

در ابتدای قرن ۲۰ یوز در بسیاری از نواحی در آستانه انقراض قرار داشت و آخرین ادله عینی از یوز در هندوستان مربوط به سه عکس است که در سال ۱۹۴۷ گرفته شده‌است. در سال ۱۹۹۰ به نظر می‌رسد که یوز تنها در ایران باقی‌مانده باشد. در سال ۱۹۷۰ برآورد شده بود که ۲۰۰ یوزپلنگ در ایران وجود دارند. اما اخیراً زیست‌شناس ایرانی هرمز اسدی تخمین زده‌است که تعداد یوزها در ایران بین ۵۰ تا ۶۰ قلاده باشد و از این تعداد نیز بیشترشان در بیابانهای مرکزی ایران و بقیه در نواحی خشک بین مرز ایران و پاکستان هستند. در مناطقی که یوزها زندگی می‌کنند محلی‌ها گفته‌اند که بیش از ۱۵ سال است که آنها را ندیده‌اند.

نگهداری[ویرایش]

بعد از انقلاب حفظ حیات وحش در ایران اهمیت خود را از دست داد و یوزپلنگ‌ها همراه غزال‌ها شکار می‌شدند و در نتیجه تعدادشان به سرعت رو به افول نهاد. و در نتیجه اقدامات بعد از انقلاب در ایران اکنون این جانور در لیست جانوران در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌است. بعضی بررسی‌های آقای اسدی در سال ۱۹۹۷ نشان داده‌است اگر می‌خواهیم نسل یوز در ایران هم منقرض نشود باید یک اقدام عاجل در مورد افزایش جمعیت غزالها و حفظ زیستگاه آنها انجام دهیم.

دشمن طبیعی یوز، سگ گله و پلنگ است. برخلاف تصور اکثر مردم، یوزها حیوانات آرامی هستند و هرگز به دام‌های اهلی حمله نمی‌کنند. ورود دام به زیستگاه یوز از تهدیدات اصلی زندگی یوزپلنگ است، علاوه بر این‌که سگ گله ممکن است به یوز حمله کند، چوپانان هم به محض رویارویی با این حیوان با تصویر احتمال حمله یوز به دام‌ها، حیوان را با تیر یا سنگ می‌زنند.

از سوی دیگر، با توجه به اینکه وجود آب در زیستگاه اصلی یوز که دشت‌های باز و تپه ماهورهای واقع در مناطق استپی و بیابانی است، یک موهبت محسوب می‌شود، دام و بخصوص شتر وقتی سر آبشخور یا چشمه می‌آیند، آن را اشغال می‌کنند و دیگر نه یوز و نه طعمه‌هایش به آنجا نمی‌روند. در نتیجه طعمه‌های یوز مهاجرت می‌کنند یا می‌میرند و به دنبال آن زندگی یوز هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

گفتنی است که غذای اصلی این حیوان را آهو، جبیر، قوچ و میش، کل و بز و خرگوش تشکیل می‌دهد که امروزه به دلیل شکار بی‌رویه شکارچیان غیرمجاز مجهز به خودروها و موتورسیکلت‌های قدرتمند صحرایی، جمعیت آنها نیز به شدت در حال کاهش است.

تهدیدات[ویرایش]

تعغیرات زمینی تأثیرگذارترین عامل در اکوسیستم یوزپلنگ می‌باشد. آزار اذیت از طرف انسان، کاهش زیستگاهها و پراکنده شدن زیستگاهها، گسترش بیابانها و شکار منابع غذایی یوزپلنگها مثل غزالها و مخصوصا شکار حیوانات برای سرگرمی یا برای تجارت از علل کاهش نسل این حیوان بوده‌است. بر طبق گزارش سازمان محیط زیست کشور این کاهش مخصوصا در بین سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱ بوده‌است.

اکنون یوزپلنگ‌ها در تعداد بسیار کم و در نواحی پراکنه زیست می‌کنند و این غلظت کم جمعیتی به خاطر کاهش جمعیت قوچ و آهو به علت از بین رفتن مراتع و همزمان با آن آزار و ادیت یوزها از سوی انسان می‌باشد.

از جمله دیگر عوامل تهدید کننده زیستگاه یوزپلنگ‌ها در ایران، احداث جاده از وسط منطقه حفاظت شده کوه بافق است که به رغم تلاش‌ها هنوز این پروژه متوقف نشده است.[۷]

زغال سنگ، مواد مخدر و یوز پلنگ: زغال سنگ، آهن و مس سه فلزی هستند که در سه استان در ایران و میان زیستگاههای یوز پلنگ یافت شده‌اند. تخمین زده می‌شود در دو منطقه زغال سنگ بافق و آهن نایبند بیشتر جمعیت یوزپلنگ‌ها بیرون از منطقه حفاظت شده باشند. خود استخراج معدن تهدیدی برای یوزها نیست. بلکه خطر اصلی به خاطر احداث جاده برای این معدن و رفت‌وآمد انسان در این جاده باعث نزدیکی بین انسان و یوز می‌شود و دسترسی انسانها را به یوز در مخصوصا بیرون از مناطق حفاظت شده افزایش می‌دهد. در مرز ایران و افغانستان و پاکستان هنوز گذرگاههایی وجود دارد که تبهکاران مسلح و قاچاقچیان مواد مخدر از آن طریق مواد مخدر را در مرکز و غرب ایران پخش می‌کنند٬آنها باید باید برای این کار از میان زیستگاههای یوز گذر کنند و یوزها مخصوصا در بیون از مناطق حفاظت شده تلفات بسیاری می‌دهند. سه کشور ایران ٬افغانستان و پاکستان نمی‌توانند کاری اساسی ترتیب دهند. این اطلاعات بر طبق تحقیقات آقای اسدی در سال ۱۹۹۷ بوده‌است اما اکنون اطلاعات موثقی در دسترس نیست.

