پرش به محتوا

کمپین از بین بردن گنجشکان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کمپین از بین بردن گنجشکان
زبان‌های چینی消灭麻雀运动
معنای تحت‌اللفظیکمپین نابودسازی/حمله/شکست دادن گنجشک‌ها
همچنین شناخته می‌شود به عنوان
زبان‌های چینی打麻雀运动
معنای تحت‌اللفظیکمپین نابودسازی/حمله/شکست دادن گنجشک‌ها

کمپین از بین بردن گنجشکان که با نام‌های کمپین نابودسازی گنجشکان یا کمپین گنجشک بزرگ نیز شناخته می‌شود، بخشی از کمپین چهار آفت بود که توسط مائو تسه‌تونگ، نخستین رهبر جمهوری خلق چین آغاز شد. این کمپین در طول سیاست «یک گام بزرگ به جلو» در سراسر چین به اجرا درآمد و هدف از اجرای آن، نابودی کامل گنجشک‌ها در سراسر این کشور بود.

Photo of a Eurasian tree sparrow standing on a rock.
برای چندین سال، گنجشک‌ها به‌طور سیستماتیک در مناطق شهری و روستایی نابود شدند و این امر، باعث عدم تعادل شدید اکولوژیکی شد.

سیاست ضد گنجشک از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۰ فعال بود و اجرای اصلی این کمپین از سال ۱۹۵۸ آغاز شد. در سال ۱۹۵۸ حداقل ۲۰۰ میلیون گنجشک در سراسر این کشور کشته شدند؛ برخی منابع می‌گویند حدود ۲٫۱۱ میلیارد گنجشک تلف شدند. این کمپین منجر به افزایش جمعیت حشرات و برداشت کم محصولات کشاورزی شد و یکی از دلایل قحطی بزرگ چین بود که از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۱ ادامه داشت و منجر به مرگ میلیون‌ها نفر شد.

نابودسازی گنجشک‌ها

[ویرایش]

مائو با ادعای انجام وظیفهٔ تغییر نظم زیست‌محیطی، جمعیت چین از پنج سال به بالا را بسیج کرد. مانند یک عملیات نظامی هماهنگ، دانش‌آموزان مدارس در یک ساعت مشخص برای شکار گنجشکان به حومهٔ شهر می‌رفتند. روایتی از یک دانش‌آموز سابق سی‌چوان در زمان این کمپین وجود دارد: «ریشه‌کن کردن چهار آفت خیلی سرگرم‌کننده بود. تمام مدرسه برای کشتن گنجشک‌ها می‌رفتند. ما نردبان‌هایی برای خراب کردن لانه‌هایشان درست می‌کردیم و عصرها، وقتی که برای استراحت به خانه برمی‌گشتند، گونگ‌ها را به صدا درمی‌آوردیم.»[۱] در پکن، روزنامه پیپل دیلی گزارش داد: «هر روز صبح و از ساعت ۴ بعد از ظهر تا ۷:۳۰ بعد از ظهر، وقتی گنجشک‌ها از لانه‌هایشان بیرون می‌آمدند و به لانه‌هایشان برمی‌گشتند، شهروندان برای تعقیب آن‌ها با هم همکاری می‌کردند.» برای سازماندهی و تبلیغ این کمپین، جلساتی برگزار شد و پوسترهای تبلیغاتی، بروشورها، فیلم‌ها و سرودهای تبلیغاتی تهیه شد.[۲] مشارکت در این کمپین به عنوان وظیفهٔ میهن‌پرستانه یک شهروند تلقی می‌شد.[۳]

