کونگ‌فو توآ
| کونگ‌فو توآ | |
|---|---|
| نام | کونگ‌فو توآ |
| شناخته شده به نام | توآ |
| تاریخ تاسیس | ۱۳۴۸ (آغاز تدوین) ۱۳۵۲ (آغاز رسمی) |
| کشور مبدا | ایران |
| بنیان‌گذار | ابراهیم میرزایی |
| سختی | نیمه‌تماسی و تماسی |
| هنرهای رزمی پدر | کاراته گوجوریو، کونگ‌فو، تکواندو |
| سبک‌های پدر | تیپ ۶۵ نیروهای ویژه هوابرد (دورهٔ آزمایشی) |
کونگ‌فو توآ (که امروزه با نام توآ نیز شناخته می‌شود) یک ورزش رزمی ایرانی است که توسط ابراهیم میرزایی طراحی شد. این سبک در اواخر دههٔ ۱۳۴۰ مراحل آزمایشی خود را در باشگاه سرباز (پهلوی سابق) آغاز کرد و در سال ۱۳۵۲ با تأسیس «دانشکدهٔ انشاء تن و روان» در تهران به‌طور رسمی معرفی شد.[۱]
کونگ‌فو توآ بر پایهٔ ترکیبی از هنرهای رزمی، به‌ویژه کاراته گوجوریو، شکل گرفته و ساختار آموزشی آن بر «هفت مایگاه» استوار است که از حرکات فیزیکی تا مباحث نظری، عرفانی و پزشکی دربارهٔ تن و روان را در بر می‌گیرد.[۱] این رشته پس از انقلاب ۱۳۵۷ چندین بار با ممنوعیت و بازسازی تشکیلاتی روبه‌رو شد و اکنون در ایران و شماری از کشورهای دیگر تمرین می‌شود.
این شیوهٔ رزمی حاصل سال‌ها فعالیت و آموزش میرزایی در زمینهٔ هنرهای رزمی، تمرینات نظامی و روش‌های آمادگی جسمانی بود و به‌تدریج به نظامی مستقل با ساختار آموزشی، فنون، اصطلاحات و مبانی نظری ویژهٔ خود تبدیل شد.[۲][۳][۴]
پیشینه و بنیان‌گذاری
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
ابراهیم میرزایی پس از یادگیری رشته‌هایی همچون کونگ‌فو، کاراته، تکواندو و گذراندن دوره‌های تکاوری در چند کشور، نگارش کتابی با عنوان کاراته و ذن را آغاز کرد که در سال ۱۳۵۱ انتشار یافت. به گزارش رادیو فردا، او در اواخر سال ۱۳۵۱ آموزش سبک «کونگ فو کاراتو» و دوره‌های جنگ تن‌به‌تن و زنده ماندن در شرایط سخت را در تیپ ۶۵ نیروهای ویژه هوابرد (نوهد) ارتش آغاز کرد.[۱] وی سبک جدیدی را با نام «توآ» طراحی کرد و در نهایت در سال ۱۳۵۲ با تأسیس «دانشکدهٔ انشاء تن و روان» فعالیت رسمی آن را آغاز نمود. این دانشکده بعدها به «معبد تن و روان» شهرت یافت.[۱]
به گزارش رادیو فردا، در سال ۱۳۵۳ گزارشی در مجلهٔ پرتیراژ «دنیای ورزش» با تیتر «اینجا معبد کونگ فو ایران است» به شهرت این دانشکده دامن زد. این دانشکده در سال ۱۳۵۶ به دستور غلامرضا پهلوی، رئیس وقت کمیتهٔ ملی المپیک، تعطیل شد.[۱]
بنا بر لایحهٔ قانونی مصوب ۸ مهر ۱۳۵۸، کلیهٔ اموال منقول و غیرمنقول و مطالبات و دیون سازمان ورزشی و فرهنگی تاج همراه با پرسنل واحدهای سازمان مذکور به سازمان تربیت بدنی ایران واگذار گردید.[۵]
