کریستوفر نولان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
کریستوفر نولان
Christopher Nolan Cannes 2018.jpg
زاده کریستوفر ادوارد نولان
۳۱ ژوئیهٔ ۱۹۷۰ ‏(۴۸ سال)
لندن، انگلستان، بریتانیا
محل تحصیل کالج دانشگاهی لندن
شغل فیلم‌سازی
سال‌های فعالیت ۱۹۸۹–تاکنون
همسر(ها) اما توماس
فرزندان ۴
خویشاوندان جاناتان نولان (برادر)
جان نولان (عمو)

کریستوفر ادوارد نولان (به انگلیسی: Christopher edward Nolan) (زادهٔ ۳۱ ژوئیه ۱۹۷۰) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ بریتانیایی - آمریکایی است. او یکی از مهمترین کارگردانان حال حاضر دنیاست و فیلم‌هایش با استقبال بسیار مثبت تماشاگران و منتقدان همراه بوده‌است. آثار او تاکنون بیش از ۴ میلیارد دلار فروخته‌اند و ۲۶ نامزدی اسکار به دست آورده‌اند.

بعد از ساخت فیلم کم‌هزینهٔ تعقیب (۱۹۹۸)، نولان با ساخت ممنتو (۲۰۰۰) توجهات را به سوی خود جلب کرد. موفقیت او در ساخت فیلم‌های مستقل، شانس ساخت فیلم‌های بی‌خوابی (۲۰۰۲) و پرستیژ (۲۰۰۶) را به وجود آورد، که هر دو هم در گیشه و هم در نظر منتقدان موفق بودند. او همچنین خالق سه‌گانهٔ شوالیه تاریکی، که از لحاظ تجاری، هنری و نقد موفق بود،از دیگر آثار او فیلم علمی تخیلی تلقین (۲۰۱۰) و میان‌ستاره‌ای (۲۰۱۴) و دانکرک (۲۰۱٧) است. نولان در بسیاری از آثارش، فیلم‌نامه را به همراهی برادرش، جاناتان نوشته و به همراه همسرش، اما توماس، کمپانی سینکاپی فیلمز را تأسیس کرده‌است.

فیلم‌های نولان در مورد مفاهیم و ایده‌های فلسفی و اجتماعی، واکاوی اخلاق انسانی، ساختار زمان، انعطاف‌پذیری حافظه و هویت شخصی است. او بیشتر ترجیح می‌دهد فیلم‌هایش در استودیو فیلم‌برداری نشوند و در لوکیشن‌های طبیعی این کار انجام شود.

زندگی[ویرایش]

نولان در لندن به دنیا آمد. پدرش (برندن جیمز) که بریتانیایی بود در زمینهٔ تبلیغات کار می‌کرد. مادرش اهل آمریکا و مهماندار هواپیما و معلم انگلیسی بود.[۱][۲][۳] او مدام بین لندن و شیکاگو، ایلینوی در حال رفت‌وآمد بود و تابعیت بریتانیا و آمریکا را دارد.[۴][۵] نولان یک برادر بزرگتر به نام متیو و یک برادر کوچک‌تر به نام جاناتان دارد.[۶] نولان فیلم‌سازی را از سن ۷ سالگی و با دوربین ۸ میلی‌متری پدرش آغاز کرد. او با فیلمبرداری از اسباب‌بازی‌هایش فیلم می‌ساخت.[۷][۸] از ۱۱ سالگی تصمیم گرفت تا فیلمسازی حرفه‌ای شود.[۶]

نولان به کالج دانشگاهی لندن رفت و رشتهٔ ادبیات انگلیسی را انتخاب کرد. علت انتخاب این دانشگاه، ساختمان‌های مجهز فیلم‌سازی‌اش بود.[۹][۹] نولان در دوران دانشجویی رئیس انجمن فیلم دانشگاه بود[۹] و به همراه دوست‌دخترش اما توماس، فیلم‌های ۳۵میلی‌متر نمایش می‌داد و با استفاده از پول آن در طول تابستان، فیلم‌های ۱۶میلی‌متر می‌ساخت.[۱۰]

حرفه[ویرایش]

دهه ۱۹۹۰[ویرایش]

کارهای ابتدایی و تعقیب

بعد از فارغ‌التحصیلی، نولان به کارگردانی ویدئوهای شرکتی و تبلیغاتی روی آورد.[۹] او همچنین سومین فیلم کوتاه خودش، دودلباگ (۱۹۹۷) را ساخت. این فیلم مردی را نشان می‌دهد که در جستجوی یک حشره است و زمانی که می‌خواهد او را بکشد، متوجه می‌شود که آن تصویر کوچک‌تری از خودش است.[۱۱] در این دوره، هیچ استودیویی پروژه‌های نولان را قبول نمی‌کرد. او خودش با عبارت «کوله‌باری از نامه‌های مردودی» از آن دوره یاد می‌کند که باعث جهش او به سمت فیلم‌سازی شد. او در این‌باره ادامه می‌دهد «در بریتانیا مشارکت مالی بسیار محدود است. راستش را بخواهید همه‌اش پارتی‌بازی است. هیچ وقت از طرف صنعت فیلم بریتانیا حمایت نشده‌ام.»[۱۲]

در سال ۱۹۹۸، نولان اولین فیلم بلندش را با سرمایهٔ خودش و همکاری دوستانش ساخت.[۱۳] تعقیب دربارهٔ یک نویسندهٔ بی‌کار (جرمی تئوبالد) است که به امید یافتن ماجرایی برای نوشتن رمان، به تعقیب آدم‌های مختلف می‌پردازد، تا این که کار دست خودش می‌دهد و وارد یک مسئله جنایی می‌شود. این فیلم از تجربهٔ زندگی نولان در لندن و دستبرد زدن سارقان به آپارتمانش الهام گرفته‌است. او در این‌باره گفته است: «رابطهٔ جالبی میان شخصی غریبه که به دارایی‌های شما دست پیدا می‌کند و تعقیب کردن افراد مختلف در شلوغی وجود دارد؛ هر دو باعث می‌شوند شما از مرزهای روابط اجتماعی عادی عبور کنید.»[۱۴] بودجهٔ تعقیب تنها ۳٬۰۰۰ پوند بود[۱۵] و فیلمبرداری آن در طول یک سال، در آخر هفته‌ها انجام می‌شد. برای صرفه‌جویی در مصرف فیلم، هر صحنه پیش از فیلم‌برداری به‌طور اختصاصی تمرین می‌شد تا اطمینان حاصل شود که نهایتاً دو برداشت انجام شود.[۱۶][۱۷] نولان، اما توماس و جرمی تئوبالد تهیه‌کنندگان این فیلم بودند و نولان به تنهایی کار نویسندگی، فیلمبرداری، تدوین و کارگردانی فیلم را بر عهده داشت.[۱۶] تعقیب در جشنواره‌های مختلف به نمایش درآمد و چندین جایزه نیز نصیبش شد.[۱۸][۱۹] همچنین منتقدین از آن استقبال کردند. نیویورکر نوشت این فیلم «پژواکی از فیلم‌های کلاسیک هیچکاک» بود ولی «نحیف‌تر و خبیث‌تر».[۷] در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۲، این فیلم بر روی دی‌وی‌دی و بلو-ری به عنوان بخشی از مجموعه کرایتریون عرضه شد.[۲۰]

دهه ۲۰۰۰[ویرایش]

«فرق میان تعقیب که آن را به همراهی گروهی از دوستانم که لباس‌های خودشان را می‌پوشیدند فیلمبرداری کردم و مادرم ساندویچ درست می‌کرد با ممنتو که در آن ۴ میلیون دلار پول یک نفر دیگر را خرج می‌کردم و صدها نفر دست‌اندرکار فیلم بود، تا به امروز، بزرگترین پرشی است که در زندگی‌ام داشته‌ام.»

—صحبت‌های نولان دربارهٔ جهش او از فیلم اول به دوم.[۱۳]
ممنتو و بی‌خوابی

موفقیت تعقیب باعث شد فرصت ساخت ممنتو (۲۰۰۰) برای نولان به وجود آید. در یک سفر جاده‌ای از شیکاگو به سمت لس‌آنجلس، برادرش جاناتان، ایدهٔ «ممنتو موری» را به نولان ارائه کرد. مردی که از اختلال حافظهٔ کوتاه‌مدت رنج می‌برد و از یادداشت‌ها و خالکوبی برای پیدا کردن قاتل همسرش استفاده می‌کند. نولان بر اساس این ایده، فیلم‌نامه‌ای نوشت که داستان در آن برعکس روایت می‌شود. آرون رایدر، از مدیران نیومارکت فیلمز دربارهٔ آن گفت: «[فیلم‌نامهٔ ممنتو] احتمالاً نوآورانه‌ترین فیلم‌نامه‌ای است که دیده‌ام.»[۲۱] برای ساخت این فیلم بودجه‌ای ۴٫۵ میلیون دلاری در اختیار نولان قرار گرفت.[۲۲] ممنتو با بازی گای پیرس و کری-ان ماس در سپتامبر ۲۰۰۰ در جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز به نمایش درآمد و تحسین منتقدان را برانگیخت.[۲۳] جو مورگنسترن در وال استریت ژورنال نوشت: «به خاطر نمی‌آورم فیلمی چنین زیرکانه، به طرز غریبی تأثیرگذار و به شکل ماهرانه‌ای بامزه به نظرم آمده باشد.»[۲۴] بیل اسمیت در کتابش فلسفهٔ نئونوآر مقایسه‌ای با مقالهٔ جان لاک به نام مقاله‌ای دربارهٔ فهم انسان انجام می‌دهد که در آن این نظر ارائه می‌شود که آگاهی ما هویت ما را شکل می‌دهد؛ موضوعی که نولان در این فیلم حول آن سیر می‌کند.[۲۵] این فیلم در گیشه موفق بود[۲۶] و جایزه و نامزدی‌های زیادی کسب کرد. از جمله نامزدی جوایز گلدن گلوب و اسکار برای بهترین فیلم‌نامه، جایزه ایندیپندنت اسپیریت برای بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه و نامزدی جایزه انجمن کارگردانان آمریکا.[۲۷][۲۸] ممنتو از نظر بسیاری از منتقدین یکی از بهترین فیلم‌های دههٔ ۲۰۰۰ میلادی است.[۲۹]

استیون سودربرگ که تحت تأثیر ممنتو قرار گرفته بود، نولان را برای کارگردانی تریلر روانشناسانهٔ بی‌خوابی (۲۰۰۲) استخدام کرد که در آن آل پاچینو، رابین ویلیامز و هیلاری سوانک به ایفای نقش پرداختند.[۳۰] وارنر برادرز به دنبال کارگردان باتجربه‌تری بود، اما سودربرگ بر روی نولان پافشاری کرد.[۳۱] بودجهٔ این فیلم ۴۶ میلیون دلار بود.[۳۰] بی‌خوابی که بازسازی یک فیلم نروژی به همین نام از سال ۱۹۹۷ بود، با فروش ۱۱۳ میلیون دلار در گیشه موفق بود.[۳۲][۳۳] راجر ایبرت فیلم را به خاطر ارائه دیدگاه‌های جدید راجع به اخلاقیات و گناه ستود.[۳۴] اریک اسکلدبرگ کارگردان نسخه نروژی فیلم از نسخهٔ نولان راضی و آن را «فیلمی ماهرانه و هوشمندانه با کارگردانی که به خوبی از عهدهٔ کار برآمده» توصیف کرد.[۳۵] ریچارد شیکل از مجله تایم بی‌خوابی را «جانشین ارزشمند» ممنتو دانست.[۳۶]

