پرش به محتوا

یبنه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یبنه
  • יַבְנֶה‎‎
  • یفنه‎
نویسه‌گردانی(های) عبری
 • ایزو ۲۵۹Yabne
نشان‌واره رسمی یبنه
Coat of arms of Yavne
نقشه
استاناستان مرکز
تأسیس‌شده۱۹۴۹
حکومت
 • نوعشهر
 • سرپرست شهرستانZvi Gov-Ari
مساحت
 • کل۱۰۷۰۰ دونوم (۱۰٫۷ کیلومتر مربع یا ۴٫۱ مایل مربع)
جمعیت
 (۲۰۱۳)
 • کل۳۶۹۸۰

یبنه و یا یَونه (در عبری: יַבְנֶה) نام شهری در ناحیهٔ مرکزی استان مرکزی اسرائیل است که جمعیت آن در سال در سال ۲۰۲۴ برابر با ۵۸٬۰۹۰ [۱] و مساحت آن ۱۰٫۷۰۰ کیلومتر مربع بوده است.

یبنه و یا یَونه مدرن در سال ۱۹۴۹ بنیان‌گذاری شد. این شهر در نزدیکی ویرانه‌های شهر باستانی یبنا (که با نام‌های یامنیا و جبنه نیز شناخته می‌شود)، و بعدها روستای یبنا، و امروزه محوطهٔ باستان‌شناسی تل یونه قرار دارد. یونهٔ باستانی به دلیل نقش این شهر در بازسازی و احیای یهودیت تحت رهبری دانشمندان یوحنان بن زکای و گمالئیل دوم پس از ویرانی معبد دوم، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ یهود دارد. این دوره که گاهی به «دورهٔ یونه» معروف است، نقطه‌ای مهم در شکل‌گیری یهودیت ربانی به شمار می‌آید.[۲] [۳][۴]این شهر در بخش بزرگی از دوران باستان سابقهٔ تولید شراب داشته است، که این موضوع هم از یافته‌های باستان‌شناسی و هم از منابع کهن قابل استنباط است.[۵]

ریشه نام

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در بسیاری از ترجمه‌های انگلیسی کتاب مقدس، یبنه و یا یَونه با نام «جبنه» (Jabneh /ˈdʒæbnə/) شناخته می‌شد. در منابع یونانی و لاتین، این شهر با نام «یامنیا» (یونانی باستان: Ἰαμνία Iamníā؛ لاتین: Iamnia) شناخته می‌شد. در دوران حکومت اواخر روم و بیزانس، این شهر دارای جمعیتی مختلط از مسیحیان، یهودیان و سامریان بود. در دورهٔ صلیبیان، این شهر با نام «ابلین» شناخته می‌شد و محل استقرار دودمان ابلین بود. در دوره‌های عثمانی و بریتانیا، این شهر با نام «یبنا» (عربی: يبنى) شناخته می‌شد. امروزه محوطهٔ باستانی آن در سایت باستان‌شناسی تل یونه، در جنوب‌شرقی شهر مدرن، قرار دارد.

نماد حوزه یونه.

تاریخچه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

عهد باستان

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

یبنه و یا یَونه یکی از شهرهای مهم باستانی در دشت ساحلی جنوبی بود که در فاصلهٔ ۲۰ کیلومتری جنوب تل آویو، ۱۵ کیلومتری شمال اشدود و ۷ کیلومتری شرق دریای مدیترانه واقع شده بود.[۶]

از حفاری‌های تل باستانی معروف به تل یونه (عبری)، که روی تپهٔ طبیعی کورکار شکل گرفته است، مشخص شده که این منطقه به طور مداوم از عصر برنز یا عصر آهن تا دوران قیمومت بریتانیا مسکونی بوده است. در برخی دوره‌ها، به‌ویژه دوران امپراتوری بیزانس، این سکونتگاه گسترش یافته و بخش‌هایی از دشت و تپه‌های اطراف تل را پوشش داده است.[۶][۷][۸] یونه در کتاب مقدس و دیگر متون کهن نیز ذکر شده است.[۷][۸]