ممنوعیت‌ها و تغییرات سازمانی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]به نوشتهٔ رادیو فردا، پس از وقایع خرداد ۱۳۶۰، فعالیت ورزش کونگ‌فو در ایران ممنوع اعلام شد و ورزشکاران این رشته تا سال‌ها به‌صورت مخفیانه به آموزش ادامه دادند.[۱] در سال ۱۳۷۰ کونگ‌فو توآ با عنوان «انجمن کونگ‌فو توآ» به‌طور رسمی زیر نظر فدراسیون کاراته ایران آغاز به کار کرد. در اواخر سال ۱۳۷۱ فدراسیون کونگ‌فو، ووشو و رزم‌آوران تشکیل شد و در سال ۱۳۷۸ به نام فدراسیون ورزش‌های رزمی تغییر یافت. این سبک در سال ۱۳۷۹ تحت عنوان کمیتهٔ مستقل کونگ‌فو توآ فعالیت کرد و از سال ۱۳۸۱ در زمرهٔ سبک‌های فدراسیون ورزش‌های رزمی قرار گرفت.[۱] در سال ۱۳۸۴ فدراسیون کونگ‌فو جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد. بر پایهٔ برخی گزارش‌ها، بعدها نام «کونگ‌فو» از عنوان رسمی این سبک در ایران حذف و این رشته با نام «توآ» معرفی شد.[نیازمند منبع]
ساختار فنی و آموزشی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]کونگ‌فو توآ از نظر مکانیسم حرکات و ضربات شباهت زیادی به یکی از سبک‌های کاراته، یعنی گوجوریو دارد. اصول اساسی این هنر رزمی توسط ابراهیم میرزایی در کتابی با عنوان کاراته و ذن و فیلمی به نام یم منتشر شده است.[نیازمند منبع]
آموزش‌ها در کونگ‌فو توآ بر پایهٔ «هفت مایگاه» یا مراتب هفت‌گانهٔ عقلی طراحی شده است؛ از شناخت فیزیولوژی انسان در مایگاه نخست تا رسیدن به «جهان مجهولات» یا فراتر از خویشتن در مایگاه هفتم.[۱] این سبک همچنین مدارجی با عنوان‌های «راهدان»، «راهبان»، «جهان‌بان» و «راهبر» دارد. به نوشتهٔ رادیو فردا، عنوان «راهبر» تنها به خود میرزایی اختصاص یافته است.[۱]
گسترهٔ بین‌المللی و مسابقات
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]نخستین مجمع بین‌المللی این سبک با نام «ووکا» تشکیل شد و سپس به «ووتا» تغییر نام داد. بر پایهٔ گزارش‌های ورزشی، نخستین دورهٔ کلاس‌های بین‌المللی داوری و مربیگری با حضور نمایندگان کشورهای عضو برگزار شد و شمار کشورهای عضو به تدریج افزایش یافت.[نیازمند منبع]
به نوشتهٔ تهران‌تایمز، در مسابقات آسیایی ۱۹۹۶ در فیلیپین با حضور ۲۳ کشور، ورزشکاران ایرانی مقام‌هایی کسب کردند و در مسابقات جهانی ۱۹۹۷ در ایتالیا با حضور ۵۸ کشور شدکت کردند.[۶] بنا بر گزارش خبرگزاری تسنیم در مرداد ۱۴۰۵، مسابقات قهرمانی جهان کونگ‌فو توآ قرار است در بهمن همان سال به میزبانی کرمان برگزار شود.[۷]
نکات و دیدگاه اصلی کونگ فو "توا"
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]بنابر دیدگاه بنیان‌گذار کونگ فو توآ، ابراهیم میرزایی، یکی از ویژگی‌های اصلی کونگ فو توآ، نگاه آن به هنر رزمی به‌عنوان بخشی از فرایند گسترده‌تر پرورش انسان است. در این نگرش، تمرین رزمی صرفاً وسیله‌ای برای فراگیری مبارزه یا افزایش قدرت جسمانی نیست؛ بلکه جسم، اندیشه، اراده و روان باید به‌صورت هماهنگ پرورش یابند. از همین رو، مفاهیمی مانند شناخت انسان، خودشناسی، انضباط، تمرکز، اراده و «طریقت دانایی» در ادبیات این مکتب جایگاه مهمی پیدا کرده‌اند.[۲]