بتمن آغاز می‌کند، حیثیت و شوالیه تاریکی

بعد از بی‌خوابی نولان قصد داشت فیلمی راجع به زندگی هاوارد هیوز و با بازیگری جیم کری بسازد. او فیلم‌نامه را نوشته بود، ولی وقتی متوجه شد مارتین اسکورسیزی در حال ساخت زندگی‌نامهٔ هیوز (هوانورد) است این پروژه را کنار گذاشت.[۳۷][۳۸] بعد از رد کردن پیشنهاد کارگردانی فیلم تروی،[۳۹] نولان بر روی اقتباس سینمایی از رمان کلید خیابان نوشتهٔ روث رندال کار کرد، ولی بعد از این که احساس کرد این فیلم شبیه کارهای قبلی‌اش خواهد شد، پروژه را کنار گذاشت. اوایل سال ۲۰۰۳، نولان به وارنر برادرز پیشنهاد ساخت فیلم جدید بتمن را داد. او که مجذوب این شخصیت و داستانش شده بود، می‌خواست فیلم را طوری به صورت یک درام کلاسیک بسازد تا یک فانتزی کمیک‌بوکی.[۴۰] بتمن آغاز می‌کند که بزرگ‌ترین پروژهٔ نولان تا آن زمان بود،[۴۰] در ژوئن ۲۰۰۵ اکران شد و در نظر منتقدین و گیشه موفق بود.[۴۱] این فیلم با بازی کریستین بیل در نقش اول، به همراه مایکل کین، گری الدمن، مورگان فریمن و لیام نیسون، این مجموعه را احیا کرد.[۴۲][۴۳] این فیلم داستان خاستگاه بروس وین را از وحشتش از خفاش‌ها، مرگ والدینش، سیر تبدیل شدن او به بتمن و مبارزه‌اش با رأس‌الغولی که می‌خواهد گاتهام را نابود کند، بازگو می‌کند. منتقدین عمق روانشناسانه و ارتباط آن با دورهٔ معاصر را ستودند.[۴۴] بتمن آغاز می‌کند هشتمین فیلم پرفروش سال ۲۰۰۵ در ایالات متحده و نهمین فیلم پرفروش جهان در آن سال شد.[۴۵] همچنین نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلمبرداری و سه جایزهٔ بفتا گردید.[۴۶][۴۷]

نولان به همراه بازیگران و دست‌اندرکاران فیلم در مراسم فرش قرمز شوالیه تاریکی (۲۰۰۸) در لندن

پیش از بازگشت به مجموعهٔ بتمن، نولان فیلم حیثیت (۲۰۰۶) را ساخت. این فیلم که اقتباسی از رمان کریستوفر پریست می‌باشد، دربارهٔ دو شعبده‌باز رقیب در قرن نوزدهم میلادی است.[۴۸] در سال ۲۰۰۱، زمانی که فیلم بی‌خوابی در مرحلهٔ پس‌تولید قرار داشت، نولان از برادرش جاناتان برای نوشتن این فیلم‌نامه درخواست کمک کرد. فیلم‌نامهٔ این فیلم حاصل همکاری پنج‌سالهٔ این دو برادر است.[۴۹] در ابتدا نولان می‌خواست این فیلم را در سال ۲۰۰۳ بسازد، اما بعد از این که با پروژهٔ بتمن آغاز می‌کند موافقت شد، آن را به تعویق انداخت.[۵۰] کریستین بیل و هیو جکمن نقش‌های اصلی این فیلم را ایفا کردند. حیثیت در نظر منتقدین موفق بود و در گیشه ۱۰۹ میلیون دلار فروخت.[۵۱][۵۲] این فیلم نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلمبرداری و بهترین طراحی صحنه نیز شد.[۵۳]

در ژوئیه ۲۰۰۶، نولان اعلام کرد دنبالهٔ بتمن آغاز می‌کند، شوالیه تاریکی نام خواهد داشت.[۵۴] نولان می‌خواست در این فیلم با گسترش فضای دید، کیفیت نوآری آن را افزایش دهد و داستانی بسازد که به گفتهٔ خودش «داستان یک جنایت بزرگ است، جایی که در آن با پلیس، سیستم قضایی، شورشگر، مردم فقیر و ثروتمند و جنایتکاران مواجه می‌شوید.»[۵۵] این فیلم در سال ۲۰۰۸ منتشر شد و هم‌اکنون از آن به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های دههٔ ۲۰۰۰ میلادی و یکی از بهترین فیلم‌های ابرقهرمانی ساخته شده یاد می‌شود.[۲۹][۵۶][۵۷] مانولا دارگیس از نیویورک تایمز نوشت که «این فیلم در شکاف بین هنر و صنعت، شعر و سرگرمی شکل گرفته و بسیار عمیق‌تر و تاریک‌تر از هر فیلم کمیک‌بوکی دیگر در هالیوود است.»[۵۸] راجر ایبرت از شیکاگو سان-تایمز گفت شوالیه تاریکی «گام فراتر از داستان اقتباسی و نسخه‌های پیشین نهاده و به تراژدی مسحورکننده‌ای بدل گشته‌است.»[۵۹] شوالیه تاریکی در طول اکرانش چندین رکورد گیشه‌ای را جابه‌جا کرد.[۶۰] در آمریکای شمالی ۵۳۴٬۸۵۸٬۴۴۴ دلار و ۴۶۹٬۷۰۰٬۰۰۰ در دیگر کشورها فروخت و فروش فیلم مجموعاً به ۱٬۰۰۴٬۵۵۸٬۴۴۴ دلار رسید.[۶۱] شوالیه تاریکی نخستین فیلمی بود که بخش‌هایی از آن به وسیله دوربین آی‌مکس ۱۵/۷۰ میلی‌متری فیلم‌برداری شد.[۶۲] در هشتاد و یکمین دوره جوایز اسکار این فیلم نامزد دریافت هشت جایزه شد که جایزهٔ بهترین بازیگر مکمل مرد برای هیت لجر و جایزه بهترین تدوین صدا را ازآن خود کرد.[۶۳]

دهه ۲۰۱۰[ویرایش]

تلقین و شوالیه تاریکی برمی‌خیزد

بعد از موفقیت شوالیه تاریکی، وارنر برادرز با نولان برای ساخت فیلم تلقین قرارداد امضاء کرد. نولان فیلم‌نامهٔ این اثر را به تنهایی نوشت و این فیلم را «اکشنی علمی‌تخیلی که در معماری ذهن واقع شده» توصیف کرد.[۶۴] پیش از اکران فیلم، منتقدانی همچون پیتر ترورس و لو لومنیک سوالاتی مطرح کردند که آیا اعتماد نولان به هوش بینندگان فیلم، در گیشه به ضررش تمام خواهد شد یا نه.[۶۵] با حضور لئوناردو دی‌کاپریو در نقش اول، این فیلم در ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۰ اکران شد و در گیشه و نظر منتقدان به موفقیت چشمگیری دست یافت.[۶۶] ریچارد روپر از شیکاگو سان-تایمز به فیلم نمرهٔ «+A» داد و آن را یکی از بهترین فیلم‌های قرن خواند.[۶۷] مارک کرمد تلقین را بهترین فیلم سال ۲۰۱۰ نامید و گفت: «تلقین گواهی است بر این که مردم احمق نیستند، سینما آشغال نیست و امکان این که هنر و بلک‌باستر با هم ترکیب شوند، وجود دارد.»[۶۸] جان دیویس اعلام کرد که این فیلم باعث خواهد شد استودیوها به سمت محتوای اورجینال پیش بروند. «می‌توانم به شما قول بدهم که هم‌اکنون رؤسای استودیوها در حال دیدار هستند و به یکدیگر می‌گویند که برای فیلم‌های تابستانی نیاز به ایده‌های نو داریم، به مفاهیم اورجینال مثل تلقین احتیاج داریم.»[۶۹] این فیلم در مجموع ۸۲۰ میلیون دلار فروش داشت[۷۰] و نامزد دریافت هشت جایزهٔ اسکار از جمله بهترین فیلم شد. تلقین موفق به کسب جوایز اسکار بهترین فیلمبرداری، بهترین صداگذاری، بهترین تدوین صدا و بهترین جلوه‌های ویژه شد.[۷۱] نولان همچنین نامزد دریافت جوایز گلدن گلوب، انجمن کارگردانان، انجمن تهیه‌کنندگان و انجمن نویسندگان آمریکا شد.[۲۷] هنگامی که تلقین در مرحلهٔ پس‌تولید قرار داشت، نولان در مستند این سایه‌های فوق‌العاده (۲۰۱۱) که دربارهٔ اهمیت فیلم و ذخیرهٔ فیلم‌ها در فهرست ملی ثبت فیلم بود، ظاهر شد.[۷۲] او همچنین در مستند در کنار هم (۲۰۱۲) که دربارهٔ تاریخچه و اهمیت دو شیوهٔ فیلمبرداری بر روی فیلم و دیجیتال بود، حضور یافت.[۷۳]

در سال ۲۰۱۲ نولان سومین و آخرین فیلم بتمن به نام شوالیه تاریکی برمی‌خیزد را کارگردانی و سه‌گانه‌اش را کامل کرد. اگرچه در ابتدا برای ساخت این فیلم دچار تردید شده بود، اما پس از این که به همراه برادرش و دیوید اس. گویر داستانی برای آن ساخت، احساس کرد که می‌تواند این مجموعه را با موفقیت به پایان برساند.[۷۴][۷۵] شوالیه تاریکی برمی‌خیزد در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۲ اکران و منتقدان آن را تحسین کردند. اندرو اوهیر از سالون نوشت: «اگر شوالیهٔ تاریکی برمی‌خیزد فیلمی فاشیستی است، مسلماً بهترین فیلم فاشیستی و تاریک‌ترین، هیجان‌انگیزترین و مشوش‌سازترین فیلمی است که تاکنون ساخته شده.»[۷۶] همانند قسمت قبلی، فیلم عملکرد خوبی در گیشه داشت و به سیزدهمین فیلم تاریخ تبدیل شد که از فروشش از مرز ۱ میلیارد دلار می‌گذرد.[۷۷][۷۸] هنگام نمایش شبانهٔ این فیلم در یکی از سینماهای آرورا، کلرادو، فرد مسلحی به روی تماشاگران آتش گشود و ۱۲ نفر را کشت و ۵۸ نفر را زخمی کرد.[۷۹] نولان با انتشار بیانیه‌ای تأسفش را از این اتفاق ابراز کرد و آن را فاجعه‌ای غیرقابل تحمل خواند.[۸۰]

