یزید دوم

یزید بن عبدالملک
یزید بن عبدالملک
دینار یزید دوم
نهمین خلیفه اموی
خلافت	۱۰۱–۱۰۵ ه‍.ق ۱۰ فوریه ۷۲۰ – ۲۶ ژانویه ۷۲۴
پیشین	عمر بن عبدالعزیز
جانشین	هشام بن عبدالملک
زاده	۷۱ ه‍.ق ۶۸۷
درگذشته	۱۰۵ ه‍.ق ۲۶ ژانویه ۷۲۴ ۳۷ سال
فرزند(ان)	ولید دوم
نام کامل ابوخالد یزید بن عبد الملک بن مروان بن الحکم القرشی الأموی الدمشقی
دودمان	امویان، شاخه بنی مروان
پدر	عبدالملک بن مروان
مادر	عاتکه بنت یزید

یزید بن عبدالملک یا یزید دوم (به عربی: ابوخالد یزید بن عبد الملک بن مروان بن الحکم القرشی الأموی الدمشقی) (۱۰۱–۱۰۵ ه‍. ق) نهمین خلیفه اموی بود که از سال ۷۲۰ میلادی تا زمان مرگش در سال ۷۲۴ میلادی خلافت کرد. پس از مرگ عمر بن عبدالعزیز در سال ۷۲۰ میلادی، یزید دوم به خلافت رسید. او پیشتر در زمان عمر بن عبدالعزیز و سلیمان پسر عبدالملک فرمانداری دمشق را داشت. روزهای خلافت او، روزهای کشورگشایی و گشایش بود، جراح حکمی در شهرهای ماوراءالنهر با ترکان جنگید؛ یزید دوم در سال ۷۲۴ میلادی بر اثر بیماری سل درگذشت و برادرش هشام بن عبدالملک خلافت را به دست گرفت.

خلافت

فرمان شمایل‌شکنی

بر اساس منابع یونانی از جمله پاتریارک یوحنای پنجم اورشلیم (درگذشته ۷۳۵ میلادی)، تئوفانس معترف (درگذشته ۸۱۸ میلادی) و پاتریارک نیکیفوروس اول قسطنطنیه (درگذشته ۸۲۸ میلادی)، یزید فرمانی صادر کرد که به موجب آن دستور به نابودی تمامی شمایل‌های مذهبی در کلیساهای مسیحی در سراسر قلمرو خلافت داده شد. این فرمان پس از مشورت با یک جادوگر طبریه‌ای به نام «بِسرِ تِساراکُنتوپِخیس» که ظاهراً یهودی‌تبار بود، صادر شد؛ چرا که او در ازای این کار، به یزید وعده عمری طولانی و پربرکت داده بود.

منابع سریانی نیز اشاره کرده‌اند که یزید اجرای این فرمان را به مسلمه بن عبدالملک سپرد و این دستور بر لئوی سوم، امپراتور بیزانس (حکومت ۷۱۷-۷۴۱ میلادی) تأثیر گذاشت تا او نیز سیاست شمایل‌شکنی خود را برای امپراتوری بیزانس به اجرا درآورد. مورخان عربی که در مصر می‌زیستند، یعنی کندی (درگذشته ۹۶۱ میلادی)، اسقف سِوِروس ابن مقفع (درگذشته ۹۸۷ میلادی) و مقریزی (درگذشته ۱۴۴۲ میلادی) نیز این فرمان را یادداشت کرده و اجرای آن در مصر را شرح داده‌اند.

مورخان قرون وسطی سال‌های متفاوتی را برای فرمان یزید ذکر کرده‌اند، اما مورخ معاصر، الکساندر واسیلیف، معتقد است که تاریخ ژوئیه ۷۲۱ میلادی که توسط پاتریارک یوحنای پنجم ذکر شده، قابل اعتمادترین تاریخ است. این فرمان سرانجام توسط هشام بن عبدالملک، خلیفه اموی (حکومت ۷۲۴-۷۴۳ میلادی)، لغو شد.

منابع

• ثابت اسماعیل راوی (۱۹۶۵)، تاریخ العصر الاموی من الناحیة السیاسیة و الادرایة و الاجتماعیة، به کوشش مصعب محمد ابوبکر.، قاهره: المکتبة النهضه المصریه، ص. ۸۸
• رسول جعفریان (۱۳۷۸)، تاریخ اسلام از پیدایش تا ایران اسلامی، به کوشش مرتضی رحیمی.، قم: انتشارات حوزه علمیه، ص. ۸۸
• جرالد هاوتینگ (۱۳۸۷)، امویان: نخستین دودمان حکومت‌گر در اسلام (۶۶۱–۷۵۰م)، ترجمهٔ عیسی عبدی، به کوشش سعید ذوالفقاری.، تهران: امیرکبیر، ص. ۹۷

کتابشناسی

الگو:یادکرد-چپ‌چین Vasiliev, A. A. (1956). "The Iconoclastic Edict of the Caliph Yazid II, A. D. 721". Dumbarton Oaks Papers. 9: 23–47. doi:10.2307/1291091. JSTOR 1291091.