تلاش برای حفظ یوزپلنگ آسیایی[ویرایش]

پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل و سازمان حفاظت ازمحیط زیست در سال ۲۰۰۱ شروع به کار کرد. برای کار مطالعاتی و حفاظتی، ۵ منطقه انتخاب شد که گمان می‌رفت ۸۰ درصد یوزهای ایران در آن مناطق پراکنده‌اند. پارک ملی توران، پارک ملی کویر در استان سمنان، منطقه حفاظت شده بافق و پناهگاه‌های حیات‌وحش دره انجیر و نایبندان در استان یزد.

به مردم محلی آموزش داده شده است با توجه به کمبود شکار برای یوزپلنگ اگر احیانا یوزی به آغل گوسفندان آنها حمله کرد، آنها اجازه بدهند یوز شکارش را انجام دهد و هیچ مقاومتی نکنند، یوزپلنگ مثل گرگ نیست که همه گوسفندان آنها را خفه کند و از بین ببرد؛ یوز تنها یک بره یا گوسفند را شکار می‌کند.[۸]

بیمه[ویرایش]

برای نخستین بار در جهان، محیط‌بانان و پرسنل زیستگاه‌های یوزپلنگ و خود یوزپلنگ آسیایی زیر پوشش بیمه تکمیلی برده شد که از اسفند ۱۳۹۲ بمدت پنج سال و بصورت رایگان انجام می‌شود. اگر یوز به هر دلیلی در منطقه تلف شود به میزان ۵۰ میلیون تومان برای هر قلاده یوز هزینه همان زیستگاه خواهد شد و در سال تا ۵ قلاده این موضوع اجرا خواهد شد. اگر یوز آسیبی به دام دامداران وارد کند نیز بیمه موظف خواهد بود زیان دامدار را بپردازد.[۹]

کتاب‌های درسی[ویرایش]

با توجه به وجود زیستگاه یوزپلنگ ایرانی در مناطق حفاظت شده استان های یزد، سمنان، اصفهان، کرمان، خراسان‌های شمالی، جنوبی و رضوی در کتاب استان‌شناسی پایه دبیرستان این استان‌ها خصوصیات زیستگاهی، جانوری و نحوه زندگی یوز ایرانی تبیین شده است که از مهر ماه سال ۱۳۹۳ در این کتاب‌ها شاهد آن خواهیم بود. همچنین اصلاح و بازنگری کتاب‌های درسی علوم تجربی، مطالعات اجتماعی و جغرافیا از نقطه نظر محیط زیستی در دستور کار وزارت آموزش و پرورش ایران قرار گرفت.[۱۰]

آمار موجود از یوز آسیایی[ویرایش]

با اینکه آمار یوز آسیایی را در ایران گاهی بین ۵۰ تا ۶۰ قلاده و در کل، کمتر از ۱۰۰ قلاده عنوان کرده‌اند، این اعداد را "حدس کارشناسی" می دانند. چرا که یوزپلنگ حیوانی به شدت مخفی کار و فراری از انسان است، به راحتی خود را در طبیعت استتار می‌کند و گستره زیستگاهش بسیار وسیع است. همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا آمارگیری از این گونه کاری بسیار مشکل شود. بهترین روش آمارگیری از یوز در ایران را استفاده از دوربین تله‌ای عنوان می‌کند. دوربین‌های تله‌ای نوعی از دوربین‌های اتوماتیک هستند که با عبور حیوان از جلوی چشمی دوربین، فاصله‌ای ۱۵ متری را عکس می‌گیرند. در واقع این دوربین‌ها حضور حیوان را هم بواسطه تغییر شدت نور دریافتی در لحظه عبور درمی‌یابند و هم از روی درجه حرارت بدن حیوان. ابتدا گذرگاه‌های یوز را از روی ردپای حیوان مشخص کرده، سپس دوربین‌های تله‌ای را در آنجا کار گذاشته می‌شود. خال‌های روی بدن یوز، مانند اثر انگشت انسان، منحصربه‌فرد است. بنابراین از روی عکس‌ها، تعداد یوزها را در آن فاصله، مشخص کرده و با انجام کارهای آماری جمعیت یوز آن ناحیه را تخمین می‌زنند.