در طول جلسات بحث دربارهٔ داستان شوالیه تاریکی برمی‌خیزد گویر از ایده‌اش برای به تصویر کشیدن سوپرمن در دنیای مدرن با نولان سخن گفت.[۸۱][۸۲] نولان که تحت تأثیر آن قرار گرفته بود، ایدهٔ ساخت فیلم مرد پولادین (۲۰۱۳) را با برادران وارنر در میان گذاشت[۸۱] و این شرکت هم نولان را به عنوان تهیه‌کننده و گویر را به عنوان نویسندهٔ این فیلم استخدام کرد.[۸۳][۸۴] نولان برای کارگردانی این فیلم زاک اسنایدر را بر پایه فیلم‌های ۳۰۰ و نگهبانان و «استعداد ذاتی‌اش برای مواجهه با ابرقهرمانان به عنوان شخصیت‌های واقعی» پیشنهاد کرد.[۸۵] این فیلم با بازی هنری کویل، ایمی آدامز و مایکل شنون اکران شد و بیش از ۶۶۰ میلیون دلار فروخت، اما از منتقدان نظرات متفاوتی دریافت کرد.[۸۶][۸۷] همچنین نولان و توماس تهیه‌کنندگان اجرایی فیلم برتری بودند. این فیلم اولین فیلم بلند والی فیستر مدیر فیلمبرداری اکثر فیلم‌های نولان بود.[۸۸][۸۹] این فیلم که بر پایهٔ فیلم‌نامه‌ای از جک پگلن ساخته شده، دربارهٔ دو دانشمند است که برای ساخت ماشینی که دارای ادراک و هوش جمعی است تلاش می‌کنند.[۹۰] برتری با بازی جانی دپ، ربکا هال و پل بتانی در ۱۸ آوریل ۲۰۱۴ منتشر شد و نظرات عموماً منفی‌ای از منتقدان دریافت کرد.[۹۱][۹۲]

میان‌ستاره‌ای و کارهای آینده

در ژانویه ۲۰۱۳، نولان اعلام کرد که او فیلم علمی‌تخیلی میان‌ستاره‌ای را کارگردانی خواهد کرد. جاناتان نولان پیش‌نویس‌های اولیهٔ فیلم‌نامه را نوشته بود و در اصل قرار بود استیون اسپیلبرگ آن را کارگردانی کند.[۹۳] این فیلم که بر پایهٔ نظریات کیپ تورن، فیزیکدان نظری ساخته شده، «ما را به سفر قهرمانانهٔ میان‌ستاره‌ای می‌برد که دورتر از ادراک علمی ماست.»[۹۴] متیو مک‌کانهی، ان هتوی، جسیکا چستین، بیل ایروین و الن برستین در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند و همچنین این اثر اولین همکاری نولان و هویته ون هویتما به‌شمار می‌آید. پارامونت پیکچرز و برادران وارنر تهیه‌کننده و توزیع‌کنندگان این فیلم بود. میان‌ستاره‌ای ۵ نوامبر ۲۰۱۴ اکران شد و نظرات مثبتی از سوی منتقدین دریافت کرد. همچنین فروش خوبی در گیشه داشت و جمعاً ۶۷۰ میلیون دلار فروخت.[۹۵][۹۶][۹۷] میان‌ستاره‌ای بیشتر به خاطر دقت علمی بالایش مورد تحسین قرار گرفت؛ پروسهٔ تولید فیلم منجر به منتشر شدن دو مقالهٔ علمی گردید و ژورنال آمریکایی فیزیک پیشنهاد کرد که این فیلم برای آموزش در دانشگاه‌ها به نمایش درآید.[۹۸] بنیاد فیلم آمریکا (AFI) میان‌ستاره‌ای را یکی از بهترین فیلم‌های سال ۲۰۱۴ نامید.[۹۹] در هشتاد و هفتمین دوره جوایز اسکار این فیلم موفق به دریافت جایزهٔ بهترین جلوه‌های ویژه و نامزدی دریافت جوایز بهترین موسیقی متن، بهترین صداگذاری، بهترین تدوین صدا و بهترین طراحی صحنه گردید.[۱۰۰]

نولان و توماس تهیه‌کنندگان اجرایی فیلم بتمن و سوپرمن: طلوع عدالت خواهند بود. این فیلم دنبالهٔ مرد پولادین است و دومین فیلم در دنیای سینمایی مشترک دی‌سی کامیکس به حساب می‌آید. به گفتهٔ چارلز روون نولان به عنوان مشاور در این پروژه مشارکت دارد.[۱۰۱]

فیلم‌سازی[ویرایش]

الهام‌بخشی[ویرایش]

نولان از کارگردانانی هم‌چون استنلی کوبریک،[۱۰۲][۱۰۳] ترنس مالیک،[۱۰۳] اورسن ولز،[۱۰۴] فریتس لانگ،[۱۰۵] نیکلاس روگ،[۱۰۵] سیدنی لومت،[۱۰۵] دیوید لین،[۱۰۶] ریدلی اسکات،[۱۳] تری گیلیام[۱۰۴] و جان فرانکن هایمر[۱۰۷] به عنوان الهام‌بخش خود یاد کرده‌است. همچنین فیلم‌های بلید رانر (۱۹۸۲)، جنگ ستارگان (۱۹۷۷)، لورنس عربستان (۱۹۶۲)، محله چینی‌ها (۱۹۷۴) و ۲۰۰۱: ادیسه فضایی (۱۹۶۸) را فیلم‌های مورد علاقهٔ خود نامیده است.[۱۰۸]

نولان روایت‌های غیرخطی داستان‌های خود را از رمان واترلند نوشتهٔ گراهام سوئیفت الهام گرفته‌است.[۱۳]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

فروش فیلم[ویرایش]

عنوان تاریخ انتشار استودیو بودجه گیشه
تعقیب ۵ نوامبر ۱۹۹۹ مومنتوم پیکچرز
زایتگایست فیلمز
۶٬۰۰۰ دلار ۰٫۲۴ میلیون دلار
ممنتو ۱۶ مارس ۲۰۰۱ نیومارکت فیلمز ۵ میلیون دلار ۴۰ میلیون دلار
بی‌خوابی ۲۴ مه ۲۰۰۲ وارنر برادرز ۴۶ میلیون دلار ۱۱۳ میلیون دلار
بتمن آغاز می‌کند ۱۵ ژوئن ۲۰۰۵ ۱۵۰ میلیون دلار ۳۷۴ میلیون دلار
حیثیت ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶ ۴۰ میلیون دلار ۱۱۰ میلیون دلار
شوالیه تاریکی ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۸ ۱۸۵ میلیون دلار ۱٫۰۰۵ میلیارد دلار
تلقین ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۰ ۱۶۰ میلیون دلار ۸۲۵ میلیون دلار
شوالیه تاریکی برمی‌خیزد ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۲ ۲۳۰ میلیون دلار ۱٫۰۸۴ میلیارد دلار
میان‌ستاره‌ای ۵ نوامبر ۲۰۱۴ وارنر برادرز
پارامونت پیکچرز
۱۶۵ میلیون دلار ۶۷۳ میلیون دلار
دانکرک ۲۱ ژوئیه ۲۰۱۷ وارنر برادرز ۱۰۰ میلیون دلار ۵۲۲ میلیون دلار
تنت ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۰

کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی[۱۰۹][ویرایش]

سال عنوان فعالیت یادداشت
تهیه‌کننده نویسنده
1998 تارانتلا بله بله فیلم کوتاه منتشر نشده
1995 لارنسی بله بله فیلم کوتاه منتشر نشده
1997 دودلباگ بله بله فیلم کوتاه
1998 تعقیب بله بله
2000 ممنتو بله
2002 بی‌خوابی Uncredited co-writer
2005 بتمن آغاز می‌کند بله
2006 حیثیت بله بله
2008 شوالیهٔ تاریکی بله بله
2010 تلقین بله بله
2012 شوالیهٔ تاریکی برمی‌خیزد بله بله
2013 مرد پولادین بله
2014 میان‌ستاره‌ای بله بله
2015 کوای بله مستند کوتاه
2017 دانکرک بله بله

منابع[ویرایش]