در دوران روم، این شهر با نام یامنیا یا جامنیا شناخته می‌شد. هرود بزرگ، پس از مرگ خود، آن را به خواهرش سالومه بخشید و پس از مرگ او، به امپراتور آگوستوس رسید که آن را به‌عنوان ملک خصوصی امپراتوری اداره می‌کرد و این وضعیت حداقل برای یک قرن ادامه یافت.[۹] پس از مرگ سالومه، یامنیا به لِویای آینده، امپراتریس روم، رسید و سپس به پسرش تیبریوس منتقل شد.[۱۰]

در دههٔ ۴۰ میلادی، اختلافی در جامنیا رخ داد زمانی که غیر یهودیان قربانگاهی از خشت برای امپراتور ساختند و این اقدام جمعیت یهودی محلی را خشمگین کرد. یهودیان این قربانگاه را نابود کردند و غیر یهودیان شکایت خود را به کاپیتو، مأمور جمع‌آوری مالیات امپراتوری در یهودیه، بردند که موضوع را به امپراتور کالیکولا گزارش داد. در واکنش، کالیکولا دستور داد تندیسی از خود به شکل ژوپیتر در قدس‌القدس معبد اورشلیم نصب شود.[۱۱][۱۲]

یامنیا در جریان چندین رویداد نخستین جنگ یهود-روم نقش داشت. در سال ۶۶ میلادی، تریبون رومی ناپولیتانوس با پادشاه آگریپا دوم در یامنیا ملاقات کرد تا او را از مأموریت خود برای بررسی وضعیت اورشلیم پس از تصرف وجوه معبد توسط فلوروس و درگیری‌های بین یهودیان و نیروهای رومی مطلع سازد.[۱۲] سپس، در بهار سال ۶۸ میلادی، پس از سرکوب قیام در جلیل توسط ارتش رومی تحت فرماندهی وسپاسیان، ارتش به یامنیا و ازوتوس حمله کرد، هر دو شهر را تصرف و پادگان‌هایی در آن‌ها مستقر نمود.[۱۳]

پس از شکست شورش و تخریب معبد دوم، یهودیت در یبنه و یا یَونه دستخوش اصلاحات مهم شد. طبق سنت ربانی، ربای یوحنان بن زکای و شاگردانش در جریان آغاز جنگ اجازه یافتند در یامنیا سکونت کنند. بن زکای، پس از درک اینکه اورشلیم در آستانهٔ سقوط است، از شهر خارج شد و از وسپاسیان، فرمانده نیروهای رومی، اجازه گرفت تا در یبنه و یا یَونه ساکن شود و شاگردان خود را تعلیم دهد.[۱۴][۱۵] پس از سقوط اورشلیم، مدرسهٔ او به‌عنوان یک سنهدرین [۱۶]عمل می‌کرد. همچنین مدتی تصور می‌شد که یامه‌نیا محل برگزاری شورای جامنیا بوده است که قانون اساسی کتاب مقدس یهودی ربانی را تدوین کرده است، اگرچه مطالعات فعلی تا حد زیادی این نظریه را رد می‌کنند.

طبق تلمود اورشلیم (براخوت ۱:۴)، هنگامی که ربایان بر سر نکته‌ای دقیق از قانون یهودی اختلاف داشتند، صدای الهی (عبری: بات کول) در یونه شنیده شد که به نفع مدرسهٔ هلیل حکم می‌داد. برای مقابله با تهدید فرضی به اقتدار ربانی، تلمود می‌گوید که شمُئل هاکاتان از یبنه و یا یَونه برکت دوازدهم در نماز روزانه، یعنی برکتی علیه مرتدان و کافران (عبری: مینیم) را برقرار کرد.[۱۷]

عهد صلیبیان

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

صلیبیان نام شهر را ایبلین گذاشتند و قلعهٔ آن را در سال ۱۱۴۱ ساختند. حفاری‌ای که در سال ۲۰۰۵ به رهبری پروفسور دان بهات انجام شد،[۱۸] دروازهٔ اصلی را آشکار کرد.[۱۹] خاندان نجیب‌زادهٔ هم‌نام آن، خاندان ایبلین، در پادشاهی اورشلیم و بعدها در پادشاهی قبرس اهمیت داشت. حفاری‌های نجات‌بخش در غرب تل، گنجینه‌ای شامل ۵۳ سکهٔ صلیبی از قرون دوازدهم و سیزدهم را کشف کرد.[۲۰]