روش‌های از بین بردن گنجشکان شامل گرفتن آن‌ها با دست، استفاده از تله‌های چسبی، تله‌های توری و سایر تله‌ها، استفاده از طعمه مسموم و حمله به آن‌ها با میله‌های چوبی بود.[۴][۵][۶] لانه‌های گنجشک‌ها ویران، تخم‌های آن‌ها شکسته و جوجه‌ها کشته شدند. بسیاری از مردم به گروه‌هایی تقسیم می‌شدند و اشیای پُرسروصدا را به هم می‌کوبیدند تا مانع از استراحت گنجشک‌ها در لانه‌هایشان شوند، با این هدف که باعث شوند آن‌ها از شدت خستگی بیفتند و بمیرند.[۷][۸] ابزارهای مورد استفاده شامل گیره‌های سیمی، قفس‌های سیمی، چوب‌های بامبو، پرچم‌های سرخ، ترقه، سنگ، تیرکمان، گونگ، بلندگوی دستی، تفنگ بادی و مترسک بود.[۹][۶][۱۰] شهروندان، پرندگان را با تیرکمان یا تفنگ هدف می‌گرفتند و آن‌ها را از آسمان پایین می‌کشیدند. این کمپین جمعیت گنجشکان را کاهش داد و آن را در چین به مرز انقراض رساند.[۱۱]

برخی از گنجشک‌ها در محوطه‌های فرامرزی مأموریت‌های دیپلماتیک مختلف در چین پناه گرفتند. پرسنل سفارت لهستان در پکن درخواست چینی‌ها را برای ورود به محوطه سفارت و فراری دادن گنجشک‌هایی که در آنجا پنهان شده بودند، رد کردند و در نتیجه سفارت توسط افرادی با طبل محاصره شد. پس از دو روز طبل زدن مداوم، لهستانی‌ها مجبور شدند با بیل، گنجشک‌های مُرده را از سفارت بیرون کنند.[۱۲]

پیامدها

[ویرایش]

فاجعهٔ زیست‌محیطی

[ویرایش]

در اثر این کمپین میلیون‌ها گنجشک کشته شدند. قرار بود این کمپین باعث افزایش بازدهی محصولات کشاورزی شود؛ با این حال، خشکسالی‌ها و سیل‌های همزمان و همچنین کمبود جمعیت گنجشک‌ها باعث کاهش بازدهی زمین‌های تولید برنج شد.[۱۳] نابودی گنجشک‌ها تعادل اکولوژیکی را برهم زد و متعاقباً منجر به افزایش جمعیت ملخ‌ها و حشرات شد که به دلیل فقدان شکارچی طبیعی، محصولات کشاورزی را نابود کردند.

از آنجایی که گنجشکی برای خوردن ملخ‌ها وجود نداشت، جمعیت آن‌ها به سرعت افزایش یافت و کشور را فرا گرفت و مشکلات زیست‌محیطی ناشی از یک گام بزرگ به جلو، از جمله جنگل‌زدایی گسترده و سوءاستفاده از سموم و آفت‌کش‌ها را تشدید کرد. اگرچه گنجشک‌ها در سال ۱۹۶۰ از فهرست چهار آفت حذف شدند، امّا اختلال در تعادل اکولوژیکی، همراه با اشتباهات گوناگون در سیاست‌های توزیع غذا و اغراق در ارقام تولید محصولات کشاورزی، منجر به قحطی بزرگ چین شد.[۱۴][۱۵][۱۶][۱۷] بر اساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵، کمپین از بین بردن گنجشکان باعث کاهش تقریباً ۲۰ درصدی تولید محصولات کشاورزی و مرگ دو میلیون نفر شده است.[۱۸]

پس از پایان کمپین چهار آفت، گنجشک درختی اوراسیایی عملاً از چین ریشه‌کن شد که پس از آن، این کشور ۲۵۰٬۰۰۰ گنجشک درختی اوراسیایی را از اتحاد جماهیر شوروی وارد کرد تا جمعیت این پرنده بازیابی شود.[۱۸][۱۹]

آزار و اذیت دانشمندان

[ویرایش]

انقلاب فرهنگی در سال ۱۹۶۶ آغاز شد. اگرچه ژو شی، دانشمند چینی که آشکارا با این کمپین مخالفت کرده بود، در سال ۱۹۶۲ درگذشت، امّا همچنان به مخالفت علنی با مائو متهم می‌شد. در نتیجه، قبر او مورد بی‌حرمتی قرار گرفت و استخوان‌هایش توسط گارد سرخ از خاک بیرون آورده شد.[۲۰][۹][۴][۲۱] تسو-هسین چنگ، پرنده‌شناس نیز که در مورد کمپین از بین بردن گنجشکان ابراز تردید کرده بود، متهم شد از این موضوع برای مخالفت با مائو، یک گام بزرگ به جلو و دستورالعمل‌های والای مائو استفاده کرده و تحت گردهمایی محکوم‌سازی قرار گرفت.