کار آماری انجام شده بر اساس تعداد یوزهای ثبت شده در زیستگاه‌های استان یزد برآورد ۸ تا ۱۲ یوز در این ایستگاه‌ها را نشان می‌دهد و می‌توان با حدود اطمینان ۹۵٪ از حضور ۹ تا ۱۸ یوز در این منطقه سخن گفت. برآوردهای پیشین جمعیت ۳۳ تا ۴۸ پوزپلنگ را برای استان یزد تخمین می‌زد. جمعیت کل یوزپلنگ ایرانی نیز در برآوردهای قبلی در سال ۱۳۷۶، تعداد ۵۰ تا ۱۰۰، در سال ۱۳۸۳ جمعیت ۵۰ تا ۶۰، و در سال ۱۳۸۷ تعداد ۷۰ تا ۱۰۰ یوزپلنگ ایرانی تخمین زده شده بود.[۱۱]

پروژه برآورد جمعیت یوزپلنگ ایرانی در استان یزد از دی ماه ۱۳۹۰ تا فروردین ماه ۱۳۹۱ به همت پروژه حافظت از یوزپلنگ ایرانی، انجمن یوزپلنگ ایرانی، و انجمن پنترا انجام شده و طی آن جمعاً ۱۰۰ دستگاه دوربین تله‌ای در زیستگاه‌های بافق، دره انجیر، آریز و سیاه‌کوه در این استان کار گذاشته شد و برای رسیدن به نتایج نهایی باید کار در زیستگاه‌های میاندشت، عباس‌آباد، نای‌بندان، راور، خارتوران و پارک ملی کویر نیز انجام شده و مجموع نتایج گردآوری شود.[۱۲]

نصب گردنبند ردیاب برروی یوز[ویرایش]

ژانویه سال ۲۰۰۷، پروژه رادیوتله متری و نصب گردنبندهای ردیاب روی یوزآسیایی برای نخستین بار به صورت عملی آغاز شد. طرف ایرانی این پروژه سازمان حفاظت محیط زیست، دفتر برنامه توسعه سازمان ملل (یو ان دی پی) در ایران و پروژه حفاظت از یوز آسیایی و طرف خارجی آن هم انجمن حفاظت از حیات وحش آمریکا (دبلیو سی اس) است. گردنبند ردیاب (جی. پی. اس کولار) شامل یک فرستنده و گیرنده رادیویی و قطعه‌ای برای تنظیم زمان بازشدن قلاده است. هدف از نصب این ردیاب بدست آوردن اطلاعاتی در مورد زیستگاه، توقف گاه، مسیرهای رفت‌وآمد و مهاجرت یوز است. این گردنبندها، آنتن زمینی دیگری دارد که اگر از یک فاصله‌ای به گونه نزدیک تر شویم، بدون دسترسی مستقیم به گردنبند، اطلاعات توسط امواج (یو. اچ. اف) به دستگاهی زمینی منتقل می‌شود و از کل این اطلاعات، می‌توان به رفتارشناسی این حیوان پی برد. وزن این گردنبدها ۲۸۰ گرم است. محدودیت زمانی این گردنبند باتری آن است که جی پی اس آن تا دوسال می‌تواند فعال بماند. گردنبندها طوری تنظیم می‌شوند که بعد از گذشت ۱۸ ماه، خودبه‌خود باز می‌شوند و از روی سیگنال‌هایی که می‌فرستد، جای آنها شناسایی می‌شود. برای گرفتن یوز در محل گذر آنها، تله‌هایی گذشته می‌شود که مجهز به فرستنده سیگنال هستند. به محض این‌که حیوان در این تله‌ها می‌افتد، تیم به محل مورد نظر رفته و دامپزشک تیم اقدام به بیهوش کردن یوز می‌کند. نمونه برداری از خون و بافت حیوان، نصب گردنبند و جاگذاری میکروچیپی در پشت گردن یوز از اقدامات بعدی است. بعد از آن از دارویی برای به هوش آوردن حیوان استفاده می‌شود تا حیوان، بیهوش در طبیعت نماند و خطراتی تهدیدش نکند.

در تاریخ[ویرایش]

یوزپلنگ آسیایی از دیرباز مورد توجه انسان‌ها بوده است و از آنجا که به سادگی اهلی می‌شود، در شکار طعمه‌هایی چون غزال به انسان‌ها کمک می کرده است. در میان آثار باستانی، مهری مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد در میان‌رودان این جانور را در حالی که قلاده‌ای بر گردن دارد در کنار مربیش به تصویر می‌کشد. شاهان آشوری از یوزها برای شکار بهره می‌گرفتند. در سوریه و فلسطین، جنگجویان صلیبی از شکار آهو توسط یوز سخن به میان آورده‌اند. گزارش شده است که یکی از شاهان سده پانزدهم میلادی در ارمنستان گله‌ای از یوزها به شمار صد عدد از این جانوران داشت.[۱۳]

نماد[ویرایش]

پس از تایید طرح یوزپلنگ بر روی لباس تیم ملی فوتبال ایران، این طرح بر روی لباس تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ برزیل و جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ به عنوان نماد کشور ایران نقش بست.[۱۴]

این ایده برای نخستین بار از سوی آرش نورآقایی مطرح شد و توسط آقای محمد درویش و سایر دوستداران یوزپلنگ ایرانی گسترش پیدا کرد.[۱۵]

پانویس[ویرایش]

