گاه‌شمار خیزش ۱۴۰۱ ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
خیزش ۱۴۰۱ ایران
تاریخ۲۵ شهریور ۱۴۰۱[۱] – اکنون
(۲ ماه، ۲ هفته و ۶ روز)
موقعیت
علت(ها)کشته‌شدن مهسا امینی
اهدافبراندازی نظام جمهوری اسلامی
روش‌ها
وضعیتدر جریان
طرف‌های مدنی درگیر

براندازان

  • براندازان و آزادی‌خواهان ایرانی
شخصیت‌های پیشرو
مردمی، خودجوش و بدون ساختار رهبری ایران سید علی خامنه‌ای

و دیگر مقامات نظام جمهوری اسلامی
تلفات و کشته‌ها

کشته‌شدگان: (طبق بولتَن محرمانه فارس سپاه، بسیار بیشتر از آمار کشته‌شدگان اعتراضات آبان یعنی) بیش از ۱٫۵۰۰ تن،[۳] (تا ۹ آذر ۱۴۰۱) از جمله، ۶۴ کودک؛ (زیر ۱۸ سال)
به ادعای جمهوری اسلامی: بیش از ۳۰۰ تن.[۴]
زخمی‌شدگان: بیش از ۵٫۰۰۰ تن.[۵]
بازداشت‌شدگان:

دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ تن،[۶] از جمله، ۵۷۶ دانشجو و بیش از ۵۰ خبرنگار و روزنامه‌نگار[۷]
محکوم به محاربه: ۸۰ تن؛[۸]
محکوم به اعدام: دست‌کم ۲۱ تن[۹]
کشته‌شدگان: ۵۶ نفر[۱۰]
زخمی‌شدگان: بیش از ۲٫۰۰۰ نفر[۱۱]
دیوار نویسی‌ها در اعتراض به قتل مهسا امینی توسط پلیس ایران.jpeg

روزشمار اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران به‌صورت جزءبه‌جزء حوادثی را روایت می‌کند که از ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ در پی کشته شدن مهسا امینی در ساختمان پلیس امنیت اخلاقی آغاز شد. این حوادث از شهرهای تهران و سقز (زادگاه مهسا امینی) شروع شد و تا اکنون توسط ایرانیان ساکن شهرهای مختلف ایران و جهان ادامه دارد. از معروف‌ترین شعارهای یک ماه گذشتهٔ این تظاهرات شعار «زن، زندگی، آزادی» بود.

این اعتراض‌ها نخستین‌بار پس از انتشار خبر کشته‌شدن مهسا امینی در ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ (۱۷ سپتامبر ۲۰۲۲) در حوالی میدان آرژانتین تهران (در نزدیکی بیمارستان کسری) آغاز شد که منجر به بازداشت چندتن از معترضان شد.[۱۲] سپس در روز بعد ۲۷ شهریور ۱۴۰۱ (۱۸ سپتامبر ۲۰۲۲)، اعتراضات در سقز ادامه پیدا کرد و از آن پس بود که شهرهای دیگر از تمامی استان‌ها به این اعتراضات پیوستند و واکنش‌های بسیاری در سطح ایران و جهان ایجاد شد.[۱۳]اعتراضات ایران به ماه سوم رسیده‌است و شدت اعتراضات بیشتر شده‌است.

شهریور

کشته‌شدگان سرشناس شهریور

مهر

تظاهرات عظیم برلین ۳۰ مهرماه

در سومین روز مهرماه سی‌ان‌ان مقاله‌ای دربارهٔ اعتراضات ایرانیان منتشر کرد که در بخشی از آن نوشته شده: «در این اعتراضات، نسل جوانی از ایرانیان علیه دهه‌ها سرکوب در خیابان‌ها قیام می‌کنند و مسلماً جسورتر از همیشه هستند.»[۱۴][۱۵]