عهد مملوک

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

تاریخ‌نگار اسلامی البلاذری (درگذشته ۸۹۲ میلادی) یبنا را یکی از ده شهری در جند فلسطین توصیف می‌کند که توسط ارتش راشدین به فرماندهی عمر بن العاص در اوایل قرن هفتم فتح شد.[۲۱] ابلین برای نخستین بار توسط صلاح‌الدین غارت شد، پیش از آنکه ارتش او در نبرد مونتجی‌سارد اواخر ۱۱۷۷ شکست بخورد. در اوت ۱۱۸۷، دوباره تصرف شد و به آتش کشیده شد و مدتی بخشی از قلمرو صلیبیان نبود.[۲۲]

کلیسای محلهٔ ابلین به مسجد تبدیل شد و در دورهٔ مملوک‌ها در سال ۱۳۳۷ مناره‌ای به آن افزوده شد. مناره هنوز پابرجاست، اگرچه خود مسجد (کلیسای سابق صلیبی) در سال ۱۹۵۰ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل منفجر شد.[۷][۲۳]

آرامگاه ابوهُرَیره / گمالئیل

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

آرامگاه ابوهُرَیره ، که به عربی به نام ضريح ابوهُرَیره شناخته می‌شود و به‌عنوان «یکی از زیباترین آرامگاه‌های گنبددار در اسرائیل توصیف شده است، به قرن دوازدهم بازمی‌گردد. گفته می‌شود که این آرامگاه متعلق به ابوهُرَیره ، از یاران (صحابه) پیامبر اسلام محمد بوده است.[۲۴][۲۵] با این حال، ابوهُرَیره در مدینه، عربستان سعودی دفن شده است، اما او همچنین در مکان‌های مختلفی در اسرائیل، از جمله در رمله و یونه مورد احترام قرار گرفته است.[۲۶] پس از ۱۹۴۸، این زیارتگاه توسط یهودیان که معتقدند آرامگاه متعلق به ربای گمالئیل یونه است، مورد استفاده قرار گرفت.[۲۴] [۲۵]عبادت‌کنندگان یهودی می‌گویند که این مکان در اصل یک آرامگاه یهودی بوده که بعدها اسلام‌زده شده است.[۲۷] شناسایی این مکان به‌عنوان آرامگاه گمالئیل بر اساس نوشته‌های زائران یهودی قرون وسطی انجام شد که اغلب از بازدیدهای خود از این مکان یاد کرده‌اند. ادعای منشأ یهودی پیشین بر این استدلال مبتنی بود که بسیاری از این مقامات (مقامات مقدس مسلمانان) در اصل آرامگاه‌های یهودی بوده‌اند که در طول تاریخ بعدی منطقه اسلام‌زده شده‌اند.

آرامگاه ربان گمالئیل.

قیمومت بریتانیا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در اواسط مارس ۱۹۴۸، گروهی از سربازان عراقی وارد روستا شدند. در تلافی توسط هاگانا در ۳۰ مارس، حدود دو دوجین از اهالی روستا کشته شدند. در ۲۱ آوریل، فرماندهٔ عراقی روستا در یافا به‌خاطر تیراندازی در حال مستی به دو عرب دستگیر شد.[۲۸]

در جریان جنگ عرب-اسرائیل ۱۹۴۸، ساکنان زرنوکا به یبنه پناه بردند، اما پس از آن که اهالی روستا آنها را خائن خواندند، محل را ترک کردند.[۲۹] در ۲۷ مه، پس از سقوط القبیبه و زرنوکا، بیشتر جمعیت یبنه به اشدود گریختند، اما ورود مردان مسلح به آنها داده نشد. در ۵ ژوئن، هنگامی که نیروهای اسرائیلی رسیدند، روستا تقریباً خالی بود و تنها چند نفر سالخورده باقی مانده بودند که به ترک محل دستور داده شد.[۲۹]

یشیوا قرن به یونه.