  1. برنامه توسعه انسانی ملل متحد
  2. خواستگاری کوشکی از دلبر، کمک کنید این دو به هم برسند بی‌بی‌سی فارسی
  3. «مشاهده یک قلاده یوزپلنگ آسیایی در منطقه حفاظت‌شده درونه». خبرگزاری ایسنا، ۳۰ خرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۱ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۱. 
  4. «مشاهده یک قلاده یوزپلنگ آسیایی در بردسکن». سازمان صدا و سیمای ج ا ا (واحد مرکزی خبر)، 30 خرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۱ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در 14 بهمن ۱۳۹۱. 
  5. یوزپلنگ به چه معناست؟
  6. Guggisberg, Wild cats of the world, 269-270.
  7. http://fa.trend.az/regions/iran/2210243.html
  8. خواستگاری کوشکی از دلبر، کمک کنید این دو به هم برسند بی‌بی‌سی فارسی
  9. یوزپلنگ آسیایی بیمه شد خبرگزاری انتخاب
  10. ورود یوزپلنگ ایرانی به کتاب های درسی خبرگزاری انتخاب
  11. آمار دقیق اما نگران کننده ثبت جمعیت یوز در استان یزد: تنها ۸ یوزپلنگ ایرانی ثبت شد مسعود بُربُر، روزنامه قانون، 22 آذر 1391
  12. آمار دقیق اما نگران کننده ثبت جمعیت یوز در استان یزد: تنها ۸ یوزپلنگ ایرانی ثبت شد مسعود بُربُر، روزنامه قانون، 22 آذر 1391
  13. Guggisberg, Wild cats of the world, 266.
  14. یوزپلنگ ایرانی نماد ایران در برزیل بی‌بی‌سی فارسی
  15. محمد درویش. «وقتی فوتبال ایران در برزیل به یوزپلنگ مدد می‌رساند!». خبرآنلاین، ۶ شهریور ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۹۲. 

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Asiatic Cheetah»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۷ اوت ۲۰۰۸).
  • «منبع جعبه‌زیست»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

Asiatic cheetah[1]
Asian cheetah.jpg
An Asiatic cheetah in Miandasht Wildlife Refuge, Iran.
Conservation status
Scientific classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Mammalia
Order: Carnivora
Family: Felidae
Genus: Acinonyx
Species: A. jubatus
Subspecies: A. j. venaticus
Trinomial name
Acinonyx jubatus venaticus
(Griffith, 1821)
Synonyms

Acinonyx jubatus raddei
(Hilzheimer, 1913)

The Asiatic cheetah (Acinonyx jubatus venaticus), also known as the Iranian cheetah, is a critically endangered cheetah subspecies surviving today only in Iran. It used to occur in India as well, where it is locally extinct.[2]

The Asiatic cheetah lives mainly in Iran's vast central desert in fragmented pieces of remaining suitable habitat. Although once common, the cheetah was driven to extinction in other parts of Southwest Asia from Arabia to India including Afghanistan. As of 2013, only 20 cheetahs were identified in Iran but some areas remained to be surveyed.[3][4] The total population is estimated to be 40 to 70 individuals, with road accidents accounting for 40% of deaths.[5][6] Efforts to stop the construction of a road through the core of the Bafq Protected Area were unsuccessful.[6] In order to raise international awareness for the conservation of the Asiatic cheetah, an illustration was used on the jerseys of the Iran national football team at the 2014 FIFA World Cup.[7]

The Asiatic cheetah separated from its African relative between 32,000 and 67,000 years ago.[8] Along with the Eurasian lynx and the Persian leopard, it is one of three remaining species of large cats in Iran today.[9]

During the British colonial times in India it was called hunting leopard, a name derived from the ones that were kept in captivity in large numbers by the Indian royalty to use in hunting wild antelopes.[10] In Dutch, the cheetah is still called jachtluipaard. The Hindi word चीता cītā is derived from the Sanskrit word chitraka meaning "speckled".

Characteristics

Cheetah cubs with dog (India, 1897).

The head and body of an adult Asiatic cheetah measure from 112–135 cm (44–53 in) with a tail length between 66 and 84 cm (26 and 33 in). It weighs from 34 to 54 kg (75 to 119 lb). Males are slightly larger than the females.

The cheetah is the fastest land animal in the world.[11] It was previously thought that the body temperature of a cheetah increases during a hunt due to high metabolic activity.[12] In a short period of time during a chase, a cheetah may produce 60 times more heat than at rest, with much of the heat, produced from glycolysis, stored to possibly raise the body temperature. The claim was supported by data from experiments in which two cheetahs ran on a treadmill for minutes on end but contradicted by studies in natural settings, which indicate that body temperature stays relatively the same during a hunt. A 2013 study suggested stress hyperthermia and a slight increase in body temperature after a hunt.[13] The cheetah's nervousness after a hunt may induce stress hyperthermia, which involves high sympathetic nervous activity and raises the body temperature. After a hunt, the risk of another predator taking their kill is great and the cheetah is on high alert and stressed.[14] The increased sympathetic activity prepares the cheetah's body to run when another predator approaches. In the 2013 study, even the cheetah that did not chase the prey experienced an increase in body temperature once the prey was caught, showing increased sympathetic activity.[13]

Distribution and habitat

Illustration of tame Asiatic cheetahs from the Anthologies of Svyatoslav, 1073.
An Asiatic cheetah.