۷ مهرماه ،۸۰۰ نفر از نویسندگان و فعالان حوزه ادبیات و رشته‌های مختلف کودکان و نوجوانان، طی بیانیه‌ای دربارهٔ تداوم نقض گستردهٔ حقوق کودکان در ایران هشدار دارند. درمیان این ۸۰۰ نفر، چهره‌های سرشناسی مانند مصطفی رحماندوست، مرضیه برومند و افسانه شعبانژاد دیده می‌شود و در بیانیهٔ خود گفته‌اند «براساس مفاد پیمان‌نامهٔ جهانی حقوق کودک و همین‌طور قانون حمایت از اطفال و نوجوانانِ ایران، پاسخ هیچ معترضی، به ویژه معترض نوجوان گلوله و جای او در زندان نیست. ما مجدانه خواستار آزادی فوری نوجوانان بازداشت‌شده و پایان‌دادن به سرکوب خونینِ معترضان هستیم».[۱۶]

  • ۸ مهر

در این درگیری بر پایه آمار شورای تأمین سیستان و بلوچستان ۳۵ نفر کشته شدند، اما فعالان بلوچ حدود ۱۰۰ نفر از قربانیان را شناسایی کرده‌اند.[۱۷]

  • ۱۰ مهر

به گزارش نت‌بلاکس در ۱۱ مهر یکی از شدیدترین قطعی‌های اینترنت در سراسر ایران اعمال شد و ارتباطات خارجی از طریق اینترنت در بسیاری از مناطق به‌طور کامل قطع شد.[۱۸]

  • ۲۰ مهر
  • ۲۳ مهر
  • ۳۰ مهر

در روز ۳۰ مهرماه برابر با ۲۲ اکتبر، به دنبال فراخوان بزرگی توسط انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز پی‌اس ۷۵۲، ایرانیان از سراسر اروپا و خارج از اروپا در تظاهرات عظیم ۸۰ تا ۱۰۰ هزار نفری در مرکز شهر برلین شرکت کردند.[۱۹][۲۰][۲۱]

کشته‌شدگان سرشناس مهر

آبان

  • ۲ آبان
  • ۴ آبان
  • ۱۳ آبان
  • ۲۴ آبان
  • ۲۵ آبان
  • از ۲۸ آبان

کشته‌شدگان سرشناس آبان

آذر

در آذر ۱۴۰۱، پس از هک خبرگزاری فارس، در متن یکی از بولتن‌های محرمانه (افشا شده) که برای فرمانده کل سپاه پاسداران تهیه شده، آمده‌است که مردم ایران در وضعیت انقلابی قرار گرفته‌اند و ۸۴ درصد مردم از اعتراضات پشتیبانی می‌کنند.[۲۲]

۱ آذر

  • خانه سینمای ایران در واکنش به بازداشت و احضار سینماگران در بیانیه‌ای به حکومت جمهوری اسلامی هشدار داد:

    «خانه سینمای ایران در اعتراض به ادامه خشونت‌ها علیه مردم ایران و به‌دلیل احضار و بازداشت پی‌درپی اعضای خود هشدار می‌دهد، در صورتی که تهدیدها و بازداشت‌ها پایان نیافته و سینماگران بازداشت‌شده آزاد نشوند، از اعضای خود خواهد خواست دست به اعتصاب زده، از همکاری با پروژه‌های سینمایی و تلویزیونی خودداری کرده و در برابر سازمان سینمایی تحصن کنند.»[۲۳]

  • تعداد زیادی از بازیگران و سینماگران نیز با انتشار بیانیه‌ای از مقامات جمهوری اسلامی خواستند تا دو بازیگر دستگیر شده در روزهای اخیر، هنگامه قاضیانی و کتایون ریاحی را آزاد کنند.[۲۴]
  • خانه موسیقی ایران هم ضمن محکوم کردن بازداشت برخی از موسیقی‌دانان در بیانیه‌ای اعلام کرد:

    «با احترام به تمام اهالی شریف موسیقی ایران و درک نگرانی‌ها و دغدغه‌های به‌حقِ شما دوستان، خانه موسیقی ایران تا لحظه آزادی تمام هنرمندان، لحظه‌ای از تلاش، دست برنخواهد داشت.»[۲۵]