در اواخر سال ۱۳۵۱، میرزایی آموزش‌هایی را در ارتباط با «کونگ‌فو کاراتو»، جنگ تن‌به‌تن و بقا در شرایط دشوار در نیروهای ویژهٔ هوابرد ارتش ایران دنبال کرد. در سال ۱۳۵۲، با بنیان‌گذاری «دانشکدهٔ انشاء تن و روان»، فعالیت‌های او شکل سازمان‌یافته‌تری پیدا کرد و کونگ‌فو توآ در قالب یک نظام گسترده‌تر برای تربیت جسمی و فکری انسان مطرح شد. گزارش‌های تاریخی دربارهٔ زندگی میرزایی نیز این دوره را از مراحل اصلی شکل‌گیری و گسترش کونگ‌فو توآ می‌دانند.[۳] پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب، کونگ فو توا را به گونه ای معرفی کرده که در فضای مجازی به ترویج باورهای انسانگرایانه و خودسازی فردی میان جوانان می‌پردازد.[۸]
نظام آموزشی دانشکدهٔ انشاء تن و روان در قالب هفت مایگاه یا مرحله تعریف شده بود. این ساختار از پرورش و شناخت جسم آغاز می‌شد و در مراحل بالاتر به موضوعات مربوط به روان، اندیشه، شناخت و مراتب بالاتر آگاهی انسان می‌پرداخت. بنابراین، کونگ‌فو توآ در اندیشهٔ بنیان‌گذار آن تنها یک رشتهٔ ورزشی مستقل نبود، بلکه بخش عملی و جسمانی یک نظام وسیع‌تر برای شناخت و پرورش انسان به شمار می‌رود.[۴]
از نظر فنی، کونگ‌فو توآ بر مجموعه‌ای از حرکات پیوسته، ضربات دست و پا، دفاع‌ها، جابه‌جایی‌ها و ترکیبات رزمی استوار است. بخش مهمی از آموزش آن در قالب مجموعه‌های منظم حرکتی یا «خط» انجام می‌شود. اجرای این خطوط نیازمند هماهنگی بدن، تمرکز، تعادل، سرعت، انعطاف‌پذیری، استقامت و کنترل حرکات است. هنرجو با پیشرفت در آموزش، با مجموعه‌های گسترده‌تر و پیچیده‌تری از حرکات و تکنیک‌ها روبه‌رو می‌شود.
تمرینات جسمانی در کونگ‌فو توآ نیز اهمیت ویژه‌ای دارند. افزایش قدرت و استقامت، انعطاف‌پذیری، سرعت واکنش، هماهنگی عصبی ـ عضلانی و توانایی کنترل بدن از اهداف این تمرینات است. با این حال، در فلسفهٔ این رشته، توانایی جسمانی زمانی ارزش کامل خود را پیدا می‌کند که با انضباط فکری و کنترل رفتار همراه شود. به همین دلیل، مبارزه در این نگرش هدف نهایی هنر رزمی محسوب نمی‌شود؛ بلکه یکی از ابزارهای پرورش توانایی‌های انسان است.[۱]
یکی دیگر از ویژگی‌های کونگ‌فو توآ، اصطلاحات و زبان خاص آن است. واژه‌هایی مانند «توآ»، «مایگاه»، «خط»، «انشاء تن و روان» و «طریقت دانایی» در ساختار آموزشی و نظری این مکتب کاربرد دارند. این اصطلاحات نشان‌دهندهٔ تلاش برای ایجاد نظامی با هویت مستقل هستند که آموزش جسمانی را با مفاهیم مربوط به شناخت و پرورش انسان همراه می‌کند.