Cheetahs thrive in open lands, small plains, semi-desert areas, and other open habitats where prey is available. The Asiatic cheetah is found mainly in the desert areas around Dasht-e Kavir in the eastern half of Iran, including parts of the Kerman, Khorasan, Semnan, Yazd, Tehran, and Markazi provinces. Most live in five sanctuaries: Kavir National Park, Touran National Park, Bafq Protected Area, Daranjir Wildlife Reserve, and Naybandan Wildlife Reserve.[15] Remaining cheetahs are divided into widely separated populations. Some possibly survive in the dry open Balochistan province of Pakistan but locals said they had not seen it for more than fifteen years.[16]

During the 1970s, cheetahs in Iran were estimated to number about 200 individuals in seven protected areas.[17] Figures for 2005–2006 suggested between 50 and 60 cheetahs in the wild. Continuous field surveys, along with 12,000 nights of camera trapping, were used to estimate the population size. Using 80 camera traps placed throughout the Dasht-e Kavir plateau, Iranian researchers obtained images of 76 individual cheetahs over the course of ten years from 2001.[3][18] Camera traps from 2011 identified only 20 individuals in Iran but some areas were not covered.[3][4] Hooman Jowkar, director of the Conservation of Asiatic Cheetah and Its Habitat Project, stated, "the focus is just on specific protected areas; and it is not possible to conduct camera-trapping during fall and winter when cheetah is physically most active."[3] In November 2013, Morteza Eslami, the head of the Iranian Cheetah Society (ICS), stated that 40 to 70 cheetahs remained.[6][5]

In December 2014, four cheetahs were sighted and photographed by camera traps in the Touran National Park.[19]

Former range

Akbar the Great, Mughal emperor of India hunting with locally trapped Asiatic cheetahs, c. 1602. Trapping of adult Indian cheetahs, who had already learned hunting skills from wild mothers, for assisting in royal hunts is said to be another major cause of the species' rapid decline in India as there is only one record of a litter ever born to captive animals.
Maharajah Ramanuj Pratap Singh Deo shot the last three cheetahs in India in 1948, in Surguja State, Madhya Pradesh. His private secretary submitted this photo to the Journal of the Bombay Natural History Society.[20]

Asiatic cheetahs once ranged from the Arabian Peninsula to India, through Iran, Central Asia, Afghanistan, and Pakistan.[21]

In India, Asiatic cheetahs occurred in Rajputana, Punjab, Sind, and south of the Ganges from Bengal to the northern part of the Deccan Plateau. Asiatic cheetahs were also found in other parts of India including the Kaimur District ( present day easternUttar Pradesh, near Bihar ), Darrah and other desert reigons of Rajasthan and parts of Gujarat and Central India. Akbar the Great was introduced to cheetahs around the mid 16th century and used them for coursing blackbucks, chinkaras and antelopes. He allegedly possessed 1,000 cheetahs during his reign but this figure is exaggerated since there is neither evidence of housing facilities for so many animals, nor of facilities to provide them with sufficient meat every day.[22] By the beginning of the 20th century, wild Asiatic cheetahs were so rare in India, that between 1918 and 1945 Indian princes imported cheetahs from Africa for coursing. The last three cheetahs in India were shot by the Maharajah of Surguja in 1948. A female was sighted in the Koriya district in 1951.[20]

In Afghanistan, Asiatic cheetahs are considered extinct since the 1950s.[23] Uncontrolled hunting of Asiatic cheetahs and their prey, severe winters and conversion of grassland to agriculturally used areas contributed to the decline of cheetahs in Central Asia. The last reported sighting in Uzbekistan dates end of 1983. The last reported killed in Turkmenistan dates November 1984.[21]

Ecology and behaviour

Hunting of blackbuck with Asiatic cheetah; drawn by James Forbes in South Gujarat, India. Oriental Memoirs, 1812.
Nawabs with their Asiatic cheetahs

Females, unlike males, do not establish a territory and instead travel within their habitats, sometimes migrating long distances.[24] Photos from camera traps showed that one female migrated 130 km, a journey which included crossing a railway and two major roads.[24]

The Asiatic cheetah preys on small antelopes. In Iran, its diet consists mainly of Jebeer gazelle (also called Chinkara), Goitered gazelle, wild sheep, wild goat, and Cape hare. The main threat to the species is loss of their primary prey species due to poaching and grazing competition with domestic livestock. A study published in 2012 indicated that hares and rodents, while forming part of the cheetah's diet, are not a significant source of nutrition due to their small size and difficulty of being caught.[25]

In India, prey was formerly abundant. Before its extinction in the country, the cheetah fed on the blackbuck, the chinkara, and sometimes the chital and the nilgai.

...is in low, isolated, rocky hills, near the plains on which live antelopes, its principal prey. It also kills gazelles, nilgai, and, doubtless, occasionally deer and other animals. Instances also occur of sheep and goats being carried off by it, but it rarely molests domestic animals, and has not been known to attack men. Its mode of capturing its prey is to stalk up to within a moderate distance of between one to two hundred yards, taking advantage of inequalities of the ground, bushes, or other cover, and then to make a rush. Its speed for a short distance is remarkable far exceeding that of any other beast of prey, even of a greyhound or kangaroo-hound, for no dog can at first overtake an Indian antelope or a gazelle, either of which is quickly run down by C. jubatus, if the start does not exceed about two hundred yards. General McMaster saw a very fine hunting-leopard catch a black buck that had about that start within four hundred yards. It is probable that for a short distance the hunting-leopard is the swiftest of all mammals.