در فرهنگ عامه

[ویرایش]
  • «هر قلب سرخی به سوی خورشید سرخ می‌درخشد» یک آلبوم پست-راک بی‌کلام محصول سال ۲۰۰۶ از گروه آمریکایی رد اسپارووز است که موضوع آن دربارهٔ کمپین از بین بردن گنجشکان و قحطی بزرگ چین است.
  • «گنجشک را در هم بکوب» شعری از وینیتا آگراوال، شاعر هندی است که در سال ۲۰۲۳ در مورد کمپین از بین بردن گنجشکان و قحطی بزرگ چین در مجلّهٔ ادبی ادبیات هند منتشر شد.[۲۲]
  • «گنجشک‌ها» شعری از ویکتوریا چانگ، شاعر آمریکایی است که در سال ۲۰۰۸ دربارهٔ کمپین از بین بردن گنجشکان در نشریه کنیون رویو منتشر شد.[۲۳]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. ↑ Shapiro, Judith (2001). Mao's War Against Nature: Politics and the Environment in Revolutionary China. Studies in Environment and History (1. publ ed.). Cambridge: Cambridge Univ. Press. pp. 86–87. ISBN 978-0-521-78150-3.
  2. ↑ Sheng, Zhao; Zhiliang, Su (2025). "Chapter 10: The "Eradicating Four Pests" Campaign of the People's Republic of China". In Bu, Liping; Fang, Xiaoping (eds.). Medicine, Health and Social Welfare in Post-1949 China. Historical Studies of Contemporary China, Volume 5. Translated by Xiaoqin, Zhang; Yiyang, Li. Leiden: Brill. pp. 135–149. doi:10.1163/9789004737990_011. ISBN 978-90-04-73799-0.
  3. ↑ Welch, David (2025). "3 Know Your Enemy: Propaganda and Stereotypes of the "Other" From World War I to the Present". In Ribeiro, Nelson; Zelizer, Barbie (eds.). Media and Propaganda in an Age of Disinformation. New York: Routledge. doi:10.4324/9781003474760-3. ISBN 9781003474760.
  4. 1 2 Xiong Weimin (熊卫民). "Máquè de bēigē" 麻雀的悲歌 [The Sparrow's Lament]. Chinese University of Hong Kong. Southern Weekly. Archived from the original on 2022-04-22. Retrieved 2025-11-08.
  5. ↑ Meng Rang (孟冉) (2007-03-03). "Chú sì hài shíqí xiǎo máquè de "dà jiénàn"" 除四害时期小麻雀的“大劫难” [The "Great Calamity" of Sparrows During the Four Pests Campaign]. Sina News (in Chinese). Dahe Daily. Archived from the original on 2022-04-30.
  6. 1 2 Li Xinglian (李兴濂) (2013-08-13). "1958 Nián quánguó bǔshā máquè 2.1 yì yú zhǐ máquè xiǎn mièjué (2)" 1958年全国捕杀麻雀2.1亿余只麻雀险灭绝(2) [Over 210 million sparrows were killed nationwide in 1958, nearly leading to their extinction (2)]. Sohu (in Chinese). 《看历史》杂志. Archived from the original on 2022-04-30.
  7. ↑ "Red China: Death to Sparrows". Time. 5 May 1958. ISSN 0040-781X. Archived from the original on 25 April 2017. Retrieved 25 April 2017.
  8. ↑ Bruno, Debra (18 September 2014). "Saving the Clangs, Songs, and Shouts of Old Beijing". Bloomberg.com (به انگلیسی). Archived from the original on 16 May 2021. Retrieved 24 March 2021.
  9. 1 2 Xiong Weimin (熊卫民) (2016-04-02). "Máquè suī xiǎo, què kěnéng dǎngzhù tàiyáng de guānghuī—máozédōng shídài de gōnggòng juécè" 麻雀虽小，却可能挡住太阳的光辉——毛泽东时代的公共决策 [Even a small sparrow can block out the sun's brilliance—public decision-making in the Mao Zedong era]. Zhīshì fēnzǐ 知识分子 [Intellectual] (in Chinese). Archived from the original on 2022-04-25.