  1. "Batman, robbin' and murder". The Sunday Times. 27 June 2010. Retrieved 15 June 2013.
  2. "Can't get him out of our heads" The Age; retrieved 10 April 2011.
  3. Feinberg, Scott (3 January 2015). "Christopher Nolan on 'Interstellar' Critics, Making Original Films and Shunning Cell Phones and Email (Q&A)". The Hollywood Reporter. Retrieved 3 January 2015.
  4. Boucher, Geoff (11 April 2010). "Christopher Nolan's 'Inception' — Hollywood's first existential heist film". Los Angeles Times. Retrieved 28 January 2011.
  5. Itzkoff, Dave (30 June 2010). "The Man Behind the Dreamscape". The New York Times. Retrieved 1 July 2010.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Lawrence, Will (19 July 2012). "Christopher Nolan interview for Inception". The Telegraph. London. Retrieved 3 January 2014.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Timberg, Scott (15 March 2001). "Indie Angst". New Times Los Angeles. Retrieved 4 June 2013.
  8. "Nolan's move from Highgate to Hollywood". Evening Standard (London). Retrieved 10 April 2011.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ Tempest, M. I was there at the Inception of Christopher Nolan's film career The Guardian film blog, 24 February 2011; retrieved 21 September 2011.
  10. "Wally Pfister ASC on Christopher Nolan's Inception". thecinematographer.info. 2010. Archived from the original on 11 April 2012. Retrieved 12 February 2013.
  11. "Doodlebug by Christopher Nolan". Cinema16. Retrieved 19 October 2012.
  12. Pulver, Andrew (15 June 2005). "He's not a god - he's human". The Guardian. Retrieved 23 December 2013.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ ۱۳٫۳ Ressner, Jeffrey (Spring 2012). "The Traditionalist". DGA Quarterly. Retrieved 22 August 2012.
  14. "The Man behind the Mask". UCL. 8 December 2008. Retrieved 12 February 2013.
  15. "Interview with Christopher Nolan". Metro; retrieved 10 April 2011.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ Duncker, Johannes (6 June 2002). "The Making of Following". christophernolan.net. Retrieved 12 February 2013.
  17. Tobias, S. Interview: Christopher Nolan, avclub.com, 5 June 2002; retrieved 13 September 2011.
  18. "Tiger Awards Competition: previous winners". International Film Festival Rotterdam. Retrieved 12 February 2013.
  19. "Awards for Following". IMDB; retrieved 25 June 2013.
  20. "Criterion – Following". Criterion. Retrieved 12 February 2013.
  21. Mottram, p. 176.
  22. Mottram, p. 177.
  23. Mottram, p. 62–4.
  24. Morgenstern, Joe. "Hero With No Memory Turns 'Memento' Into Unforgettable Trip". The Wall Street Journal. Retrieved 21 January 2014.
  25. Conard (2007) p.35.
  26. "Memento". Box Office Mojo. Retrieved 18 January 2014.
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ "Christopher Nolan awards". The New York Times. Retrieved 26 March 2014.
  28. Session Timeout – Academy Awards® Database (29 January 2010); retrieved 26 November 2011.
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ "Film Critics Pick the Best Movies of the Decade". Metacritic. 3 January 2010. Retrieved 4 September 2012.
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ "'Memento' recognition landed Christopher Nolan in the director's chair for big-budget 'Insomnia'". Retrieved 5 June 2013.
  31. deWaard, Tait (2013), p. 49.
  32. "Insomnia". Rotten Tomatoes. Retrieved 18 January 2014.
  33. "Insomnia". Box Office Mojo. Retrieved 18 January 2014.
  34. Ebert, Roger (May 24, 2002). "Insomnia review". rogerebert.com. Retrieved February 18, 2015.
  35. Paul Weedon. "Erik Skjoldbærg on 'Pioneer'". Grolsch Filmworks. Retrieved 2013-10-30.
  36. Schickel, Richard (May 19, 2002). "Sleepless in Alaska". The Hollywood Reporter. Retrieved February 16, 2015.
  37. "The Best Movies Never Made". Raindance. 2 May 2013. Retrieved 9 May 2013.
  38. "Christopher Nolan Says His Howard Hughes Film Is Dead, But He'd Still Like To Do A Bond Film at Some Point". Indiwire. Retrieved 9 May 2013.
  39. Jagernauth, Kevin. "Trivia: When Christopher Nolan First Came To Warner Bros. , He Was Offered 'Troy' To Direct". The Playlist. Retrieved 12 August 2014.
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ "Christopher Nolan looks back over the Dark Knight trilogy in this extended interview". Filmcomment. Retrieved 27 June 2013.
  41. "Insomnia". Rotten Tomatoes. Retrieved 18 January 2014.
  42. "The Complicated Legacy of Batman Begins". The Atlantic. Retrieved 10 June 2015.
  43. Shawn Adler (14 August 2008). "He-Man' Movie Will Go Realistic: 'We're Not Talking About Putting Nipples On The Trapjaw Suit". Archived from the original on 2 September 2008. Retrieved 8 April 2013.
  44. "Christopher Nolan Season at BFI Southbank in July 2012" (PDF). British Film Institute. Retrieved 31 March 2014.
  45. "Batman Begins (2005)". Box Office Mojo. Retrieved 19 October 2012.
  46. "Batman Begins". The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Retrieved 23 October 2012.
  47. "Batman Begins". BAFTA-Awards Database. Retrieved 23 October 2012.
  48. "Interview about The Prestige". Christopher-priest.co.uk. Retrieved 15 October 2012.
  49. Jeff Goldsmith (October 28, 2006). "The Prestige Q&A: Interview with Jonathan Nolan". Creative Screenwriting Magazine Podcast (Podcast). Creative Screenwriting. Retrieved July 24, 2007.
  50. "Nolan wants 'Prestige'". Variety. Retrieved 9 May 2013.
  51. "The Prestige (2006)". Box Office Mojo; retrieved 10 April 2011.
  52. Murray, Noel. (3 December 2009) The best films of the '00s|Best of the Decade. The A.V. Club; retrieved 26 January 2011.
  53. "The Prestige". The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Retrieved 23 October 2012.
  54. Garth Franklin (31 July 2006). "It's Official: "Batman 2" Gets A Title". DarkHorizons. Retrieved 9 March 2007.
  55. "The Dark Knight: The Original Feature". Empire. Retrieved 23 December 2013.
  56. "The 50 Best Movies of the Decade (2000–2009)". Paste. 3 November 2009. Retrieved 14 December 2011.
  57. "Review of the Decade – Year-By-Year: Empire's Films Of The Decade". Empire. Retrieved 4 September 2012.
  58. Manohla Dargis (18 July 2008). "The Dark Knight-Showdown in Gotham Town". The New York Times. Retrieved 21 January 2014.
  59. Roger Ebert (16 July 2008). "The Dark Knight". Chicago Sun-Times. Retrieved 21 January 2014.
  60. Brooks Barnes (28 July 2008). "Dark Knight Wins Again at Box Office". The New York Times. Retrieved 21 January 2014.
  61. "The Dark Knight (2008)". Box Office Mojo. Retrieved 17 November 2012.
  62. "Warner Bros and Christopher Nolan Break New Ground with The Dark Knight". About. Retrieved 19 October 2013.
  63. "The Oscars 2009". BBC News.
  64. Fleming, Michael (11 February 2009). "Nolan tackles 'Inception' for WB". Variety. Retrieved 2 April 2009.
  65. Miller, Jenni (24 June 2010). "Will 'Inception' Be Too Smart for Audiences?". Moviefone. Retrieved 10 January 2013.
  66. "Warner Bros. Keeping INCEPTION in Oscar-voters' Minds with "New" Behind-the-Scenes Featurette". Collider.com. 2010. Retrieved 15 June 2013.
  67. Roeper, Richard. "Inception Review". Chicago Sun-Times. Retrieved July 21, 2010.
  68. Kermode, Mark (24 December 2010). Kermode Uncut: My Top Five Films of the Year. BBC. Event occurs at 5:05. http://www.bbc.co.uk/blogs/markkermode/2010/12/my_top_five_films_of_the_year.html. Retrieved 21 January 2014.
  69. Schuker, Lauren (16 July 2010). "Studios Root for 'Inception'". The Wall Street Journal. Retrieved 10 January 2013.
  70. "Inception (2010)". Box Office Mojo. Retrieved 2 November 2012.
  71. "2011 Academy Awards Nominations and Winners". The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Retrieved 8 August 2012.
  72. "These Amazing Shadows Are Unveiled at Sundance 2011". The Wall Street Journal. Retrieved 11 February 2014.
  73. Mintzer, Jordan. "Side by Side: Berlin Film Review". The Hollywood Reporter. Retrieved 11 February 2014.
  74. Bettinger, Brendan (10 March 2010). "Christopher Nolan Speaks! Updates on Dark Knight Sequel and Superman Man of Steel". Collider.com. Retrieved 10 March 2010.
  75. Boucher, Geoff (27 October 2010). "Christopher Nolan reveals title of third Batman film and that 'it won't be the Riddler'". Los Angeles Times. Retrieved 27 October 2010.
  76. ""The Dark Knight Rises": Christopher Nolan's evil masterpiece". Salon. July 18, 2012. Retrieved July 4, 2013.
  77. Box Office Mojo: Index Christopher Nolan; retrieved 13 September 2012
  78. McClintock, Pamela (2 September 2012). "Box Office Milestone: 'Dark Knight Rises' Crosses $1 Billion Worldwide". The Hollywood Reporter. Retrieved 17 November 2012.
  79. Brown, Jennifer. "12 shot dead, 58 wounded in Aurora movie theater during Batman premier". Denver Post. Retrieved 13 January 2012.
  80. "Christopher Nolan on Theater Shooting: 'I Would Like to Express Our Profound Sorrow'". Retrieved 13 January 2012.
  81. ۸۱٫۰ ۸۱٫۱ "Christopher Nolan on Batman and Superman". Superhero Hype!. 4 June 2010. Retrieved 2 December 2010.
  82. Outlaw, Kofi. "Chris Nolan Talks Superman Reboot & Batman 3". screenrant.com. Retrieved June 11, 2013.
  83. Finke, Nikki; Fleming, Mike (9 February 2010). "It's A Bird! It's A Plane! It's Chris Nolan! He'll Mentor Superman 3.0 And Prep 3rd Batman". Deadline. Archived from the original on 21 March 2011. Retrieved 3 December 2010.
  84. Schuker, Lauren A. E. (22 August 2008). "Warner Bets on Fewer, Bigger Movies". The Wall Street Journal. Archived from the original on 21 March 2011. Retrieved 22 October 2008.
  85. Itzkoff, Dave (22 May 2013). "Alien, Yet Familiar". The New York Times. Retrieved 22 May 2013.
  86. "Man of Steel Reviews – Metacritic". Metacritic. Retrieved 12 June 2013.
  87. "Man of Steel score – Critics' Choice". Broadcast Film Critics Association. Retrieved 25 June 2013.
  88. Kit, Borys (13 June 2012). "Christopher Nolan to Exec Produce Wally Pfister's Directorial Debut". The Hollywood Reporter. Retrieved 23 October 2012.
  89. Zeitchik, Steven (10 January 2014). "'Transcendence' into directing for cinematographer Wally Pfister". The Los Angeles Times. Retrieved 10 January 2014.
  90. "Wally Pfister Says 'The Avengers' Is "Appalling", Teases His Directorial Debut Is A Sci-Fi Film". Indiewire. Retrieved 23 October 2012.
  91. Staff (24 April 2013). "Warner Bros Dates Adam Sandler-Drew Barrymore Pic 'Blended', Shifts 'Transcendence'". Deadline. Retrieved 9 May 2013.
  92. "Transcendence (2014)". Rotten Tomatoes. Retrieved April 16, 2014.
  93. "Christopher Nolan's 'Interstellar': 'Dark Knight Rises' Director Lines Up Next Project". Huffington Post. 9 January 2013. Retrieved 13 January 2013.
  94. Jagernauth, Kevin (10 January 2013). "Christopher Nolan's Merging An Original Idea With Jonah Nolan's Old Screenplay For 'Interstellar'". The Playlist. Retrieved 13 January 2013.
  95. Christopher Nolan's 'Interstellar' To Be Paramount–Warner Bros Co-Production And Joint Distribution
  96. "Interstellar Reviews". metacritic.com. Metacritic. Retrieved November 13, 2014.
  97. "Interstellar (2014)". Box Office Mojo. Retrieved January 12, 2015.
  98. "Interstellar 'should be shown in school lessons'". BBC. Retrieved 23 June 2015.
  99. Kilday, Gregg (December 9, 2014). "AFI List of Top 10 Films Expands to Include 11". The Hollywood Reporter. Retrieved January 22, 2015.
  100. "Oscars 2015: See the Full List of Nominees". Time. January 15, 2015. Retrieved January 16, 2015.
  101. "Charles Roven: Ben Affleck "Was the First Guy We Went to" for Batman Role". The Hollywood Reporter. Retrieved 13 October 2014.
  102. Jensen, Jeff (6 April 2013). "To 'Room 237' and Beyond: Exploring Stanley Kubrick's 'Shining' influence with Christopher Nolan, Edgar Wright, more". Article. Entertainment Weekly.
  103. ۱۰۳٫۰ ۱۰۳٫۱ "A Conversation with Christopher Nolan". Digital Cinema Report. February 2010. Retrieved 20 April 2013.
  104. ۱۰۴٫۰ ۱۰۴٫۱ Lawrence, Will (19 July 2012). "Christopher Nolan Interview for Inception". The Telegraph. London. Retrieved 16 May 2013.
  105. ۱۰۵٫۰ ۱۰۵٫۱ ۱۰۵٫۲ Vejvoda, Jim (30 July 2012). "Chris Nolan's Dark Knight Rises Movie Influences". IGN. Retrieved 20 April 2013.
  106. "The Dark Knight Rises': Bring on the 'Knight". Entertainment Weekly. Retrieved 29 January 2013.
  107. "The Unofficial Christopher Nolan Website/Biography". christophernolan.net; retrieved 15 June 2013.
  108. "Christopher Nolan's recommends". DirectorsRecommend. 2001. Retrieved 29 January 2013.
  109. "Christopher Nolan". wikipedia. 12/13/2017. Check date values in: |تاریخ= (help)

پیوند به بیرون[ویرایش]

Christopher Nolan bei den Filmfestspielen in Cannes im Mai 2018

Christopher Edward Nolan,[1] CBE (* 30. Juli 1970 in London) ist ein britisch-US-amerikanischer Filmregisseur, Drehbuchautor und Filmproduzent. Nach seinem Spielfilmdebüt 1998 mit Following erhielt er 2002 für Memento erstmals eine Oscarnominierung als bester Drehbuchautor. Internationale Bekanntheit erlangte Nolan durch seine Neuinterpretation der Comicfigur Batman in den drei Filmen Batman Begins, The Dark Knight und The Dark Knight Rises. Durch diese Erfolge war es ihm möglich, für Filme wie Inception, Interstellar oder Dunkirk mit hohen Filmbudgets zu arbeiten.[2]

Christopher Nolan zählt zu den wenigen in Hollywood aktiven Autorenfilmern.[3] Häufig schreibt er zusammen mit seinem Bruder Jonathan an den Drehbüchern und produziert seine Filme gemeinsam mit seiner Frau Emma Thomas.

