کشتار دیپلمات‌های ایرانی در مزارشریف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۴۲′۰″ شمالی ۶۷°۷′۱.۲″ شرقی / ۳۶.۷۰۰۰۰° شمالی ۶۷.۱۱۷۰۰۰° شرقی / 36.70000; 67.117000

کشتار دیپلمات‌های ایرانی در مزارشریف ۱۳۷۷ شمسی
تاریخ ۸ اوت ۱۹۹۸
هدف دیپلماتهایایرانی
گونه حمله کشتار دسته جمعی، گروگان‌گیری
کشته‌‌ها ۱۰ دیپلمات و ۱ روزنامه‌نگار
مرتکب(ها) طالبان و سپاه صحابه

کشتار دیپلمات‌های ایرانی در کنسولگری افغانستان روز ۱۷ مرداد ۱۳۷۷ (۰۸ اوت ۱۹۹۸) در کنسولگری ایران در مزار شریف به دنبال اشغال شهر توسط نیروهای طالبان رخ داد. در ابتدا مرگ هشت دیپلمات گزارش شد. مدتی بعد مرگ دو دیپلمات و یک روزنامه‌نگار دیگر نیز تأیید شد. این کشتار توسط نیروهای سپاه صحابه، یک گروه سنی پاکستانی مرتبط با سرویس اطلاعات و امنیت پاکستان انجام شد.[۱]

زمینه[ویرایش]

قبل از این واقعه، ایران از نیروهای مقاومت افغانستان به رهبری «برهان‌الدین ربانی» و به فرماندهی «احمد شاه مسعود» در افغانستان حمایت می‌کرد و مزارشریف تبدیل به مرکز نیروهای مقاومت افغان شده بود. بعد از اشغال شهر توسط طالبان، صدها ازبک، تاجیک و هزاره کشته شدند. هزاره‌ها که یک قوم شیعه و فارسی زبان در افغانستان هستند عمدتاً به دلیل گرایش‌های شیعی در پی جستجوهای خانه به خانه به قتل رسیدند.

رویداد[ویرایش]

در پی اشغال شهر توسط طالبان، به مقر کنسولگری ایران در مزار شریف حمله شد و دیپلمات‌ها ناپدید شدند. بعداً گزارش شد که دیپلمات‌ها کشته شده‌اند. هرچند طالبان اعلام کرد که این کشتار توسط نیروهای خودسر انجام شده است. همچنین گزارش شده است که عده‌ای از کارمندان کنسولگری به گروگان گرفته شدند که بعداً آزاد شدند. محمد حسین جعفریان و امیر فرشاد ابراهیمی از جمله کارمندان رایزنی خانه فرهنگ ایران در مزار شریف بودند که در لحظه حمله به مقر کنسولگری در بیرون از ساختمان کنسولگری بودند که پس از حمله مخفیانه به ایران بازگشتند. بنابر مرکز اسناد انقلاب اسلامی، الله مدد شاهسوند عضو سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف، تنها شاهد حادثه استکه از این واقعه نجات یافت.[۲]

رخدادهای بعدی[ویرایش]

بعد از واقعهٔ کشتار، انتظار می‌رفت ایران با به کارگیری نیروهای نظامی به افغانستان حمله کند. حدود ۲۷۰ هزار نیروی نظامی ایرانی در مرز افغانستان مستقر شدند. با دخالت سازمان ملل گروگان‌های ایرانی آزاد شدند و حمله منتفی شد. در فوریه سال بعد (۱۹۹۹) مذاکره‌هایی بین ایران و طالبان صورت گرفت که کمکی به بهبود روابط نکرد.

نیروهای قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جریان شورش ۲۰۰۱ هرات، به نیروهای نظامی آمریکایی در فتح هرات و ساقط کردن رژیم امارت اسلامیِ طالبان در آن شهر، یاری رساندند. فرماندهی نیروی های ایرانی بر عهده سرلشکر ایرانی، رحیم صفوی بود. مأمورانی از سیا در کنار نیروهای کنترل عملیات، در تهران، به طور مستقیم، عملیات را زیر نظر داشتند.[۳][۴][۵][۶]

تأثیر در فرهنگ[ویرایش]

به احترام محمود صارمی، روزنامه‌نگار کشته شده در این واقعه، روز ۱۷ مرداد در تقویم ایرانی روز خبرنگار نام گرفته است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «1998 Iranian diplomats murder in Afghanistan»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ آگوست ۲۰۱۳).
  2. «کشتار دیپلمات‌های ایرانی از زبان تنها شاهد حادثه». مرکز اسناد انقلاب اسلامی. ۲۰۱۰-۱۰-۰۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۱۶. 
  3. 34 Years of Getting to No with Iran - POLITICO Magazine. Politico Magazine. Barbara Slavin. November 19, 2013. Permanent Archived Link. Permanent Archived Link at WebCite. Retrieved and archived on July 4, 2016.
  4. USATODAY.com - Iran helped overthrow Taliban, candidate says. USA Today. Posted 6/9/2005 10:00 PM and Updated 6/9/2005 11:37 PM. Permanent Archived Link
  5. Iranian Special Forces Reportedly Fight Alongside US in Battle for Herat. Permanent Archived Link
  6. «uprising in Herat 2001. ویکی پدیای انگلیسی. نسخه ۱۴ جولای ۲۰۱۶.».