در دههٔ ۱۹۳۰، طرحی برای بازسازی مدرسهٔ باستانی تلمودی که توسط یهوحنان بن زکای تأسیس شده بود، پیشنهاد شد. در ۱۹۴۱، توافقی بین صندوق ملی یهود و جنبش‌های میزرای/هاپوئل میزرای برای تخصیص پانصد دونم در منطقهٔ یبنه ویا یونه برای یک یشیوا به‌دست آمد. در سال ۱۹۴۸، ساختمان به‌عنوان پست جلو توسط یگال آلون، فرماندهٔ جبههٔ جنوبی، استفاده شد زیرا دید کاملی به دشت ساحلی داشت.[۳۰]

یبنه و یا یَونه نوین

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

یونه در اکتبر ۱۹۴۸ به‌عنوان یک اردوگاه عبوری برای یهودیان مهاجران وپناهندگان از کشورهای عربی، اسلامی و اروپا تأسیس شد. نخستین محله در اوایل ۱۹۴۹ شکل گرفت. در سال‌های اولیه، ساکنان آن را کسبه، کشاورزان و کارگران ساختمانی تشکیل می‌دادند. در سال ۱۹۵۳، جمعیت آن ۱٬۶۰۰ نفر بود. در دههٔ ۱۹۶۰، چندین شرکت از تل‌آویو به یونه نقل مکان کردند و صنایع چرم، نساجی و فلزکاری را تأسیس کردند. تا سال ۱۹۷۰، جمعیت به ۱۰٬۱۰۰ نفر رسید.[۳۱] سایر روستاهای اسرائیلی که در این منطقه تأسیس شدند عبارتند از: کفر هنَگید و بیت گمالئیل در ۱۹۴۹، بن زکای در ۱۹۵۰، کفر آویو (در اصل: «کفر حیور») در ۱۹۵۱، تصوفیا در ۱۹۵۵. مسجد قدیمی و منارهٔ آن همراه با یک زیارتگاه هنوز قابل مشاهده هستند و برخی از خانه‌های قدیمی توسط خانواده‌های یهودی و عربی مسکونی هستند.

یونه نوین.


نسخهٔ ۱۹۸۰ یک کتاب راهنمای منتشرشده در اورشلیم، یونه را محل نخستین راکتور اتمی اسرائیل توصیف می‌کند، تصویری از آن روی تمبر ۰.۵۰ شکلل ظاهر شد.[۳۲]