—Blanford writing on the Asiatic cheetah in India quoted by Lydekker[10]

Reproduction

Evidence of mothers successfully raising cubs is very rare. In May 2013, images from a camera trap showed a mother with three cubs aged approximately one year in Miandasht Wildlife Refuge in north-east Iran.[26] In October 2013, conservationists from the Persian Wildlife Heritage Foundation filmed a mother with four cubs in Touran.[27] On Jan. 7, 2015, Director General of Environmental Protection Department in North Khorasan, Iran announced a sighting of a female Asiatic cheetah and her cub at Miandasht Wildlife Refuge. Motahari also maintained that two days prior to this sighting, three other adult cheetahs were sighted by the locals some kilometers to the eastern border of Miandasht, and immediately reported to Jajrom Department of Environment.[28]

Evolutionary history

The Asiatic cheetah has for a long time been classified as a cheetah subspecies. In September 2009, Stephen J. O'Brien from the Laboratory of Genomic Diversity of the National Cancer Institute argued that it is genetically identical to the African cheetah and that the populations had separated about 5,000 years ago, which is not enough time for a subspecific level differentiation.[29][30]

Results of a five-year genetic study involving DNA samples from the wild, zoos and museums in eight countries indicate that African and Asiatic cheetahs are genetically distinct. Molecular sequence comparisons suggest that they separated between 32,000 to 67,000 years ago and that subspecies level differentiation had occurred. The populations in Iran are considered the last remaining representatives of the Asian cheetah lineage.[8][31]

Threats

Reduced gazelle numbers, persecution, land-use change, habitat degradation and fragmentation, and desertification contributed to the cheetah's decline.[17] According to the Iranian Department of Environment this degradation occurred mainly between 1988 and 1991. The cheetah is affected by loss of prey as a result of overgrazing from introduced livestock and antelope hunting. Its prey was pushed out as herders entered game reserves with their herds.[25]

Mining development and road construction near reserves also threaten the population.[17] Coal, copper, and iron have been mined in the cheetah's habitat in three different regions in central and eastern Iran. It is estimated that the two regions for coal (Nayband) and iron (Bafq) have the largest cheetah population outside the protected areas. Mining itself is not a direct threat to cheetahs; road construction and the resulting traffic have made the cheetah accessible to humans, including poachers. The Iranian border regions to Afghanistan and Pakistan (Baluchistan province) are major passages for armed outlaws and opium smugglers who are active in the central and western regions of Iran, passing through cheetah habitat. According to Asada in 1997, the region suffers from uncontrolled hunting throughout the desert and the governments of the three countries cannot establish control.[17] There is no reliable information regarding the present situation in this region.

Presently, there are between 40 to 70 Asiatic cheetahs in Iran. Morteza Eslami, head of the Iranian Cheetah Society (ICS), told Trend News Agency in November 2013 that its survival remained unsecured.[6] In 2012–13, two-thirds of cheetah deaths were the result of road accidents.[6][32] Efforts to stop the construction of a road through the core of the Bafq Protected Area were unsuccessful.[6] In February 2015, it was reported that road accidents were responsible for 40% of deaths.[5]

Conservation efforts

Asiatic cheetah cubs in India, 1897.

The Asiatic cheetah is now listed as critically endangered in the IUCN Red List of Threatened Animals. Following the Iranian Revolution of 1979, wildlife conservation was given a lower priority,[33] but in recent years Iran has made efforts to conserve the remaining population. Iran's Department of the Environment, the United Nations Development Programme (UNDP), and the Global Environment Facility (GEF) have launched the Conservation of the Asiatic Cheetah Project (CACP) designed to preserve and rehabilitate the remaining areas of cheetah habitat left in Iran.[34] Some surveys by Asadi in the latter half of 1997 showed that urgent action was required to rehabilitate wildlife populations, especially gazelles and their habitat, if the Asiatic cheetah is to survive.

The Wildlife Conservation Society (WCS) and the Department of Environment, Iran (DoE) began a collaring project for Asiatic cheetahs in the fall of 2006.[35][36] GPS collars provide data on the cat's movements.[37] International sanctions have made some projects, such as obtaining camera traps, difficult.[27]

In 2006, Iran designated August 31 as the Cheetah Conservation Day, during which the public is informed about conservation programs.[37][38] In 2013, it was reported that the cheetah might appear on the Iranian national football team's jerseys at the 2014 FIFA World Cup.[39] FIFA approved the design on 1 February 2014.[7]

Projects

Training course for herders: It was estimated that ten cheetahs live in the Bafq Protected Area. According to the Iranian Cheetah Society (ICS), herders are considered as a significant target group which generally confuses the cheetah with other similar-sized carnivores, including wolf, leopard, striped hyena, and even caracal and wild cat. On the basis of the results of conflict assessment, a specific Herders Training Course was developed in 2007, in which they learned how to identify the cheetah as well as other carnivores, since these were the main causes for livestock kills. These courses were a result of cooperation between UNDP/GEF, Iran’s Department of Environment, ICS, and the councils of five main villages in this region.

Cheetah Friends: Another incentive in the region is the formation of young core groups of Cheetah Friends, who after a short instructive course, are able to educate people and organize cheetah events and become an informational instance in cheetah matters for a number of villages. Young people have expressed growing interest in the issue of cheetah and other wildlife conservation.