Leben und Werk[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Kindheit, Bildung und Familie[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nolan mit seiner Ehefrau Emma Thomas (2011)

Christopher Nolan ist der Sohn des britischen Werbetexters James Nolan und der US-amerikanischen Stewardess Christina Nolan, geborene Jensen.[1] Er hat zwei Brüder: Den älteren Bruder Matthew Francis Nolan, der 2010 wegen Dokumentenfälschung zu einer Haftstrafe verurteilt wurde,[4] und den jüngeren Jonathan Jensen Nolan, der ebenfalls im Filmgeschäft tätig ist.[5][6] Erste Erfahrungen mit der Kamera machte Nolan im Alter von sieben Jahren. Mit der Super-8-Kamera seines Vaters filmte er seine Actionfiguren.[7] Durch die unterschiedlichen Heimatorte seiner Eltern sowie deren Berufe wuchs Nolan sowohl in London wie auch zeitweise in Chicago auf. Nach eigenen Angaben traf Christopher Nolan mit etwa zehn oder elf Jahren den Entschluss, Filmemacher zu werden.[5]

Ab 1984 besuchte Nolan das Haileybury and Imperial Service College in Hertfordshire.[8] Anschließend studierte er englische Literatur am University College London.[9] An der Universität lernte Nolan 1993 seine Kommilitonin und spätere Frau Emma Thomas kennen. Das Studium schloss er im selben Jahr erfolgreich mit dem akademischen Grad Bachelor of Arts ab.[9][10][11] Thomas und er heirateten 1997, sie haben vier Kinder, drei Söhne und eine Tochter.[12] Das Paar lebt in Los Angeles. Gemeinsam gründeten sie 2001 die in London ansässige Filmproduktionsgesellschaft Syncopy Films.

Berufliche Anfänge und Durchbruch[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Im Rahmen seines Studiums engagierte sich Christopher Nolan im dortigen Filmklub und drehte erste Kurzfilme.[13] Tarantella ist seine erste Kurzfilmproduktion und wurde 1989 im US-Fernsehen ausgestrahlt.[14] Larceny wurde 1996 auf dem Cambridge Festival aufgeführt.[15] Dieser Kurzfilm handelt von einem Taschendieb, der von seinen Opfern gejagt wird.[16] Ein Jahr später drehte er das dreiminütige Kammerspiel Doodlebug, in dem ein Mann hektisch etwas in seiner Wohnung jagt und versucht, es mit seinem Schuh zu töten. Doodlebug ist Nolans einziger im Handel erhältlicher Kurzfilm. Er wurde 2003 in der DVD Cinema16: British Short Films mit weiteren britischen Kurzfilmen veröffentlicht und enthält einen Audio-Kommentar von Nolan.[17]

Nolan brachte 1998 seinen ersten abendfüllenden Spielfilm auf die Leinwand. Bei dem 70-minütigen Low-Budget-Film Following führte er nicht nur Regie, sondern schrieb auch das Drehbuch und produzierte ihn. Durch die Besetzung mit Familienmitgliedern und Freunden sowie Drehorten im Elternhaus mit einer Drehdauer von einem Jahr konnte Nolan den Film mit einem Budget von 6.000 £ realisieren.[3] Following brachte ihm erste Anerkennung und ermöglichte es Nolan, sein nächstes Projekt in die Kinos zu bringen: Memento. Basierend auf der Kurzgeschichte Memento mori seines Bruders Jonathan schrieb Christopher Nolan das Drehbuch. Für diesen Kriminalfilm bekamen Nolan und sein Bruder Nominierungen für den Oscar und den Golden Globe, jeweils für das beste Drehbuch. Memento gilt als Nolans Durchbruch in der Filmbranche.[18]

Etablierung als unabhängiger Filmemacher[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Bereits vor Memento wollte Christopher Nolan das Drehbuch zur Neuverfilmung des norwegischen Thrillers Todesschlaf von 1997 schreiben, Warner Bros. hatte den Auftrag für das amerikanische Remake allerdings bereits an die Drehbuchautorin Hillary Seitz vergeben.[19] Nachdem sich sein Regiekollege Steven Soderbergh bei Warner Bros. für ihn eingesetzt hatte, durfte er jedoch die Filmregie bei dem Projekt übernehmen. Nolan erkannte, dass Seitz’ Ideen seinen Vorstellungen für den Film ähnelten[19][20] und beide arbeiteten gemeinsam an mehreren Drehbuchentwürfen.[21] Während der Produktion standen Nolan erstmals ein hohes Filmbudget und Schauspieler wie Al Pacino, Robin Williams und Hilary Swank zur Verfügung. Insomnia – Schlaflos erschien 2002 in den Kinos und der Brite konnte sich mit dem Krimi zunehmend in Hollywood etablieren.

Christopher Nolan (2005)

Das ebnete ihm den Weg für das erste Großprojekt mit dem Titel Batman Begins, welches 2005 in die Kinos kam. Mit Christian Bale in der Hauptrolle erzählte Christopher Nolan die Geschichte von Batman neu, die zuletzt 1997 unter der Regie von Joel Schumacher im Kino zu sehen war. Für das Drehbuch von Batman Begins arbeitete Nolan mit dem Comicexperten David S. Goyer zusammen. Bereits ein Jahr später folgte 2006 das im 19. Jahrhundert angesiedelte Magierdrama Prestige – Die Meister der Magie, für dessen Drehbuch Christopher Nolan gemeinsam mit seinem Bruder Jonathan fünf Jahre investiert hatte.[22] Es basiert auf dem Roman Das Kabinett des Magiers des britischen Authors Christopher Priest. Als Regisseur inszenierte Nolan den Film in seiner Erzählstruktur selbst als einen Zaubertrick.[23][18]

Im Jahr 2008 brachte Nolan die Batman-Fortsetzung The Dark Knight in die Kinos. Die Kritiken zu diesem Thriller waren durchweg sehr gut, vor allem wurde die Leistung des verstorbenen Joker-Darstellers Heath Ledger gewürdigt, dessen Besetzung Nolan während des Castings unbedingt gefordert hatte.[24] Mit einem Einspielergebnis von über einer Milliarde US-Dollar war The Dark Knight nach seinem Erscheinen der vierterfolgreichste Film der Welt.[25]

Nach dem tragischen Tod Heath Ledgers wollte Nolan zunächst keinen weiteren Batman-Film drehen. Der Brite betonte, dass der Joker nicht für eine Fortsetzung eingeplant war und es generell keine Pläne für einen dritten Film im Vorfeld gab. Nolan fehlte nach The Dark Knight eine stimmige Idee für einen Trilogieabschluss.[26] Daher widmete er sich dem Traumdiebstahl-Thriller Inception, den er 2010 in die Kinos brachte. Die Idee zu diesem Film hatte Nolan bereits zehn Jahre zuvor.[27] Inception brachte ihm Oscarnominierungen für den besten Film und das beste Drehbuch ein. Zudem wurde er für den besten Film, die beste Regie und das beste Drehbuch bei den Golden Globes nominiert. Des Weiteren wurde sein Drehbuch mit dem Writers Guild of America Award ausgezeichnet.

Christopher Nolan konnte gemeinsam mit seinem Bruder und David S. Goyer letztlich ein aus seiner Sicht passendes Drehbuch für einen abschließenden Batman-Film entwickeln. So erschien 2012 der letzte Teil seiner Batman-Trilogie mit dem Titel The Dark Knight Rises. Mit einem Einspielergebnis von 1,084 Mrd. US-Dollar ist dieser Nolans bis dahin finanziell erfolgreichster Film.[28] Nominierungen für renommierte Preise blieben jedoch aus. Nach Abschluss der Trilogie wollte Nolan vorerst keine weiteren Superheldenverfilmungen umsetzen.[29] Trotzdem unterstützte er Zack Snyders Superman-Neuverfilmung Man of Steel als Produzent und Storyschreiber. Der Film lief im Juni 2013 in den Kinos an.

Christopher Nolan (2013)

Sein nächstes Projekt wurde Interstellar, ein Science-Fiction-Film nach einem Drehbuch seines Bruders Jonathan, dieser begann 2007 mit dem Schreiben. Als Regisseur war ursprünglich Steven Spielberg vorgesehen.[30] Christopher Nolan übernahm Anfang 2013 die Regie und erweiterte zudem das Drehbuch durch eigene Ideen. Er veröffentlichte das dreistündige Weltraumepos im November 2014. Für Interstellar ließ sich Nolan wissenschaftlich vom theoretischen Physiker Kip Thorne beraten, der 2017 für seine Beobachtungen der Gravitationswellen mit dem Physik-Nobelpreis ausgezeichnet wurde.[31] Ein Jahr später inszenierte Nolan einen Dokumentar-Kurzfilm über die Quay-Brüder, zwei Stop-Motion-Künstler, die vor allem in den 1980er Jahren Bekanntheit erlangten. Zudem agierte er bei Batman v Superman: Dawn of Justice als ausführender Produzent. Diese Aufgabe übernahm er bereits 2014 bei Transcendence, dem Regiedebüt seines langjährigen Kameramanns Wally Pfister.