  10. ↑ Li Xinglian (李兴濂) (2013-10-09). "Nàxiē nián de "rén què dàzhàn": Máquè jiélùn wǔshí nián jì" 那些年的“人雀大战”：麻雀劫难五十年祭 [The "Man vs. Sparrow" battle of a bygone era: The 50th anniversary of the sparrow catastrophe]. Sina History (in Chinese). Archived from the original on 2022-06-14.
  11. ↑ Dvorsky, George (July 18, 2012). "China's Worst Self-Inflicted Environmental Disaster: The Campaign to Wipe Out the Common Sparrow". io9 (به انگلیسی). Archived from the original on 22 August 2012. Retrieved 25 April 2017.
  12. ↑ "Chiny. Historia" [China. History] (in Polish). 2 June 1999. Archived from the original on 7 November 2017. Retrieved 3 May 2016.
  13. ↑ "The secret life of sparrows". The Independent. 2 August 2006. Archived from the original on 20 December 2010. Retrieved 30 January 2009.
  14. ↑ "Demographic Consequences of the Great Leap Forward in China's Provinces". Population and Development Review. 13 (4): 639–670. 1987. doi:10.2307/1973026. JSTOR 1973026.
  15. ↑ "Mao's Great Leap Forward 'killed 45 million in four years'". The Independent. 17 September 2010. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 28 August 2017.
  16. ↑ Wang Chuanye (王传业). "Zài "dà yuè jìn" de kuángrè rìzi lǐ" 在“大跃进”的狂热日子里 [In the Frenzied Days of the Great Leap Forward]. Chinese University of Hong Kong. Archived from the original on 2021-10-21.
  17. ↑ Meng, Xin; Qian, Nancy; Yared, Pierre (January 2015). "The Institutional Causes of China's Great Famine, 1959–1961" (PDF). Review of Economic Studies. 82 (4): 1568–1611. doi:10.1093/restud/rdv016. Archived from the original (PDF) on 2019-09-06.
  18. 1 2 "How the persecution of sparrows killed 2m people". The Economist. 22 October 2025. ISSN 0013-0613. Archived from the original on 22 October 2025. Retrieved 2025-10-24.
  19. ↑ Platt, John R. (21 October 2024). "Six Lessons From the World's Deadliest Environmental Disaster: China's Great Sparrow Campaign aimed to "conquer nature" but resulted in as many as 75 million human deaths. - Lesson 5: Given Time and Effort, Some Things Recover". The Revelator. Retrieved 28 July 2025.
  20. ↑ Lei Yi (雷颐) (2009). "1955 nián miè sì hài guōmòruò xiě shī zhòu máquè: Nǐ zhēnshi gè húndàn niǎo (yuán biāotí ""máquè" yǒu gùshì")" 1955年灭四害郭沫若写诗咒麻雀：你真是个混蛋鸟（原标题《“麻雀”有故事》） [In 1955, during the Four Pests campaign, Guo Moruo wrote a poem against sparrows: "You truly are a scoundrel bird" (Original title: "The Story of the Sparrow")]. Húyàobāng shǐliào xìnxī wǎng 胡耀邦史料信息网 [Hu Yaobang Historical Material Informational Network] (in Chinese). Yanhuang Chunqiu. Archived from the original on 2022-04-30.
  21. ↑ Xue Pangao (薛攀皋) (1998). "Wèi máquè fān'àn de jiānnán lìchéng" 为麻雀翻案的艰难历程 [The Difficult Journey of Rehabilitating the Sparrow]. Yanhuang Chunqiu. Archived from the original on 2018-08-27. Retrieved 2025-11-08.
  22. ↑ Agrawal, Vinita (2023). "Smash Sparrow". Indian Literature. 67 (5 (337)): 42–43. JSTOR 27291912. Retrieved 2025-11-09.
  23. ↑ Chang, Victoria (2008). "Sparrows". The Kenyon Review. 30 (3): 115. JSTOR 27653833. Retrieved 2025-11-09.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=کمپین_از_بین_بردن_گنجشکان&oldid=43455001»