Ex-situ conservation: India, where the Asiatic cheetah is now extinct, is interested in cloning the cheetah to reintroduce it to the country,[40] and it was claimed that Iran – the donor country – was willing to participate in the project.[41] Later, however, Iran refused to send a male and female cheetah or to allow experts to collect tissue samples from a cheetah kept in a zoo there.[42] In 2009, the Indian government considered reintroducing cheetahs through importing from Africa through captive breeding.[43]

Semi-captive breeding

An Asiatic cheetah in Semnan Province, Iran.

In February 2010, Mehr News Agency, Payvand Iran News released the photos of an Asiatic/Iranian cheetah in a seemingly large compound within natural habitat enclosed by chain link fence, this location was reported in this news article to be the "Semi-Captive Breeding and Research Center of Iranian Cheetah" in Iran's Semnan province. The Asiatic cheetah pictured had a winter coat with longer fur.[44] Another news report stated that the centre is home to about ten Asiatic cheetahs in a semi-wild environment protected by wire fencing all around.[45]

Wildlife officials in Miandasht Wildlife Refuge and the Turan National Park have raised a few orphaned cubs.[37][46] In May 2014, officials said they would bring together a pair of grown individuals in the hope they would produce cubs, while acknowledging that cheetahs are difficult to breed.[46]

Re-introduction proposals

India

Cheetahs have been known to exist in India for a very long time but hunting and other factors led to their extinction in the country in the 1940s. The Indian government planned a re-wilding project for cheetahs. The article in TOI, Page 11, Thursday, 9 July 2009, suggests the importation of cheetahs into India where they would be bred in captivity. Minister of Environment and Forests, Jairam Ramesh, told the Rajya Sabha on 7 July 2009 that, "The cheetah is the only animal that has been described extinct in India in the last 100 years. We have to get them from abroad to repopulate the species." He was responding to a calling attention notice from Rajiv Pratap Rudy of the Bharatiya Janata Party (BJP). "The plan to bring back the Cheetah which fell to indiscriminate hunting and complex factors like a fragile breeding pattern is audacious given the problems besetting tiger conservation." Two naturalists, Divya Bhanusinh and MK Ranjit Singh, suggested the idea of importing cheetahs from Africa. According to the plan, they would be bred in captivity in India and eventually released into the wild.

In September 2009, at a cheetah reintroduction workshop organized in India, Stephen J. O'Brien asserted that the African and Asiatic cheetahs were genetically identical and had separated only 5,000 years ago. Cheetah expert Laurie Marker of the Cheetah Conservation Fund (CCF) and other wildlife experts advised the Indian Government that for reintroduction purposes, India should source the cheetah from Africa where they were much more numerous instead of trying to have some removed from the critically endangered low population in Iran. Participants included India's Union Minister of State for Environment and Forests, Jairam Ramesh, chief wildlife wardens of Rajasthan, Gujarat, Madhya Pradesh and Chhattisgarh, officials of the environment ministry, cheetah experts from across the globe, representatives from the Wildlife Institute of India (WII) including Yadvendradev Jhala, and IUCN, an international conservation NGO. The conference was organized by the Wildlife Trust of India (WTI).[29][30]

In May 2012, India's Supreme Court suspended attempts to introduce African cheetahs following the publication of newer genetic evidence, which suggests that the Asian and African cheetahs separated between 32,000 and 67,000 years ago.[47]


In popular culture

In 2014, the Iranian national football team announced that their 2014 FIFA World Cup and 2015 AFC Asian Cup kits are imprinted with pictures of the Asiatic cheetah in order to bring attention to conservation efforts.[7] In February 2015, Iran launched a search engine, Yooz, that features a cheetah logo.[48]