2017 erschien Nolans inzwischen zehnter Spielfilm in den Kinos. Das im Zweiten Weltkrieg angesiedelte Drama trägt den Titel Dunkirk und erzählt die Geschichte der Schlacht von Dünkirchen. Bereits 1992, als Nolan an der Küste von Dünkirchen entlang segelte, entwickelte er die Idee, über die britische Evakuierungsaktion einen Film zu drehen. Damals sah er sich jedoch noch nicht imstande, dieses Vorhaben zu realisieren.[32] Mit einer Laufzeit von 107 Minuten ist Dunkirk nach Following (70 Minuten) der zweitkürzeste Spielfilm des Briten. Für den Film erhielt Christopher Nolan insbesondere für die Regiearbeit internationale Anerkennung. In dieser Kategorie, sowie die des besten Films, erhielt Nolan unter anderem Nominierungen für den Oscar, Golden Globe sowie dem BAFTA Film Award. Es war Nolans erste Oscarnominierung in der Kategorie beste Regie.

Anlässlich des 50-jährigen Jubiläums von 2001: Odyssee im Weltraum wurde Christopher Nolan mit der Neuabtastung der 70-mm-Originalfilmrollen beauftragt. Die neuabgetastete Fassung von Stanley Kubricks Science-Fiction-Film wurde 2018 auf den internationalen Filmfestspiele von Cannes im Rahmen der Canne Classics von Nolan im Beisein von Kubricks Familie vorgeführt.[33]

Nicht realisierte Filmprojekte[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nach seinen Arbeiten an Insomnia – Schlaflos plante Christopher Nolan, eine Filmbiografie über Howard Hughes zu inszenieren. Er schrieb lange Zeit an einem Drehbuch, das er selbst für das beste Skript hielt, welches er je geschrieben habe. Zudem war Jim Carrey bereits als Hauptdarsteller vorgesehen. Als jedoch Martin Scorseses Aviator in Produktion ging, entschloss er sich, das Vorhaben ruhen zu lassen.[34][35] Warner Bros. hatte Nolan angeboten, die Regie für Troja zu übernehmen, er lehnte jedoch ab und Wolfgang Petersen übernahm diese Aufgabe. Christopher Nolan widmete sich stattdessen der Neuverfilmung Batman Begins.[36]

Seit längerer Zeit wird Christopher Nolan immer wieder als künftiger Regisseur eines James-Bond-Films ins Spiel gebracht. Er bestätigte 2017, dass er sich über die Jahre mehrfach mit der Produzentin Barbara Broccoli unterhalten habe und diese Aufgabe als spannend ansehe. Jedoch sehe er keinen Bedarf und würde, sollte er jemals die Gelegenheit erhalten, mit seinem James Bond eine Neuausrichtung anstreben.[37]

Arbeitsweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Autorenfilmer und Techniken[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Christopher Nolan sieht seine Tätigkeit als Filmemacher nicht als seinen Beruf, sondern als Teil seines Lebens an.[38] Abgesehen von Insomnia – Schlaflos schrieb Nolan zu all seinen Regiearbeiten das Drehbuch, häufig in Zusammenarbeit mit seinem Bruder Jonathan. Darüber hinaus war er, außer an Memento, Insomnia – Schlaflos und Batman Begins, an jedem Film als Produzent beteiligt. Zudem arbeitet er bei der Gestaltung des Szenenbilds aktiv mit.[38] Die volle Kontrolle über seine Filme macht Christopher Nolan zu einem der wenigen Autorenfilmer in Hollywood.[3] Nolan verzichtet auf die in der Filmbranche häufig eingesetzten Nachdrehs. Stattdessen sieht er bereits in seinen Drehbüchern mehrere Möglichkeiten der Erzählung vor und löst mögliche Probleme in der Postproduktion mit seinem Editor am Schneidetisch. Dabei vermeidet Nolan überflüssige oder redundante Einstellungen.[39]

Bei der Realisierung seiner Filme arbeitet Nolan mit Warner Bros. zusammen. Seit The Dark Knight hat er das vertraglich festgeschriebene Recht, den finalen Schnitt seiner Filme zu bestimmen.[40] Er selbst sagt, dass er durch die erfolgreiche Arbeit am Batman-Franchise die Möglichkeit erlangt hat, für seine eigenen Ideen wie Inception, Interstellar und Dunkirk hohe Produktionsbudgets einzuwerben.[2]

Der gebürtige Brite ist ein Verfechter der analogen Kamera und setzt nicht auf digitale Aufnahmetechnik.[41] Ferner verzichtet er bei seinen Filmen auf den Einsatz von 3D-Kameras oder 3D-Konvertierungen. Laut eigenen Aussagen kennt Nolan niemanden, der das 3D-Format mag und er habe kein Interesse daran, 3D zu verwenden, nur damit Leute an den Kinokassen mehr Geld bezahlen müssten. Er möchte keinen Film in 3D drehen, wenn es nicht die Story unterstützt.[42] Zudem kritisierte Nolan die geringe Auflösung von 3D-Kameras.[38] Stattdessen bevorzugt er den gezielten Einsatz von IMAX-Kameras. In der IMAX-Technologie sieht Nolan sowohl künstlerische als auch ideologische Vorteile.[43]

Christopher Nolan verzichtet möglichst auf computergenerierte visuelle Effekte. Er bevorzugt die Arbeit mit echten Sets und Kulissen. So ließ Nolan beispielsweise für Inception einen 30 Meter langen Korridor nachbauen, der mit zwei Motoren rotiert werden konnte. Dadurch war es dem Filmemacher möglich, Veränderungen der Schwerkraft im Film darzustellen.[44] Gleichzeitig war diese Aufnahme für Inception auch eine Hommage an Stanley Kubricks 2001: Odyssee im Weltraum, der für eine Raumstation eine ähnliche Technik angewendet hatte.[39]

Ein weiteres Beispiel für die Präferenz echter Sets lässt sich in der Produktion von The Dark Knight finden. Um die Explosion eines Krankenhauses im Film darzustellen, wurde eine stillgelegte Süßigkeitenfabrik detoniert.[45]

Computergenerierte Effekte setzt Nolan als ergänzendes Mittel zu physischen Elementen ein, um beispielsweise nachträglich Drähte oder Kameras aus Filmeinstellungen zu entfernen.[46]

Für Nolan ist der Kinosaal der perfekte Ort, um Filme zu präsentieren. Laut ihm herrsche dort eine einzigartige Mischung aus Konzentration und Empathie. Diese Einstellung besitzt er, seit er als Kind 1977 im Kino Krieg der Sterne und kurze Zeit später eine Wiederaufführung von 2001: Odyssee im Weltraum sah. Aufgrund dieser Ansichten und Erlebnisse steht Nolan Video-on-Demand oder Streaming-Diensten wie etwa Netflix kritisch gegenüber.[2]

Einflüsse und erzählerischer Stil[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Filmemacher wie George Lucas und Stanley Kubrick inspirierten Christopher Nolan bereits in seiner Kindheit. Gerade die Parallelen zu Stanley Kubrick werden heute noch oft gezogen: Beide haben englische Literatur studiert, leben eher abgeschieden von der Öffentlichkeit und haben eine Vorliebe für komplexe Erzählweisen.[47][18] Christopher Nolan selbst machen diese Vergleiche verlegen und er erwidert, dass es nur einen Stanley Kubrick gäbe.[48]

Großen Einfluss auf Nolans Werk hatte weiterhin Ridley Scotts Blade Runner.[7] Dieses Werk diente beispielsweise als Stilorientierung für die Neuinterpretation Batman Begins.[49][18]

Ferner wird ein großer Einfluss von Terrence Malick, insbesondere durch Der schmale Grat, auf Nolans Filme seit Memento nachgesagt.[50] Michael Mann beeinflusste Nolan ebenfalls. Sein Thriller Heat prägte beispielsweise die stilistische Orientierung von The Dark Knight.[51][18]

Die Filme von Christopher Nolan werden als intellektuell und dabei unterhaltsam wahrgenommen. Manche Kritiker werfen Nolan vor, dass seine Werke zu kühl inszeniert wären.[18] Geprägt werden die Filme oft von plot twists, unerwarteten Wendungen in der Erzählung, sowie einer verschachtelten Handlung, die nicht linear verläuft.[3] Memento beispielsweise läuft in der Szenenfolge überwiegend rückwärts ab. Nolan wollte damit die Gefühlslage des Protagonisten verdeutlichen, der die Fähigkeit verloren hat, neue Erinnerungen zu bilden. Verschachtelungen können sich wie bei Inception auch auf unterschiedlichen Traumebenen oder im Falle von Interstellar auf verschiedenen Dimensionen abspielen. Das Nutzen mehrerer Dimensionen setzte der Brite bereits bei seinem Kurzfilm Doodlebug ein.[52]

Christopher Nolan beschreibt es als sein Ziel, das Publikum intellektuell zu stimulieren und die Geschichten wie ein Spieler aufzuziehen, der noch eine Karte in der Hinterhand hat.[40] Dem Briten wird nachgesagt, dass es ihm gelingt, das Massenpublikum anzusprechen und dabei zeitgleich die Konzentration der Zuschauer zu fordern.[18]

Inhalte und Thematiken[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Die Werke von Christopher Nolan lassen sich häufig dem Film noir zuordnen.[18] Eine Ausnahme bildet beispielsweise die Kriegsgeschichte Dunkirk. Inhaltlich befassen sich seine Filme zumeist mit dem Kampf der Protagonisten gegen den Wahnsinn und die Zerrissenheit, die sich in ihrem Inneren abspielt.[53] Diese Eigenschaften werden in den verschiedenen Filmen durch unterschiedliche Thematiken geprägt, im Folgenden werden exemplarisch Beispiele beschrieben.

Nolans Interpretation von Bruce Wayne in seiner The-Dark-Knight-Trilogie setzt sich Intensiv mit dem Thema Furcht auseinander. Durch traumatische Ereignisse in der Kindheit entwickelt der junge Bruce starke Ängste gegen Fledermäuse. Seine spätere Intention ist es, sich seinen Ängsten zu stellen, selbst zu ihnen zu werden und sie seine Widersacher spüren zu lassen.

Dem inneren Wahnsinn sehen sich Will Dormer in Insomnia – Schlaflos und Leonard Shelby in Memento auf einem anderen Weg konfrontiert. Dormer leidet in Alaska während der Mitternachtssonne unter Schlaflosigkeit und Shelby fehlt durch eine Amnesie das Kurzzeitgedächtnis. Beide Figuren versuchen in ihren Filmen mit diesen Beeinträchtigungen einen Mord aufzuklären.

Die Filme von Christopher Nolan führen nie zu einem klassischen Happy End, stattdessen begeben sich die Protagonisten auf eine Reise, an deren Ende sie zumeist mit ihrer Zerrissenheit und dem Wahnsinn Frieden schließen können, unabhängig davon, welche Taten sie während dieser Wege vollzogen haben. Die Wahrheit wird zu einem dehnbaren Begriff und zieht sich thematisch durch fast alle Filme des Briten.[18] Die Hauptakteure in Nolans Filmen sind üblicherweise Männer zu Beginn ihres mittleren Alters. Frauen treten ausschließlich als Nebenfiguren in Erscheinung und sind Gründe für eine Zerrissenheit oder einen inneren Konflikt. Ihre Figuren verfügen selbst nicht über die Komplexität der Hauptakteure. Ferner findet sich selten ein klassischer Antagonist in der Handlung wieder. Gegenspieler vertreten ähnliche oder anders nachvollziehbare Ambitionen wie die Hauptfiguren.[18] Auffällig bei den meisten Filmen von Nolan ist, dass der Handlungsspielort überwiegend im urbanen Raum angesiedelt ist und die Figuren beispielsweise Anzüge tragen und gepflegt in Erscheinung treten.[18] Ausnahmen bilden Interstellar, welcher ländlich und vom Weltraum geprägt ist sowie Dunkirk, der ein Kriegsszenario erzählt und sich im Gegensatz zu Nolans vorherigen Werken fast nicht auf persönliche Schicksale stützt.

