کومان‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کومان‌ها
پولوفتسی/پولوفسی
Cumania (1200) eng.png
کنفدراسیون کومانی-قبچاق در اوراسیا در حدود ۱۲۰۰
مناطق با جمعیت چشمگیر
دشت قبچاق
زبان‌ها
زبان کومانی
دین
شمانی و تنگریسم (از نظر تاریخی)، مسیحیت، اسلام
قومیت‌های وابسته
قبچاق‌ها، پچنگ‌ها، تاتارها، نوقایی‌ها، قزاق‌ها[۱]
تندیس‌های سنگی کومان‌ها، یافت‌شده در اوکراین
نقشه قلمرو کشورها اندکی قبل از ظهور امپراتوری مغول

کومان‌ها مردمانی قبایلی و کوچ نشین و چادرنشین بودند. اینان زمانی با قبچاق‌ها در سرزمین دشت قبچاق هم پیمان بودند. همزمان با تاخت و تاز مغول در سدهٔ سیزدهم میلادی بسیاری از آنان به بلغارستان و مجارستان کوچیدند. پیش از مغول نیز آنان به مجارستان، دومین پادشاهی بلغارستان و آناتولی مهاجرت کرده بودند. آنان مردمانی جنگجو بودند که بازتاب این نکته در قفقاز و پادشاهی خوارزمشاهیان دیده می‌شد. زیستگاه آنان در دشت قپچاق در شمال دریای سیاه و در راستای رود ولگا بود و ایشان با پچنگ‌ها پیوند داشتند.

خاستگاه دقیق آنان روشن نیست. برخی گزارش‌ها آنان را مردمانی سپیدرو با موهای روشن و چشمانی آبی خوانده‌اند. گروهی از پژوهشگران می‌پندارند خاستگاه آنان شاید از جنوب سیبری بوده‌باشد. در آینده فرزندان کومان‌ها در کنار قپچاق‌ها در سلطنت مملوک نقش بازی‌کردند.

شیوه زندگی[ویرایش]

کومان‌ها شمن‌باوری و تنگری‌باوری داشتند. آیین‌های خاکسپاری اینان به خاک سپردن داشته‌های ارزشمند درگذشته مانند اسب (همچون سکاها)، شمشیر و گاه خدمتکار یا برده‌اش بود. مانند سکاها سگ در نزد اینان جایگاه والایی داشته‌است. از سدهٔ سیزدهم مسیحیت میان کومان‌ها رواج‌یافت. کومان‌ها مردمانی دام‌پرور بودند و اسب یکی از پایه‌های برجسته زندگی و فرهنگ آنان بود.

بیرون کردن ایرانی‌ها[ویرایش]

کومان‌ها به مردم ایرانی‌تبار یاسی که در دشت کومان ساکن بودند پیوستند و با آن‌ها متحد شدند. آن‌ها متحد مجارستان و در حال جنگ با مغولستان بودند.[۲] آن‌ها با تصرف اراضی دشت قبچاق اقوام بسیاری از جمله اقوام مختلف ایرانی‌تبار، اسلاوها، پچنگ‌ها، اوغوزها و مردمان فین‌واوگری را به اجبار از این منطقه بیرون کردند.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام origins وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام BoikovaRybakov 2006 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام kipchak.com وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).