کنفرانس امنیتی مونیخ

همچنین ببینید: توافقنامه مونیخ

«کنفرانس مونیخ» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، کنفرانس مونیخ (ابهام‌زدایی) را ببینید.

کنفرانس امنیتی مونیخ

کوته‌نوشت	MSC
قبلی	نشست بین‌المللی علوم نظامی / کنفرانس علوم نظامی مونیخ
تأسیس	۱۹۶۳
بنیان‌گذار	اوالت-هاینریش فن کلایست-اشمنزین
وضعیت حقوقی	بنیاد غیرانتفاعی
هدف	صلح از طریق گفتگو
مکان	مونیخ، آلمان
شیوه‌ها	میزبانی کنفرانس ها
رئيس	کریستف هیوسگن
وبگاه	securityconference.org/en/

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در حال تشریح مواضع ایران در ۵۰مین کنفرانس امنیتی مونیخ در هتل بایریشر هوف

کنفرانس امنیتی مونیخ (انگلیسی: Münchner Sicherheitskonferenz; آلمانی: Munich Security Conference (MSC)‎) کنفرانسی که در زمینه سیاست‌های امنیت بین‌الملل فعالیت می‌کند. این همایش فوریه هر سال در هتل بایریشر هوف در مونیخ توسط یک شرکت خصوصی برگزار می‌شود. در کنفرانس مونیخ تصمیمی گرفته نمی‌شود و صرفاً ویژهٔ اظهارنظر، رایزنی، و دیدارهای سیاسی است. در این کنفرانس هر سال به‌طور ویژه به یک موضوع مهم امنیت بین‌المللی پرداخته می‌شود. کنفرانس مونیخ به یکی از مجامع مهم بین‌المللی در عرصه امنیت جهانی تبدیل شده و به دلیل تشابه کمی و کیفی و بازتاب‌های آن با مجمع جهانی اقتصاد، به داوس امنیتی شهرت یافته است.

تاریخچه

کنفرانس مونیخ در سال ۱۹۶۳ توسط اوالت-هاینریش فن کلایست-اشمنزین نظامی آلمانی بنیان گذاشته شد و در آغاز «کنفرانس امنیتی بین‌المللی» و نیز «کنگرهٔ دفاع‌شناسی» نام داشت. او مانند دیگر تحلیل‌گران سیاسی در آلمان در آن دوره، نگران آغاز یک درگیری نظامی فراگیر میان بلوک شرق و غرب و قرار گرفتن آلمان شرقی و غربی به خط مقدم این نبرد بود. آنها همچنین مخالف بلوک شرق بودند و معتقد بودند آلمان غربی برای مقاومت در برابر شوروی و تبدیل نشدن به یک کشور یکپارچه کمونیستی به حمایت همه‌جانبه جهان غرب به ویژه آمریکا نیاز دارد.

بنابراین کلایست-اشمنزین در سال ۱۹۶۳ تصمیم گرفت با برپایی یک نشست مستقل، گروهی از سیاستمداران اثرگذار مانند هنری کیسینجر را دعوت کند که با چهره‌های سیاسی آلمان و نظریه‌پردازان سیاست بین‌الملل با یکدیگر گفتگو کنند و با دیدگاه‌های متفاوت با مفاهیم «امنیت بین‌المللی» و «صلح» آشنا شوند. اما این کنفرانس و تلاش‌های آن اهمیت چندانی پیدا نکرد و پس از جنگ سرد و به‌ویژه در سده ۲۱ میلادی بر اهمیت آن افزوده شد.

در سال ۲۰۱۱ دیپلمات آلمانی ولفگانگ ایشینگر یک سازمان غیردولتی به همان نام «کنفرانس امنیتی مونیخ» در آلمان ثبت کرد و از آن زمان این سازمان غیردولتی وظیفه برگزاری سالانه کنفرانس را بر عهده دارد.

چگونگی

کنفرانس امنیتی مونیخ مانند دیگر نشست‌های بین‌المللی مشترک بین صاحبان قدرت و صاحب‌نظران که در دوران جنگ سرد پا گرفتند، بدون برنامه‌ریزی یا میزبانی دولت‌ها و از سوی بخش خصوصی برگزار می‌شود. اهمیت این نشست، دسترسی به وزیران امور خارجه کشورهای قدرتمند و اثرگذاری این نشست بر اخبار رسانه‌ها است.

در این گردهمایی، سیاست‌مداران متخصص در امور امنیتی (معمولاً وزیران امور خارجه و دفاع)، نظامیان کارشناس امور بین‌المللی و نیز برخی از صاحبان صنایع تسلیحاتی از کشورهای مختلف جهان به بحث و بررسی در خصوص مسائل امنیت جهانی می‌پردازند. هزینه‌های این کنفرانس توسط وزارت دفاع آلمان و کمک‌های مالی صنایع تسلیحاتی تأمین می‌شود.

هتل بایریشر هوف محل برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ

کنفرانس سال ۲۰۲۳ و حضور مخالفان نظام جمهوری اسلامی

در کنفرانس امنیتی مونیخ در فوریه ۲۰۲۳، مخالفان جمهوری اسلامی از جمله رضا پهلوی، ولیعهد سابق ایران و مسیح علینژاد، فعال حقوق زنان فرصت یافتند تا در ارتباط با نخبگان سیاسی و امنیتی برتر کشورهای برتر اروپایی، آمریکایی و آسیایی و رسانه‌های بین‌المللی جهان دربارهٔ مسائلی چون وضعیت حقوق زنان و حقوق بشر در ایران، اقدامات تروریستی جمهوری اسلامی، سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، وضعیت کنونی «نظام جمهوری اسلامی ایران» و تلاش برای تغییر نظام سیاسی در ایران سخن گویند. برگزارکنندگان کنفرانس تأکید کردند که حاضر نیستند از مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران به دلیل نقض بارز حقوق بشر برای شرکت در کنفرانس امنیتی مونیخ دعوت کنند.