  • تعدادی از سلبریتیها و هنرمندان به‌دلیل حمایت از اعتراضات سراسری مردم، با حکم دادگاه، از دریافت خدمات اجتماعی منع شدند.[۲۶]
  • نت‌بلاکس به‌عنوان سازمانی غیردولتی - که وضعیت اینترنت در جهان را رصد می‌کند - خبر از اختلال گسترده اینترنت در ایران، از قطع کامل در غرب کشور یعنی کردستان تا قطع اپراتورها در بیشتر شهرها داد. قطعی اینترنت در وضعیتی صورت گرفته که خشونت و کشتار جمهوری اسلامی بر ضد معترضان شدت یافته‌است.[۲۷]
  • سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حملات شدیدی را علیه اقلیم کردستان عراق و همچنین بخش‌های از کردستان ایران انجام داد. تصاویر منتشر شده از فضای مجازی حاکی از قتل‌عام فجیع مردم مریوان و سروآباد به وسیله دوشکا و تانک می‌باشد به طوری که کاربران در توئیتر وضعیت کردستان را «جنگ» خواندند. همچنین پارلمان عراق حملات موشکی و پهپادی ایران را مورد بررسی قرار داد.
  • دوازده تن از اعضای پارلمان ایتالیا و نیز گروهی فعالان زن ایرانی-ایتالیایی حقوق بشر، مشترکاً از حکومت ایتالیا خواستند تا از صدور و اجرای احکام اعدام برای زندانیان معترض توسط حکومت جمهوری اسلامی جلوگیری کند.[۲۸]

۲ آذر

۳ آذر

۴ آذر

۵ آذر

  • بنا به گزارش اتحادیه تشکل‌های کامیون‌داران و رانندگان ایران، در ۵ آذر ۱۴۰۱ برخی از کامیون‌داران در شهرهای مختلفی همچون: سقز، کرمانشاه و سنندج اعتصاب کردند.[۳۰]
  • اتحادیه تشکل‌های کامیون‌داران و رانندگان سراسر کشور با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که از ۵ آذر به‌مدت ۱۲ روز اعتصاب خواهند کرد.
  • کارکنان شرکت ذوب‌آهن اصفهان و همچنین کارکنان کارخانه سیف‌خودرو هم اعتصاب کردند.

۶ آذر

  • برخی از فعالان مدنی و ایرانیان ساکن ایالت کالیفرنیای آمریکا در اعتراض به کشتار معترضان در ایران توسط حکومت جمهوری اسلامی، در مقابل دفتر سازمان ملل متحد در سن‌دیه‌گو اعتصاب غذا کرده و خواهان توقف نسل‌کشی در ایران شدند.[۳۱]
  • سها مرتضایی، فعال دانشجویی - که در آزمون دوره دکتری علوم سیاسی، رتبه ۱۰ را به دست آورده و در عین حال، از ادامه تحصیل نیز محروم شده - پس از اعتراض به آزار جنسی توسط مأموران جمهوری اسلامی مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت.[۳۲]
  • اعتراضات و اعتصابات دانشجویی و نیز دانش‌آموزی در برخی از مدارس و دانشگاه‌های ایران، از جمله، در شهرهای تهران، سنندج و کرج… با دادن شعارهایی ادامه یافت.[۳۳]
  • بیش از ۲۰۰ نفر از استادان دانشگاه علوم پزشکی تبریز در نامه‌ای، ضمن گرامیداشت یاد آیلار حقی، دانشجوی کشته‌شدهٔ رشته پزشکی دانشگاه آزاد تبریز، از دانشجویان معترض حمایت کردند.[۳۴] سپیده قلیان، فعال مدنی، به دلیل گشوده‌شدن پرونده جدیدی در دوره حبس، تفهیم اتهام شد. وی پیش‌تر، بر اثر شکنجه توسط نیروهای وزارت اطلاعات، مجبور به اعترافات اجباری شد که از طرف سازمان صدا و سیما پخش شد.[۳۵]