Neben Wahnsinn, Ängsten und Zerrissenheit werden die Geschichten hinter den Filmen von Christopher Nolan häufig von Fiktionalitäten geprägt. Trotz aller Fiktionen sind diese Elemente in den Geschichten als möglich und realitätsnah dargestellt. Wegen diesem schmalen Grat zwischen Realität und Fiktion werfen Kritiker Nolan Eskapismus vor, Befürworter sehen diese Eigenschaft jedoch als Stärke Nolans an.[18]

Wiederkehrende Mitwirkende[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Christopher Nolan arbeitet bevorzugt mit einem wiederkehrenden Stab. Seine Frau Emma Thomas hat bis auf Memento und Insomnia – Schlaflos alle Filme Nolans mitproduziert. Wally Pfister war Kameramann für alle Filme von Memento bis Inception, wurde jedoch seit Interstellar durch Hoyte van Hoytema ersetzt, da Pfister fortan als Regisseur tätig war. Als Drehbuchautor arbeitet Christopher Nolan häufig mit seinem Bruder Jonathan zusammen. Ferner arbeitete er mit David S. Goyer an der Geschichte zur The-Dark-Knight-Trilogie.

Die nachfolgende Tabelle gibt einen Überblick über die wiederholte Zusammenarbeit von Darstellern und Crew-Mitgliedern.

Following
(1998)
Memento
(2000)
Insomnia
(2002)
The-Dark-Knight-
Trilogie

(2005–2012)
Prestige
(2006)
Inception
(2010)
Interstellar
(2014)
Dunkirk
(2017)
Schauspieler
Michael Caine Alfred Pennyworthc d e John Cutter Prof. Stephen Miles Prof. Brand Funkera
Cillian Murphy Scarecrowc d e Robert M. Fischer Zitternder Soldat
Christian Bale Batmanc d e Alfred Borden
John Nolan Der Polizist Douglas Fredericksc e Blinder Mann
Tom Hardy Banee Eames Farrier
Larry Holden Jimmy Grantz Farrell Carl Finchc
Jeremy Theobaldb Bill Technikerc
Joseph Gordon-Levitt John Blakee Arthur
Ken Watanabe Ra’s al Ghulc Mr. Saito
Mark Boone Junior Burt Arnold John Flassc
Marion Cotillard Talia al Ghule Mal Cobb
Anne Hathaway Selina Kylee Amelia Brand
Thomas Lennon Arzt Arzte
David Gyasi Gefangenere Romilly
Nicky Katt Fred Duggar SWAT-Team Mitgliedd
Stabsmitglieder
Kamera Christopher Nolan Wally Pfister Hoyte van Hoytema
Musik David Julyan Hans Zimmer,
James Newton Howardc d
David Julyan Hans Zimmer
Schnitt Gareth Heal,
Christopher Nolan
Dody Dorn Lee Smith
a Cameo-Auftritt
b Spielte zudem in Nolans Kurzfilmen Larceny (1996) und Doodlebug (1997) mit
c Batman Begins (2005)
d The Dark Knight (2008)
e The Dark Knight Rises (2012)

Filmografie[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Kurzfilme[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • 1989: Tarantella
  • 1996: Larceny
  • 1997: Doodlebug
  • 2015: Quay (Dokumentar-Kurzfilm)

Spielfilme[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Regie


Produktion
Drehbuch

Auszeichnungen (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Preisverleihungen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Für sein Schaffen als Regisseur, Drehbuchautor und Produzent erhielt Christopher Nolan unterschiedliche Nominierungen und Auszeichnungen. Für die renommierten Filmpreise, den Oscar, Golden Globe sowie den British Academy Film Award, war er mehrfach nominiert, konnte sie jedoch nicht gewinnen. Mehrere Nominierungen sowie eine Auszeichnung erhielt Nolan von Amerikas Regie-, Drehbuch- und Produzentengilden. Darüber hinaus wurde er mehrmals von amerikanischen Kritikern mit dem Critics’ Choice Movie Award und britischen Kritikern mit dem London Critics’ Circle Film Award ausgezeichnet. Zudem erhielt Christopher Nolan mehrfach den Saturn Award, den er alleine vier Mal für das beste Drehbuch bekam und damit Rekordpreisträger ist. Insgesamt sind über 100 Auszeichnungen und 150 Nominierungen auf Nolan zurückzuführen.[54] Die folgende Auflistung stellt eine Auswahl dar.

Oscarverleihung

  • 2002: Nominierung in der Kategorie Bestes Originaldrehbuch für Memento (gemeinsam mit Jonathan Nolan)
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bester Film für Inception (gemeinsam mit Emma Thomas)
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bestes Originaldrehbuch für Inception
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Dunkirk
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Bester Film für Dunkirk (gemeinsam mit Emma Thomas)

Golden Globe Award

  • 2002: Nominierung in der Kategorie Bestes Filmdrehbuch für Memento
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Inception
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bestes Filmdrehbuch für Inception
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Dunkirk

British Academy Film Award

  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bester Film für Inception (gemeinsam mit Emma Thomas)
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Inception
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bestes Originaldrehbuch für Inception
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Bester Film für Dunkirk (gemeinsam mit Emma Thomas)
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Dunkirk

Directors Guild of America Award

  • 2002: Nominierung in der Kategorie Beste Spielfilmregie für Memento
  • 2009: Nominierung in der Kategorie Beste Spielfilmregie für The Dark Knight
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Beste Spielfilmregie für Inception
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Beste Spielfilmregie für Dunkirk

Writers Guild of America Award

  • 2009: Nominierung in der Kategorie Bestes adaptiertes Drehbuch für The Dark Knight (gemeinsam mit Jonathan Nolan und David S. Goyer)
  • 2011: Auszeichnung in der Kategorie Bestes Originaldrehbuch für Inception

Producers Guild of America Awards

  • 2009: Nominierung in der Kategorie Bester Kinofilm für The Dark Knight (gemeinsam mit Charles Roven und Emma Thomas)
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bester Kinofilm für Inception (gemeinsam mit Emma Thomas)
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Bester Kinofilm für Dunkirk (gemeinsam mit Emma Thomas)

Critics’ Choice Movie Award

  • 2002: Auszeichnung in der Kategorie Bestes Drehbuch für Memento
  • 2009: Auszeichnung in der Kategorie Bester Actionfilm für The Dark Knight
  • 2009: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für The Dark Knight
  • 2011: Auszeichnung in der Kategorie Bester Actionfilm für Inception
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Inception
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Bestes Drehbuch für Inception
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Dunkirk

London Critics’ Circle Film Award

  • 2001: Nominierung in der Kategorie Beste britische Regie für Memento
  • 2001: Auszeichnung in der Kategorie Bestes britisches Drehbuch für Memento
  • 2003: Auszeichnung in der Kategorie Beste britische Regie für Insomnia – Schlaflos
  • 2003: Nominierung in der Kategorie Beste britische Regie für Batman Begins
  • 2006: Nominierung in der Kategorie Beste britische Regie für Prestige – Meister der Magie
  • 2007: Nominierung in der Kategorie Beste britische Regie für Prestige – Meister der Magie
  • 2009: Nominierung in der Kategorie Beste britische Regie für The Dark Knight
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Inception
  • 2011: Nominierung in der Kategorie Beste britische Regie für Inception
  • 2018: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Dunkirk

Saturn Award

  • 2006: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Batman Begins
  • 2006: Auszeichnung in der Kategorie Bestes Drehbuch für Batman Begins (gemeinsam mit David S. Goyer)
  • 2009: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für The Dark Knight
  • 2009: Auszeichnung in der Kategorie Bestes Drehbuch für The Dark Knight (gemeinsam mit Jonathan Nolan)
  • 2011: Auszeichnung in der Kategorie Beste Regie für Inception
  • 2011: Auszeichnung in der Kategorie Bestes Drehbuch für Inception
  • 2013: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für The Dark Knight Rises
  • 2015: Nominierung in der Kategorie Beste Regie für Interstellar
  • 2015: Auszeichnung in der Kategorie Bestes Drehbuch für Interstellar (gemeinsam mit Jonathan Nolan)

Nebula Award

  • 2011: Auszeichnung in der Kategorie bestes Drehbuch für Inception

British Fantasy Award

  • 2009: Auszeichnung in der Kategorie bester Film für The Dark Knight
  • 2011: Auszeichnung in der Kategorie bester Film für Inception

Kritikerlisten[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Filme in den Top 250 der IMDb[55]
Platz Film
4 The Dark Knight
14 Inception
31 Interstellar
49 Prestige – Die Meister der Magie
51 Memento
67 The Dark Knight Rises
116 Batman Begins

Im Jahr 2015 befragte BBC Filmkritiker der ganzen Welt und veröffentlichte unter dem Titel The 100 greatest American films eine Liste der 100 beliebtesten amerikanischen Filme. Unter ihnen waren lediglich sechs Filme aus dem 21. Jahrhundert. Auf Platz 96 befand sich The Dark Knight.[56]

Ein Jahr später fragte die BBC erneut Filmkritiker weltweit nach den besten Filmen des 21. Jahrhunderts. In den BBC Culture’s 100 Greatest Films of the 21st Century fanden sich auf Platz 51 Inception, auf Platz 33 The Dark Knight und auf Platz 25 Memento wieder.[57]

Bis auf Following, Insomnia und Dunkirk sind alle Spielfilme, bei denen Nolan Regie führte, in den Top 250 der Internet Movie Database gelistet. Damit beinhaltet die Liste sieben Filme von ihm, sechs davon in den Top 100. Der laut Top 250 beste Film der Jahre 2008, 2010 und 2014 ist von Nolan.

Bei Rotten Tomatoes erzielten die meisten seiner Regiearbeiten eine Certified-Fresh-Bewertung, was mehr als 75 % positiven Bewertungen entspricht.[58] Lediglich Following erhielt dieses Prädikat, trotz 78 % positiver Kritiken, aufgrund zu weniger Bewertungen nicht.

Ehrungen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Am 7. Juli 2012 wurde Christopher Nolan durch seine Schuh- und Handabdrücke im Zementboden des Vorhofs des TCL Chinese Theatre geehrt.[59]

Im September 2017 wurde Nolan von seiner ehemaligen Universität, dem University College London, der britische Ehrendoktor für Literatur (Honorary Doctorate of Literature) verliehen.[60]

Christopher Nolan wurde im Dezember 2018 für seine Leistungen im Bereich Film ausgewählt, den britischen Verdienstorden Order of the British Empire als Commander of the British Empire (CBE) zu erhalten. Die Verleihung fand am Neujahrstag 2019 durch Königin Elisabeth II. statt.[61]

Literatur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • Jacqueline Furby, Stuart Joy (Hrsg.): The Cinema of Christopher Nolan – Imagining the Impossible (Directors’ Cuts). Wallflower Press, New York 2015, ISBN 0-231-17397-0.