کنفرانس سال ۲۰۲۶

بنا بر گزارش روزنامه بیلد کنفرانس امنیتی مونیخ در واکنش به کشتار شهروندان ایرانی در اعتراضات دی ۱۴۰۴ توسط جمهوری اسلامی تاکید کرده بود که هیچ مقامی از جمهوری اسلامی را به نشست سال ۲۰۲۶ دعوت نخواهد کرد. همچنین کنفرانس از شاهزاده رضا پهلوی برای شرکت و سخنرانی در نشست این کنفرانس دعوت کرده است.

کنفرانس امنیتی مونیخ سال ۲۰۲۶ در تاریح ۱۳ تا ۱۵ فوریه (۲۵ تا ۲۷ بهمن) برگزار شد، و موضوع ایران در پنل‌ها و دیدارهای مختلف کنفرانس محور اصلی بود. در نشست «فصل بعدی ایران»، لیندسی گراهام با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی در ضعیف‌ترین وضعیت خود از ۱۹۷۹ قرار دارد، حمایت کامل خود از تغییر حکومت را اعلام کرد و عقب‌نشینی غرب را «اشتباه تاریخی» خواند. روبرتا متسولا نیز از تغییر رویکرد اتحادیه اروپا سخن گفت و به توافق ۲۷ کشور عضو برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اشاره کرد. کریم سجادپور ضمن اشاره به فرسایش ایدئولوژیک و اقتصادی حکومت، هشدار داد که انسجام نیروهای امنیتی همچنان عامل بقای آن است.

رضا پهلوی پایان جمهوری اسلامی را خواست «برخاسته از خون جان‌باختگان» دانست و تاکید کرد هدف او گذار دموکراتیک، حفظ تمامیت ارضی، جدایی دین از سیاست و برگزاری انتخابی آزاد برای تعیین نظام آینده است. او بی‌ثباتی منطقه را ناشی از حکومت ایران و گروه‌های نیابتی دانست و گفت یک ایران آزاد می‌تواند برای اروپا نیز فرصت‌های اقتصادی و انرژی فراهم کند. پهلوی و ولودیمیر زلنسکی در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ دیداری ۴۵ دقیقه‌ای برگزار کردند و درباره تحولات امنیتی منطقه، وضعیت ایران و ضرورت حمایت جامعه جهانی از مردم ایران گفت‌وگو کردند.

همزمان با برگزاری کنفرانس حدود ۲۵۰ هزار نفر، بنا به اعلام پلیس مونیخ، در اعتراض به حکومت جمهوری اسلامی تجمع کردند. این تجمع با شعارهایی در حمایت از حقوق بشر، آزادی برای ایران و همبستگی بین‌المللی برگزار شد. رضا پهلوی بارها بر تعهد خود به دموکراسی تأکید کرده و گفته است قصد بازگشت به سلطنت را ندارد. او همچنین در حاشیه کنفرانس تأکید کرد که مسئله ایران صرفاً یک موضوع داخلی نیست، بلکه آزمونی برای امنیت جهانی است. سناتور آمریکایی لیندسی گراهام در تجمع مونیخ نیز حضور یافت و با در دست داشتن پرچم «شیر و خورشید» خطاب به جمعیت گفت: «مردم ایران در حال تاریخ‌سازی هستند و این باشکوه‌ترین لحظه تاریخ ایران است» و همچنین تاکید کرد که به مردم ایران کمک خواهد کرد تا از شر جمهوری اسلامی خلاص شوند.

مقالهٔ اصلی: روز جهانی اقدام

کمک‌های مالی حمایت‌کنندگان

بنا بر گزارش روزنامه زوددویچه تسایتونگ در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۴ دولت آلمان از طریق کانال‌های مختلف از جمله وزارت دفاع و بخش مطبوعاتی دفتر صدراعظم آلمان، مبلغی بیش از یک میلیون یورو برای این همایشِ تحت پوششِ بخش خصوصی کمک نقدی هزینه کرده است. گذشته از این تعدادی سازمان تجاری از جمله چندین شرکت تولیدی صنایع نظامی چون کراوس‌مافای وگمان، EADS، لیندِه و غیره و همچنین بزرگ‌ترین بانک آلمان دویچه بانک و شرکت نفت جمهوری آذربایجان سوکار از حامیان مالی این همایش بودند. به گفته روزنامه زوددویچه، قصد این حامیان حضور فعال در برنامه‌ریزی‌های دفاعی کشورها است تا بدینوسیله بتوانند گذشته از کار لابی‌گری و اثرگذاری، روش‌های بازاریابی و فروش خود را با خواسته‌های بازار وفق بدهند.

جستارهای وابسته

• همایش مونیخ ۱۴۰۴

منابع

• زوددویچه تسایتونگ. نسخه چاپی و آنلاین به تاریخ ۳۱ ژانویه ۲۰۱۴

پیوند به بیرون

• وبگاه رسمی