۷ آذر

  • اعتصابات سراسری توسط اقشار مختلف ایران، از جمله، رانندگان کامیون (در شهرهای قزوین، مرند، اصفهان، کاشان، کرمانشاه و بندرعباس)[۳۶] به‌طور گسترده‌ای ادامه پیدا کرد.[۳۷]
  • برخی منابع از محاکمه ۱۰ نوجوان زیر ۱۸ سال به اتهام «محاربه» و «افساد فی‌الارض» توسط دادگاه انقلاب اسلامی کرج خبر دادند. وکیلان تعیینی آن‌ها از سوی دادگاه، پذیرفته نشده‌اند. در قانون مجازات اسلامی، کیفر محارب، به‌صلیب‌کشیده‌شدن (اعدام)، قطع دست راست و پای چپ (یا بر عکس) یا تبعید است.[۳۸]
  • حکومت جمهوری اسلامی اعلام کرد که با شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد همکاری نخواهد کرد. پیش‌تر، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد بر اساس قطعنامه‌ای - که توسط حکومت آلمان و ایسلند تهیه شده بود - به ایجاد «کمیته حقیقت‌یاب برای تحقیقات» دربارهٔ گزارش‌های نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران رای مثبت داد.[۳۹]
  • پیکر عرشیا امام قلی‌زاده، نوجوانی که دو روز[۴۰] بعد از آزادی از زندان (نوجوانان تبریز) جمهوری اسلامی خودکشی کرده، تشییع شد. الناز ابدالی، مادر عرشیا، بر سر مزار پسرش گفت: «تو کسی نبودی که خودت را بکشی؛ آن‌ها چه بلایی به سرت آوردند؟!» به گفته منبعی نزدیک به خانواده او، عرشیا پس از آزادی گفته که در زمان بازداشت «هر شب به ما قرص می‌دادند که بخوابیم. شکنجه‌مان دادند؛ جفت پاهایم را با باتوم زدند.»[۳۷] عرشیا به اتهام عمامه‌پرانی بازداشت شده بود.[۴۰]
  • سفیر آلمان برای چندمین بار به وزارت خارجه جمهوری اسلامی احضار شد.[۳۷]
  • هه‌نگاو، سازمان حقوق بشری مناطق کردنشین ایران، تأیید کرد که یکی دیگر از مجروحان اعتراضات مهاباد کشته شده‌است.[۳۷]
  • اعتراضات شبانه در چیتگر تهران ادامه پیدا کرد. معترضان شعارهایی چون مرگ بر خامنه‌ای، مرگ بر سپاه و بسیجی و دیگر شعارهای ضد نظام جمهوری اسلامی سر دادند.[۳۷]
  • بنا به گزارش سی‌ان‌ان، خانواده بازیکنان تیم ملی ایران به برخورد خشن و زندان تهدید شده‌اند تا بدین طریق جمهوری اسلامی بازیکنان فوتبال را از حمایت از معترضان ایرانی در طی جام جهانی بازدارد.[۳۷]

۸ آذر

  • اعتصابات کامیون‌داران ایران با گسترش به شهرهای متعدد دیگری از جمله سنندج و شیراز ادامه پیدا کرد.[۴۱]
  • مقرر شد تا کمیته مقام زن سازمان ملل متحد در روز ۱۴ دسامبر دربارهٔ ماندن یا اخراج جمهوری اسلامی از این کمیته تصمیم‌گیری کند.[۴۱]
  • جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران، در ۸ آذر در مصاحبه‌ای گفت که مقام‌های جمهوری اسلامی، کارزار صدور حکم اعدام برای معترضان به راه انداخته‌اند.[۴۲]
  • اصغر سلیمی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت که در اعتراضات روز ۲۵ آبان در سمیرم سه نفر کشته شده‌اند.[۴۱]
  • پرویز برومند[۴۳] و وریا غفوری، دو فوتبالیست ایرانی - که به دلیل حمایت از اعتراضات سراسری ایران توسط جمهوری اسلامی بازداشت شده بودند - با سپردن وثیقه آزاد شد.[۴۱]
  • بنا به گزارش‌هایی، ایجاد محدودیت‌های اینترنتی و کاهش پهنای باند توسط جمهوری اسلامی، باعث از دست رفتن ۲۳ درصد از شغل‌های اینترنتی شده‌است.[۴۴]
  • زهرا لری، مدیر پیشین دبیرستان رضوانی‌نژاد کرمان که مدرک فوق لیسانس جامعه‌شناسی و دکتری مدیریت شهری داشت و به دلیل مقاومت در برابر نیروهای امنیتی برای در اختیار گذاشتن فیلم دوربین‌های مدار بسته برای شناسایی دانش‌آموزان معترض، عزل شده بود، سکته کرده و درگذشت. به گزارش برخی منابع مستقل، فشار نیروهای امنیتی و شیوه رفتار با او، در مرگش نقش داشته‌است.[۴۵]
  • مجیدرضا رهنورد به اتهام «محاربه» و کشته ۲ بسیجی و زخمی کردن ۴ بسیجی دیگر محاکمه شد.[۴۶] برخی از منابع، پرونده‌سازی بر ضد وی را همراه با شکنجه اعلام کرده‌اند.[۴۷]
  • مهران سماک، جوان ۲۷ ساله‌ای بود که به دلیل بوق‌زدن (در حمایت از اعتراضات) در بندر انزلی با گلوله مأموران امنیتی کشته شد.[۴۸]