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Christopher Nolan – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. a b FreeBMD Entry Info. Abgerufen am 23. August 2017.
  2. a b c Tobias Kniebe: Christopher Nolan im Interview über die Macht des Kinos. In: Süddeutsche Zeitung. 13. Juli 2017, abgerufen am 23. August 2017.
  3. a b c d Universität Gießen: Einer der letzten Autorenfilmer Hollywoods. Abgerufen am 3. Mai 2016.
  4. Daarel Burnette II: Nolan sentenced for escape attempt. In: Chicago Tribune. 7. Juli 2010, abgerufen am 5. Oktober 2017.
  5. a b Will Lawrence: Christopher Nolan – Interview for Inception. In: The Telegraph. 19. Juli 2010, abgerufen am 23. August 2017.
  6. Karl Quinn: Can’t get him out of our heads. In: The Age. 8. September 2002, abgerufen am 23. August 2017.
  7. a b Stuart Joy: Dreaming a Little Bigger, Darling. In: Jacqueline Furby, Stuart Joy (Hrsg.): The Cinema of Christopher Nolan – imagining the impossible. Wallflower Press, New York 2015, ISBN 0-231-17397-0, S. 2.
  8. Christopher Nolan. In: Haileybury. Abgerufen am 31. Dezember 2017.
  9. a b John Naughton: Christopher Nolan: The Enigma behind Interstellar. In: The Telegraph. 8. November 2014, abgerufen am 27. April 2016.
  10. Anna Davies: Dunkirk director Christopher Nolan tells UCL freshers ‘you could meet future spouse on first day like me’. In: EveningStandard. 13. September 2017, abgerufen am 31. Dezember 2017.
  11. Profile: Christopher Nolan. In: Forbes. Abgerufen am 6. Januar 2018.
  12. Anthony Breznican: With ‘Inception,’ Chris Nolan’s head games continue. In: USA Today. 15. Juli 2010, abgerufen am 10. September 2017.
  13. Matthew Tempest: I was there at the Inception of Christopher Nolan’s film career. In: The Guardian. 24. Februar 2011, abgerufen am 14. September 2017.
  14. Stephen Galloway: ShoWest Director of the Year: Christopher Nolan. In: The Hollywood Reporter. 12. März 2008, abgerufen am 14. September 2017.
  15. Roger Clarke: The Observer profile: From Action Man to Batman. In: The Guardian. 13. Juli 2008, abgerufen am 14. September 2017.
  16. Larceny (1996). In: IMDb. Abgerufen am 5. November 2017.
  17. Cinema16: British Short Films (2003). In: IMDb. Abgerufen am 5. November 2017.
  18. a b c d e f g h i j k l Joseph Bevan: Christopher Nolan: escape artist. 14. November 2014, abgerufen am 25. Dezember 2017.
  19. a b Christopher Nolan Interview. In: Contactmusic.com. 7. Januar 2009, abgerufen am 13. August 2017.
  20. Peter Sciretta: 15 Things We Learned About Christopher Nolan. In: /Film. 31. Oktober 2014, abgerufen am 13. August 2017.
  21. Dean Kish: Interview: Christopher Nolan talks about Insomnia and other future projects. In: ShowbizMonkeys. 7. Mai 2002, abgerufen am 17. Januar 2018: „“[…] When I finally finished Memento, I came back to Warner Bros. and showed them the film and was able to get on to the Insomnia project as the director. I then collaborated with Hillary Seitz on several drafts,”“
  22. Stuart McGurk: Christopher Nolan. In: The London Paper. Juli 2009, archiviert vom Original; abgerufen am 15. Juli 2017.
  23. Andreas Resch: The Prestige – Verrückt nach Magie. In: Spiegel Online. 5. Januar 2007, abgerufen am 25. Juli 2017.
  24. Christian Aust: Jede neue Generation will zerstören. In: Spiegel Online. 19. August 2008, abgerufen am 3. Mai 2016.
  25. All Time Box Office. In: Box Office Mojo. Abgerufen am 13. Oktober 2017.
  26. Mark Hughes: Did Christopher Nolan Originally Intend for the Joker to Appear in The Dark Knight Rises ? In: Huffington Post. 19. Juli 2012, abgerufen am 14. Oktober 2017.
  27. Thomas Badtke: Die Kraft des Kopfkinos. In: n-tv. 28. Dezember 2010, abgerufen am 6. Mai 2016.
  28. Christopher Nolan. In: Box Office Mojo. Abgerufen am 27. April 2016.
  29. CS: Chris Nolan say no to Justice League. In: Comingsoon.net. 9. Juli 2012, abgerufen am 27. April 2016.
  30. Jay Fernandez: Spielberg, Nolan plan sci-fi project. In: Los Angeles Times. 24. März 2007, abgerufen am 14. August 2017.
  31. Ben Guarino: Three Americans win Nobel Prize in physics for gravitational wave discovery. In: The Washington Post. 3. Oktober 2017, abgerufen am 5. Oktober 2017.
  32. Cara Buckley: Christopher Nolan’s Latest Time-Bending Feat? ‘Dunkirk’. In: The New York Times. 12. Juli 2017, abgerufen am 30. Juli 2017.
  33. Kenneth Turan: Christopher Nolan returns Kubrick sci-fi masterpiece '2001: A Space Odyssey' to its original glory. In: Los Angeles Times. 3. Mai 2018, abgerufen am 26. Mai 2018.
  34. Marlow Stern: Christopher Nolan Uncut: On ‘Interstellar,’ Ben Affleck’s Batman, and the Future of Mankind. In: Daily Beast. 11. Oktober 2014, abgerufen am 15. August 2017.
  35. Geoff Andrew: Christopher Nolan: Guardian interviews at the BFI. In: The Guardian. 27. August 2002, abgerufen am 15. August 2017.
  36. Kevin Jagernauth: Trivia: When Christopher Nolan First Came To Warner Bros., He Was Offered ‘Troy’ To Direct. In: IndieWire. 21. Juni 2013, abgerufen am 15. August 2017.
  37. Ethan Anderton: Christopher Nolan Reveals What It Would Take for Him to Direct James Bond. In: /Film. 9. Juli 2017, abgerufen am 15. August 2017.
  38. a b c Lars-Olav Beier: Inception Regisseur Nolan: Regieführen ist die Kunst der Mittelmäßigen. In: Spiegel Online. 29. Juli 2010, abgerufen am 30. April 2016.
  39. a b Jeffrey Ressner: The Traditionalist. In: Directors Guild of America. 2012, abgerufen am 23. August 2017.
  40. a b Roland Huschke: Ein Interview mit Christopher Nolan. In: tip Berlin. 28. Juli 2010, abgerufen am 3. Mai 2016.
  41. Mark Brown: Cinemas must ‘drastically improve’ or lose audiences, says Christopher Nolan. In: The Guardian. 9. Oktober 2015, abgerufen am 13. September 2017.
  42. David Germain: No „Dark Knight“ 3D. In: Salon. 17. Juli 2012, abgerufen am 13. September 2017.
  43. Allison Whitney: Cinephilia Writ Large: IMAX in Christopher Nolan’s The Dark Knight and The Dark Knight Rises. In: Jacqueline Furby, Stuart Joy (Hrsg.): The Cinema of Christopher Nolan – imagining the impossible. Wallflower Press, New York 2015, ISBN 0-231-17397-0, S. 33.
  44. Jacob Stolworthy: Christopher Nolan using real WWII battleships for Dunkirk because he refuses to use CGI. In: Independent. 22. Februar 2016, abgerufen am 27. Mai 2016.
  45. A. J. LaTrace: Witness the Demolition of the Old Brach’s Candy Factory. In: Curbed. 9. Juli 2014, abgerufen am 10. August 2017.
  46. Mike Lee: Christopher Nolan Talks IMAX, 3D, and CGI in Movies. In: Screenrant. 16. April 2012, abgerufen am 15. Oktober 2017.
  47. Stuart Joy: Dreaming a Little Bigger, Darling. In: Jacqueline Furby, Stuart Joy (Hrsg.): The Cinema of Christopher Nolan – imagining the impossible. Wallflower Press, New York 2015, ISBN 0-231-17397-0, S. 2–3.
  48. Jeff Jensen: To ‘Room 237’ and Beyond: Exploring Stanley Kubrick’s ‘Shining’ influence. In: Entertainment Weekly. 6. April 2013, abgerufen am 3. Mai 2016.
  49. Mark Hughes: Exclusive: Christopher Nolan Talks ‘Batman Begins’ 10th Anniversary. In: Forbes. 30. Juli 2015, abgerufen am 3. Oktober 2017.
  50. Jonathan Olson: Nolan’s Immersive Allegories of Filmmaking in Inception and The Prestige. In: Jacqueline Furby, Stuart Joy (Hrsg.): The Cinema of Christopher Nolan – imagining the impossible. Wallflower Press, New York 2015, ISBN 0-231-17397-0, S. 52.
  51. Aaron Couch: All the Ways ‘The Dark Knight’ Borrowed from ‘Heat’ Revealed. In: The Hollywood Reporter. 6. Februar 2017, abgerufen am 3. Oktober 2017.
  52. Will Brooker: Foreword: Are You Watching Closely? In: Jacqueline Furby, Stuart Joy (Hrsg.): The Cinema of Christopher Nolan – imagining the impossible. Wallflower Press, New York 2015, ISBN 0-231-17397-0, S. XI.
  53. Roland Huschke: Was ein Genie so redet. In: Süddeutsche Zeitung. 13. August 2010, abgerufen am 28. April 2016.
  54. Christopher Nolan – Awards. In: IMDb. Abgerufen am 26. Januar 2019.
  55. Die Top 250 der IMDb (Stand: 24. März 2019)
  56. The 100 greatest American films. In: BBC. 20. Juli 2015, abgerufen am 7. November 2017.
  57. The 21st Century’s 100 greatest films. In: BBC. 23. August 2016, abgerufen am 7. November 2017.
  58. Christopher Nolan. In: Rotten Tomatoes. Abgerufen am 29. Juli 2017.
  59. Christopher Nolan. In: TCL Chinese Theatre. Abgerufen am 2. Januar 2018.
  60. Christopher Nolan Returns To UCL To Receive Honorary Degree And Visit The Film & TV Society. In: UCL Film & TV Society. 12. September 2017, abgerufen am 2. Januar 2018.
  61. Christopher Nolan, 'Monty Python' Star Michael Palin Make U.K. New Year's Honours List. In: The Hollywood Reporter. 28. Dezember 2018, abgerufen am 27. Januar 2019.
Dieser Artikel wurde am 23. Januar 2018 in dieser Version in die Liste der lesenswerten Artikel aufgenommen.