میرزایی در کنار آموزش عملی، به بیان و تدوین دیدگاه‌های نظری خود نیز پرداخت. کتاب «کاراته و ذن» از آثار دورهٔ آغازین فعالیت‌های اوست و مصاحبه‌ها، سخنرانی‌ها و نوشته‌های دیگری نیز از او دربارهٔ هنر رزمی، انسان، تن و روان باقی مانده است. این فعالیت‌های نظری در شکل‌گیری زبان و جهان‌بینی خاص کونگ‌فو توآ مؤثر بودند.
کونگ‌فو توآ در دههٔ ۱۳۵۰ در میان جوانان ایرانی گسترش یافت و مراکز و گروه‌های متعددی به آموزش آن پرداختند. فعالیت رسمی آن در مقاطع مختلف، پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷، با محدودیت‌ها و وقفه‌هایی مواجه شد. با این حال، آموزش این هنر از طریق شاگردان و مربیان آن ادامه یافت و در دهه‌های بعد دوباره در قالب تشکل‌ها و گروه‌های مختلف گسترش پیدا کرد.
از دیدگاه تاریخی، یکی از جنبه‌های قابل توجه کونگ‌فو توآ تلاش برای شکل‌دادن به یک نظام رزمی با خاستگاه معاصر ایرانی است. اگرچه بنیان‌گذار آن از آموزش‌ها و تجربیات رشته‌های رزمی مختلف بهره برد، کونگ‌فو توآ به‌تدریج ساختار فنی، اصطلاحات، شیوهٔ آموزشی و مبانی نظری ویژهٔ خود را پیدا کرد. همین ویژگی موجب شده است که این رشته در بررسی تاریخ هنرهای رزمی معاصر ایران جایگاهی مشخص داشته باشد.
کونگ‌فو توآ همچنین پس از خروج بنیان‌گذار آن از ایران به حیات خود ادامه داد. نسل‌های مختلف مربیان و هنرجویان در ایران و خارج از کشور به آموزش آن پرداختند و شاخه‌ها و سازمان‌های گوناگونی پیرامون آن شکل گرفتند. به این ترتیب، این هنر رزمی از فعالیت اولیهٔ یک مرکز آموزشی در دههٔ ۱۳۵۰ فراتر رفت و به مکتبی رزمی تبدیل شد که طی چندین دهه به نسل‌های بعدی انتقال یافته است.
نگارخانه
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
گزارش چاپ‌شده از روند استقبال از کونگ‌فو توآ در ایران در مجلهٔ دنیای ورزش، سال ۱۳۵۳
جهان‌واره، نماد پشت لباس در کونگ‌فو توآ؛ نشان سیارهٔ تن و روان
یکی از مطالب آموزشی کونگ‌فو، زیر نظر ابراهیم میرزایی؛ چاپ‌شده در مجلهٔ دختران و پسران
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 رستم‌پور، مهدی (۱۵ مه ۲۰۱۶). «چهل سال با مرد هزار چهره؛ «سرگرد پروفسور ابراهیم میرزایی»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «اژدها وارد می‌شود!/ ماجرای ورزشکاری که امام زمان شد!». تابناک. ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «یک منجی به سبک کانگ فو توآ! «آقا پروفسور دکتر ابراهیم میرزائی راهبر» کیست؟». فرارو. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «کونگ‌فو توآ؛ ورزش یا فرقه الحادی و مشرکانه؟/ بنیان‌گذاری که خود را خدا می‌دانست!». مشرق‌نیوز. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «مرکز پژوهش‌ها - لایحه قانونی واگذاری سازمان ورزشی و فرهنگی تاج به سازمان تربیت بدنی ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Kung Fu Toa, a Popular Iranian Martial Art" (in English). Tehran Times. June 8, 1998. Retrieved 22 اوت 2026.
- ↑ «کرمان به استان رویداد محور در ورزش تبدیل شده است». تسنیم. ۲۶ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ابراهیم میرزایی کیست؟». پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب. ۳۱ فروردین ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)