یهووا
یهووا (Jehovah) (/dʒɪˈhoʊvə/) شکل لاتینیشدهٔ واژهٔ عبری יְהֹוָה (یِهُوْوَه) است، که یکی از تلفظهای ممکن برای تتراگراماتون (יהוה / YHWH)، نام خاص خدای اسرائیل در کتاب مقدس عبری (عهد عتیق) بهشمار میرود. تتراگراماتون یکی از هفت نام مقدس خدا در یهودیت و شکلی از نام خدا در مسیحیت محسوب میشود.
اجماع میان پژوهشگران بر این است که تلفظ تاریخی تتراگراماتون در زمان تدوین تورات (قرن ششم پیش از میلاد) احتمالاً یَهْوِه (Yahweh) بوده است. این تلفظ تاریخی بهمرور از بین رفت، زیرا در دوران یهودیت معبد دوم (قرن سوم تا دوم پیش از میلاد)، تلفظ نام خدا ممنوع شد و بهجای آن از واژهٔ آدونای (Adonai) بهمعنای «سرور من» استفاده میکردند. نقطهگذاریهای مصوت عبری واژهٔ آدونای بعدها توسط ماسورتها به تتراگراماتون افزوده شد و شکل حاصل در حدود قرن دوازدهم میلادی بهصورت یِهُوْوَه (Yehowah) آوانویسی شد. شکلهای مشتقشدهٔ Iehouah و Jehovah نخستینبار در قرن شانزدهم ظاهر شدند.
ویلیام تیندل نخستین کسی بود که تلفظ «Jehovah» را در ترجمهٔ خود از خروج ۶:۳ وارد کرد، و این واژه در برخی ترجمههای اولیهٔ انگلیسی مانند کتاب مقدس ژنو و نسخهٔ شاه جیمز نیز دیده میشود. کنفرانس اسقفهای کاتولیک ایالات متحده اعلام کرده است که برای تلفظ تتراگراماتون، باید مصوتهایی افزوده شوند که شکل نوشتاری و گفتاری نام را تغییر دهند (مانند «Yahweh» یا «Jehovah»).
واژهٔ Jehovah در عهد عتیق برخی ترجمههای رایج مانند نسخهٔ استاندارد آمریکایی (۱۹۰۱) و ترجمهٔ تحتاللفظی یانگ (۱۸۶۲، ۱۸۹۹) دیده میشود؛ ترجمهٔ New World Translation (1961 ، ۲۰۱۳) نیز از Jehovah در هر دو عهد عتیق و جدید استفاده کرده است. با این حال، در بیشتر ترجمههای اصلی انگلیسی، واژهٔ Jehovah دیده نمیشود؛ برخی از آنها از Yahweh استفاده میکنند، اما بیشترشان همچنان از واژهٔ «Lord» یا «LORD» برای اشاره به تتراگراماتون بهره میبرند.
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- Jehovah, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jehovah&oldid=1306740756 (last visited Sept. 15, 2025).