۹ آذر

  • چند تن از هنرمندان دیگر ایران به‌دست مأموران امنیتی، احضار، بازداشت یا ربوده شدند؛ عهدیه کیانی، بازیگر تلویزیون (بازیگر سریال جیران) ربوده شد؛ فاطمه حبیبی، بازیگر تئاتر، سهیلا گلستانی، بازیگر سینما و تئاتر و نیز صداپیشه (دوبلور)، و حمید پورآذری، کارگردان نوآور، بازداشت شدند؛ علی شادمان، هنرمند سینما و تئاتر و نیز نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد، و سجاد افشاریان، هنرمند سینما و تئاتر و نیز سرپرست نویسندگان برنامه خندوانه، به دادسرای زندان اوین احضار شده‌اند.[۴۹]
  • مراسم خاک‌سپاری شورش نیکنام، یکی از کشته‌شدگان اعتراضات اخیر، در روستای «قلعه جوغه» مهاباد برگزار شد. وی که یک شهروند ۳۳ ساله بود، در روز ۲۶ آبان ۱۴۰۱ با شلیک گلوله مأموران حکومتی، زخمی شده و به بیمارستان منتقل شد؛ ولی پس از گذشت ۱۰ روز، بر اثر شدت جراحات درگذشت. همسرش درکنار آرامگاه او گفت: «زن نیستم اگر انتقامت را نگیرم.»[۵۰]
  • گروه دانش‌پژوهان ایرانی آزادی‌خواه اعلام کردند که در ۹ آذر، در بیش از ۱۵۰ دانشگاه در سراسر جهان در پشتیبانی از اعتراضات سراسری در ایران، تجمع برگزار کردند.[۵۱]
  • بنا بر گزارش‌های حقوق بشری، در ۹ آذر ۱۴۰۱، برخی از دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی کردستان، علوم پزشکی ارومیه، دانشگاه امیرکبیر، دانشگاه پیام نور ساوه، دانشگاه‌های آزاد ساری و واحد شمال تهران به‌دست نیرهای حکومتی بازداشت شدند.[۵۲]
  • کارگران و کارکنان واحدهای صنعتی، خدماتی، نفت و گاز و نیز درمانی اعتصاب کردند.[۵۳]
  • در ۹ آذر در استان البرز، ۱۵ تن از معترضان، از جمله، سه کودک به اتهام «محاربه» و «افساد فی‌الارض» توسط دادگاه انقلاب محاکمه شدند.[۵۴]
  • دیوان عالی کشور، حکم اعدام ۴ تن به نام‌های حسین اردوخان‌زاده، شاهین ایمانی محمودآباد، میلاد اشرفی آتباتان و منوچهر شهبندی بجَندی و نیز حکم حبس ۳ تن دیگر به زندان را تأیید کرد.[۵۵]