وقتی مایر شیتریت در ۱۹۷۴ شهردار شد، شهر به یک شهرک حومه‌ای کم‌تراکم تل‌آویو با ساخت‌وساز جدید برای خانواده‌های طبقه متوسط تبدیل شد. یونه در سال ۱۹۸۶ به مقام شهر دست یافت. تا اواسط دههٔ ۱۹۹۰، جمعیت به ۲۵٬۶۰۰ نفر افزایش یافت.[۳۱]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ "Regional Statistics". Israel Central Bureau of Statistics. Retrieved 21 March 2026.
  2. ↑ Katz, Steven T., ed. (2006). The Cambridge History of Judaism: Volume 4: The Late Roman-Rabbinic Period. Vol. 4. Cambridge: Cambridge University Press. p. 268. doi:10.1017/chol9780521772488. ISBN 978-0-521-77248-8. Under the leadership of R. Yohanan ben Zakkai and his circle at Yavneh, Judaism sought to reconstitute itself and find a new equilibrium in the face of the disaster of 70.
  3. ↑ Neusner, Jacob (2016-09-26). "The Formation of Rabbinic Judaism: Yavneh (Jamnia) from A.D. 70 to 100". In Haase, Wolfgang (ed.). Religion (Judentum: Palästinisches Judentum [Forts.]) (in German). De Gruyter.
  4. ↑ Joshua Schwartz; Peter J. Tomson, eds. (2018). Jews and Christians in the first and second centuries: the interbellum 70-132 AD. Leiden, The Netherlands: Brill
  5. ↑ "Largest wine factory in the world from Byzantine period unearthed". The Jerusalem Post. Retrieved 2023-01-05.
  6. 1 2 Moshe Fischer, Itamar Taxel and David Amit, Rural Settlement in the Vicinity of Yavneh in the Byzantine Period: A Religio-Archaeological Perspective, Bulletin of the American Schools of Oriental Research, No. 350 (May, 2008), pp. 7-35.
  7. 1 2 3 Raz Kletter, Irit Ziffer, Wolfgang Zwickel. "Yavneh I: The Excavation of the 'Temple Hill' Repository Pit and the Cult Stands." Orbis Biblicus et Orientalis, Series Archaeologica (OBOSA), Book 30. Academic Press Fribourg, Switzerland (ISBN 978-3-7278-1667-3) and Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen (ISBN 978-3-525-54361-0). 2010
  8. 1 2 Negev, Avraham; Gibson, Shimon (2001). "Jabneh; Jabneel; Jamnia (a)". Archaeological Encyclopedia of the Holy Land. New York and London: Continuum. p. 253
  9. ↑ Kletter, Raz (2004). "Tel Yavne". Excavations and Surveys in Israel. 116.
  10. ↑ Kletter, Raz (2004). "Tel Yavne". Excavations and Surveys in Israel. 116.
  11. ↑ Millar, Fergus (1995). The Roman Near East: 31 BC–AD 337. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. p. 58.
  12. 1 2 Rogers, Guy MacLean (2021). For the Freedom of Zion: the Great Revolt of Jews against Romans, 66-74 CE. New Haven: Yale University Press. pp. 5, 86, 136, 281, 539.
  13. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Josephus
  14. ↑ Shemuel Yerushalmi (ed.). Avot de-Rabbi Natan (in Hebrew). Jerusalem: Mekhon Masoret. p. 29 (chapter 4, section 5)
  15. ↑ Ben-Israel, Uriah (1979). "Yavne". In Alon, David (ed.). Israel Guide - Sharon, Southern Coastal Plain and Northern Negev (in Hebrew). Vol. 6. Jerusalem: Keter Publishing House. p. 132.
  16. ↑ Babylonian Talmud, Gittin 56b
  17. ↑
    cf. Babylonian Talmud, Berakhot 28b
  18. ↑ Archaeological Excavations in Israel 2006, Israel Ministry of Foreign Affairs, accessed Sep 2021.
  19. ↑ https://arstechnica.com/science/2021/10/archaeologists-uncover-ruins-of-medieval-wine-factory-at-israels-yavne-site/
  20. ↑ Shimron, Ilanit (2009-04-06). מטמון נדיר נמצא בחפירות ארכיאולוגיות בתל יבנה [Rare Treasure Found in Excavations at Tel Yavne] (in Hebrew).
  21. ↑ al-Baladhuri, Book of the Conquest of the Lands, quoted in Le Strange (1890), p. 28
  22. ↑ Fischer, Moshe and Taxel, Itamar. "Ancient Yavneh: Its History and Archaeology", in Tel Aviv Journal of the Institute of Archaeology of Tel Aviv University, December 2007, vol. 34: No 2, pp.204-284, 247
  23. ↑ Denys Pringle (1998). "Yibna: Church (No. 280)". The Churches of the Crusader Kingdom of Jerusalem: A Corpus. Vol. 2, L-Z (excluding Tyre). Cambridge University Press. pp. 379–380.
  24. 1 2 https://books.google.com/books?id=Ux_2wXFXYewC&pg=PA313
  25. 1 2 Bar, Doron (2009). "Mizrahim and the development of sacred space in the State of Israel, 1948–1968". Journal of Modern Jewish Studies. 8 (3): 267–285.
  26. ↑ Baer, Eva (11 December 1989). Ayyubid Metalwork With Christian Images. BRILL.
  27. ↑ Gideon Bar (2008). "Reconstructing the past: The creation of Jewish sacred space in the State of Israel, 1948–1967". Israel Studies. 13 (3): 1–21
  28. ↑ https://books.google.com/books?id=uM_kFX6edX8C&pg=PA259
  29. 1 2 Morris, Benny (2004). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 258–259
  30. ↑ https://www.kby.org/english/history/
  31. 1 2 Machline, Elise; Pearlmutter, David; Schwartz, Moshe; Pech, Pierre (25 April 2020). Green Neighbourhoods and Eco-gentrification: A Tale of Two Countries. Springer.
  32. ↑ Vilnay, Zev (First edition 1955) Israel Guide. Daf-Chen Press Ltd, Jerusalem. Twenty-second edition - 1980. p.254
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=یبنه&oldid=43602837»