References

  1. ^ Wozencraft, W. C. (2005). "Order Carnivora". In Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. p. 533. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. 
  2. ^ a b Jowkar, H., Hunter, L., Ziaie, H., Marker, L., Breitenmoser-Würsten, C. & Durant, S. (2008). "Acinonyx jubatus ssp. ventaticus". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. International Union for Conservation of Nature. 
  3. ^ a b c d Khosravifard, Sam (29 March 2013). "How Many Asiatic Cheetahs Roam across Iran?". Scientific American. 
  4. ^ a b "Just 20 individual cheetahs identified in Iran so far, including 6 surviving females". Wildlife Extra. March 2013. 
  5. ^ a b c "Iranian Cheetah's dwindling numbers lower than thought". Payvand. 15 February 2015. 
  6. ^ a b c d e f Niayesh, Umid (8 November 2013). "Iranian Cheetahs remain endangered – expert (PHOTO) (VIDEO)". trend.az. 
  7. ^ a b c "FIFA confirms depiction of Asiatic Cheetah on Iran jersey". Persian Football. 1 February 2014. 
  8. ^ a b Charruau, P., Fernandes, C.; Orozco-Terwengel, P.; Peters, J.; Hunter, L.; Ziaie, H.; Jourabchian, A.; Jowkar, H.; Schaller, G.; Ostrowski, S. (2011). "Phylogeography, genetic structure and population divergence time of cheetahs in Africa and Asia: evidence for long-term geographic isolates". Molecular Ecology 20 (4): 706–724. doi:10.1111/j.1365-294X.2010.04986.x. 
  9. ^ "United Nation Development Program UNDP" (PDF). [dead link]
  10. ^ a b Lydekker, R. A. (1894), The Royal Natural History 1, Frederick Warne & Company, London, New York 
  11. ^ Hildebrand, M. (1959), Motions of the running cheetah and horse, Journal of Mammalogy 40 (4), pp. 481–495 
  12. ^ Taylor, C. R.; Rowtree, V. J. (1973), Temperature regulation and heat balance in running cheetahs: a strategy for sprinters?, American Journal of Physiology 224, pp. 848–852 
  13. ^ a b Hetem, R.; Mitchell, D.; de Witt, B. A.; Fick, L. G.; Meyer, L. C. R.; Maloney, S. K.; Fuller, A. (2013), Cheetah do not abandon hunts because they overheat, Biology Letters 9: 1–5 
  14. ^ Phillips, J. A. (1993), Bone consumption by cheetahs at undisturbed kills: evidence for a lack of focal-palatine erosion, Journal of Mammalogy 74, pp. 487–492 
  15. ^ Farhadinia, M.S. (2004). "The last stronghold: cheetah in Iran" (PDF). Cat News 40: 11-14. 
  16. ^ "Asiatic cheetah". felidae.org. 
  17. ^ a b c d Asadi, H. (1997). "The environmental limitations and future of the Asiatic cheetah in Iran. Unpublished project progress report" (PDF). IUCN Iran. 
  18. ^ Smith, Roff (November 2012). "Cheetahs on the Edge". National Geographic. 
  19. ^ "Camera traps capture 4 new Asiatic Cheetahs in Iran". Mehr News Agency. 28 December 2014. 
  20. ^ a b Divyabhanusinh (1999), The End of a Trail: the Cheetah in India, Banyan Books, New Delhi 
  21. ^ a b Mallon, D. P. (2007). "Cheetahs in Central Asia: A historical summary" (PDF). Cat News 46: 4–7. 
  22. ^ Thapar, V.; Thapar, R.; Ansari, Y. (2013). Exotic Aliens: The Lion and the Cheetah in India. Aleph Book Company, New Delhi. 
  23. ^ Habibi, K. (2003), "Mammals of Afghanistan", Zoo Outreach Organisation, USFWS, Coimbatore, India 
  24. ^ a b "Cheetah in Iran migrating between 2 reserves 130 kilometres apart". Wildlife Extra. June 2012. 
  25. ^ a b Bardo, Matt (26 September 2012). "Asiatic cheetahs forced to hunt livestock". BBC News. 
  26. ^ "Cheetah family still thriving in Iran - All three cubs have reached 1 year old". Wildlife Extra. May 2013. 
  27. ^ a b Dehghan, Saeed Kamali (23 October 2013). "Cheetahs' Iranian revival cheers conservationists". TheGuardian.com. 
  28. ^ "Female Asiatic Cheetah, cub sighted in Miandasht". Mehr News Agency. 7 January 2015. 
  29. ^ a b "Experts eye African cheetahs for reintroduction, to submit plan". IANS (Thaindian). 10 September 2009. Retrieved 29 January 2011. 
  30. ^ a b "Workshop on cheetah relocation begins, views differ". PTI (Times of India). 9 September 2009. Retrieved 29 Jan 2011. 
  31. ^ Weise, E. (2011). "Three distinct cheetah populations, but Iran's on the brink". USA Today. 
  32. ^ "Fifth Iranian cheetah dies in less than a month". Trend News Agency. 27 December 2013. 
  33. ^ "Cheetahs in Iran; the last stronghold of the Asiatic cheetah". Wildlife Extra. Archived from the original on 15 November 2009. 
  34. ^ "Conservation of the Asiatic Cheetah Project" (PDF). IUCN. Archived from the original (PDF) on 2010. 
  35. ^ "Studies of the Asiatic Cheetah in Iran". Saving Wild Places. Retrieved 3 July 2008. 
  36. ^ "Iran Cheetah Project". Wildlife Conservation Society, New York. Retrieved 3 July 2008. 
  37. ^ a b c Karimi, Nasser (26 June 2014). "Iran tries to save Asiatic cheetah from extinction". Associated Press. 
  38. ^ Rohani, Bijan (3 September 2013). "Iranian Cheetah Conservation Day". Payvand. 
  39. ^ "FIFA chief green-lights Iranian cheetah logo for Iran team jersey". Tehran Times. 9 November 2013. 
  40. ^ Pros and Cons of inbreeding – See footnotes on page
  41. ^ Internet Archive Copy (Wayback Machine): News – Cheetah cloning project gets a boost at the Wayback Machine
  42. ^ "Mullas' regime says "No" to cloning of cheetah". 9 July 2005. Archived from the original on 19 November 2007. 
  43. ^ "Extinct in India, Cheetah may be imported". The Times Of India. 8 July 2009. 
  44. ^ "Photos: Saving the Iranian Cheetah from Extinction; Photos by Yuness Khani". Mehr News Agency (Payvand Iran News). 10 February 2010. 
  45. ^ "Asiatic Cheetah on The Brink of Extinction – Less Than one Hundred Asiatic Cheetahs Survive in the World". Hamsayeh.net. 27 February 2010. 
  46. ^ a b Gaeini, Mohamad; Habibinia, Omid (14 May 2014). "Courting endangered cheetahs capture Iranian hearts". France24.com. Archived from the original on 16 May 2014. 
  47. ^ "India court suspends plan to reintroduce cheetah". BBC News. 9 May 2012. 
  48. ^ Sridharan, Vasudevan (16 February 2015). "Iran launches own search engine Yooz to beat internet-related sanctions". International Business Times. 

External links