کشته‌شدگان سرشناس آذر

جستارهای وابسته

منابع

  1. «ادامه اعتراضات در ایران؛ مأموران به تجمع اعتراضی دانشگاه کردستان حمله کردند». بخش فارسی صدای آمریکا.
  2. صادق امامی (۳۰ آبان ۱۴۰۱). «پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان». فرهیختگان (۳۷۳۹). دریافت‌شده در ۳۰ آبان ۱۴۰۱.
  3. «بولتَن محرمانه فارس: آمار کشته‌شدگان اعتراضات کنونی از آبان ۹۸ بسیار بیشتر است». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۶.
  4. «فرمانده هوافضای سپاه پاسداران: بیش از ۳۰۰ نفر در اعتراضات اخیر کشته شده‌اند». رادیو فردا. ۸ آذر ۱۴۰۱.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «شمار کشته‌های خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی به ۲۲۴ نفر رسید». ایندیپندنت فارسی.
  6. شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند, retrieved 2022-11-29
  7. «اژه‌ای دستور تشدید احضار و بازداشت شهروندان را صادر کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  8. «بولتن محرمانه برای فرمانده کل سپاه؛ هراس حاکمیت و حمایت ۸۴ درصد مردم از اعتراضات». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  9. «طرح اتهام «محاربه» علیه مجیدرضا رهنورد، از بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  10. «هرانا: تلفات نیروهای انتظامی و امنیتی در اعتراضات اخیر به ۵۶ تن رسیده‌است». رادیو فردا.
  11. «اعلام آمار رسمی تعداد مجروحان و شهدای پلیس در ناآرامی‌های اخیر». انصاف‌نیوز.
  12. «تجمع در مقابل بیمارستان محل درگذشت مهسا امینی و بازداشت تعدادی از معترضان با برخورد خشن». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۶.
  13. «اعتراضات گسترده در ایران و واکنش‌های بین‌المللی در پی قتل حکومتی مهسا امینی؛ قطع اینترنت و سرکوب مسلحانهٔ مردم!». کیهان لندن. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۱۷.
  14. «سی‌ان‌ان: اعتراضات امسال ایران «بی‌سابقه» است». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۰۷.
  15. Roth, Artemis Moshtaghian,Jomana Karadsheh,Caitlin Hu,Kathleen Magramo,Sahar Akbarzai,Richard (2022-09-24). "Young Iranians are rising up against decades of repression -- arguably bolder than ever". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2022-10-07.
  16. «اعتراضات سراسری در ایران؛ استفاده نیروهای امنیتی از آمبولانس به جای خودرو نظامی». BBC News فارسی. ۲۰۲۲-۱۰-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۱۶.
  17. «تظاهرات مردم بلوچ بار دیگر به خون کشیده شد». رادیو زمانه. ۱۳ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۵ نوامبر ۲۰۲۲.
  18. «ادامه اعتراضات در ایران؛ از خیابان و پشت‌بام تا دانشگاه‌ها و مدارس معترضان مرگ بر دیکتاتور می‌گویند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۰۶.
  19. "اجتماع عظیم ایرانیان اروپا در برلین". tagesschau (به آلمانی). 2022-22-22. Retrieved 2022-10-23. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ= (help)
  20. «فریاد زن زندگی آزادی ۱۰۰ هزار ایرانی در برلین». dw. ۲۰۲۲-۱۰-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۳.
  21. "Rund 80.000 Menschen solidarisieren sich mit den Protesten im Iran". www.rbb24.de (به آلمانی). Retrieved 2022-10-22.
  22. «بولتن محرمانه برای فرمانده کل سپاه؛ هراس حاکمیت و حمایت ۸۴ درصد مردم از اعتراضات». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  23. «هشدار تند خانه سینما: «سینماگران آزاد نشوند اعتصاب می‌کنیم»». voanews.
  24. «هشدار تند خانه سینما: «سینماگران آزاد نشوند اعتصاب می‌کنیم»». voanews.
  25. «هشدار تند خانه سینما: «سینماگران آزاد نشوند اعتصاب می‌کنیم»». voanews.
  26. «هشدار تند خانه سینما: «سینماگران آزاد نشوند اعتصاب می‌کنیم»». voanews.
  27. «اختلال گسترده اینترنت در ایران؛ از قطع کامل در غرب کشور تا قطع اپراتورها در اکثر شهرها». voanews.
  28. «اعضای پارلمان ایتالیا و فعالان زن ایرانی-ایتالیایی خواستار توقف اعدام معترضان در ایران شدند». voanews.
  29. «سازمان عفو بین‌الملل خواهان اقدام سریع شورای حقوق بشر در پی کشتار وحشتناک معترضان در ایران شد». voanews.
  30. «کامیون‌داران با نادیده‌گرفتن وعده دولت رئیسی اعتصاب کردند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  31. «شماری از فعالان مدنی در کالیفرنیا در اعتراض به «نسل‌کشی مداوم مردم» ایران اعتصاب غذا کردند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  32. «سها مرتضایی پس از اعتراض به «آزار جنسی» مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  33. «تداوم اعتراضات دانشجویی و دانش‌آموزی؛ «بر صندلی‌های خون‌آلود نمی‌نشینیم»». voanews. ۶ آذر ۱۴۰۱.
  34. «ادامه حمایت اساتید از دانشجویان؛ بیش از ۲۰۰ استاد دانشگاه علوم پزشکی تبریز نامه نوشتند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  35. «سپیده قلیان فعال مدنی محبوس در زندان اوین برای پرونده‌ای جدید تفهیم اتهام شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  36. «اعتصاب کامیون‌داران در چند شهر ایران ادامه دارد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ ۳۷٫۲ ۳۷٫۳ ۳۷٫۴ ۳۷٫۵ «ایستگاه خبر؛ دوشنبه ۷ آذر ماه ۱۴۰۱ برابر با ۲۸ نوامبر ۲۰۲۲ - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۹.
  38. «اتهام «محاربه» و «افساد فی‌الارض» برای ۱۰ نوجوان؛ یک حقوقدان: مرزهای قانون‌شکنی دائم جابه‌جا می‌شود». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  39. «ایران با احضار سفیر آلمان به وزارت خارجه: با شورای حقوق بشر همکاری نمی‌کنیم». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ «عرشیا امامقلی‌زاده، نوجوان معترض، «دو روز پس از آزادی خودکشی» کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ ۴۱٫۲ ۴۱٫۳ «ایستگاه خبر؛ سه‌شنبه هشتم آذر ماه ۱۴۰۱ برابر با ۲۹ نوامبر ۲۰۲۲ - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۹.
  42. «محاکمه ۱۵ تن از معترضان به اتهام «افساد فی‌الارض»؛ سه کودک در میان متهمان». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۱.
  43. «وریا غفوری و پرویز برومند به قید وثیقه آزاد شدند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  44. «آثار فیلترینگ در اقتصاد ایران نمایان می‌شود؛ بیکاری ۲۳ درصد از شاغلان در بستر اینترنت». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  45. «مرگ یک مدیر برکنارشده دبیرستان که در برابر معرفی دانش‌آموزان معترض مقاومت کرده بود». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  46. «طرح اتهام «محاربه» علیه مجیدرضا رهنورد، از بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  47. «پرونده سازی با «شکنجه» برای مجیدرضا رهنورد در مشهد: حکم اعدام به اتهام کشتن دو بسیجی». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  48. «جوانی دیگر کشته شد، به جرم بوق زدن؛ بولتن محرمانه فارس: مردم در وضعیت انقلاب قرار گرفته‌اند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  49. «اعتراضات سراسری و گسترش دامنه بازداشت‌ها به هنرمندان تئاتر، تلویزیون، و سینما». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  50. «مراسم خاکسپاری شورش نیکنام در مهاباد؛ همسرش: انتقام تو را می‌گیرم». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  51. «برپایی تجمع در بیش از ۱۵۰ دانشگاه سراسر دنیا در حمایت از اعتراضات ایران». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۱.
  52. «ادامه بازداشت دانشجویان همزمان با گسترش دامنه اعتراضات در دانشگاه‌های ایران». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۳۰.
  53. «گسترش اعتصابات در ایران؛ کارکنان واحدهای صنعتی و خدماتی نیز به کامیون‌داران پیوستند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۱.
  54. «محاکمه ۱۵ تن از معترضان به اتهام «افساد فی‌الارض»؛ سه کودک در میان متهمان». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۱.
  55. «دیوان عالی کشور حکم «اعدام» چهار شهروند را به اتهام «همکاری با موساد» تأیید کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۱.