کروناویریده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کروناویریده
Vis2.jpg
کروناویریده، Coronaviridae
آرایه‌شناسی
فرمانرو: ویروس
راسته: Nidovirales

کروناویریده (نام علمی: Coronaviridae) خانواده‌ای از ویروس‌های پوشش‌دار، در جهت مثبت، تک رشته‌ای RNAدار هستند که طول ژنوم ویروسی آنها ۲۶ تا ۳۲ کیلوباز است. این ذرات معمولاً با زائه‌های گرزی یا گلبرگی شکل تا ۲۰ نانومتر آراسته شده‌اند (پپلومر یا خار) که در نمای میکروگرافهای الکترونی ذرات صفحه‌ای به شکل تاج خورشیدی را یادآور می‌شوند و بنا برا این اعضای این خانواده به نام کرونا ویروس (ویروسهای تاج‌دار) شناخته می‌شوند. جدیدترین عضو کووید-19 است که بیشترین مرگ‌ومیر را نسبت به سایر اعضای این خانواده را دارد.

ویروس‌شناسی[ویرایش]

سمت ۵' و ۳' ژنوم این ویروس کلاهک و دُم پلی¬A است. پوشش ویروسی از طریق جوانه زدن شبکه اندوپلاسمی و دستگاه گلژی به وجود می‌آید و شامل دو گونه گلیکوپروتئین مختص ویروس S و M است. گلیکوپروتئین S زوائد بزرگ سطحی هستند درحالیکه M پروتئینی ۳ بار گذرنده از غشا می‌باشد. تورو-ویروسها و زیر مجموعه‌ای مشخص از کرونا ویروسها (به صور مشخص اعضای زیر گروه A در جنس باکتو-کرونا ویروس) علاوه بر پپلومر S زائده‌های سطحی دیگری از جنس پروتئین هماگلوتنین استراز دارند. پروتئین ساختاری مهم دیگرفسفوپروتئین N است که مسول تقارن تاج کپسید هسته‌ای است که RNA ژنومی را در بر می‌گیرد.

رده‌بندی[ویرایش]

خانواده کرونا ویروس شامل ۲ زیر خانواده، ۵ گروه، ۲۳ زیر گروه و ۴۰ گونه است.

انتقال[ویرایش]

کرونا ویروسها از راه مدفوعی-دهانی، ترشحات تنفسی، تماس مستقیم از طریق لمس سطح آلوده به ویروس و تماس با چشم، دماغ و دهان قبل از شستن دستها منتقل می‌شود.

بیماریزایی[ویرایش]

کرونا ویروس دستهٔ بزرگی از پستانداران و پرندگان را آلوده می‌کند. با وجود اینکه اکثریت قریب به اتفاق آنها بیماریزایی متوسطی دارند، گاهی سبب بروز موقعیت‌های شدیدتر در انسان می‌شوند؛ به‌طور مثال سندروم حاد تنفسی (SARS) و سندروم تنفسی خاورمیانه (MERS) را می‌توان نام برد. آنها همچنین می‌توانند عفونتهای روده‌ای در نوزادان و در موارد نادر سندروم‌های سیستم عصبی را نیز به وجود بیاورند.


کرونا ویروس انسانی


باور بر این است که ویروس کرونا بیش از نیمی از سرماخوردگی را در بالغین و کودکان سبب می‌شود. سرماخوردگی ناشی از کروناویروس علایم شاخصی مثل تب، گلو درد و تورم آدنوئید را در زمستان و ابتدای بهار سبب می‌شود. کرونا ویروس‌ها میتوانند سبب ذات‌الریه (علت ابتدایی ذات‌الریه‌ی ویروسی و یا علت ثانویه‌ی ذات‌الریه‌ی باکتریایی) و برونشیت (برونشیت مستقیم ویروسی و یا برونشیت غیرمستقیم باکتریایی) شوند. گسترده‌ترین ابتلای انسانی ویروس کرونا در سال 2003 (کرونا ویروس سارس) بود که سبب التهاب حاد سیستم تنفسی می‌شد و بیماریزایی شاخص آن از این رو بود که سیستم تنفسی فوقانی و تحتانی را متاثر میکرد. هنوز هیچ واکسن یا داروی ضد ویروسی برای عفونتهای ناشی از ویروس کرونا وجود ندارد.

7 نژاد کرونا ویروس انسانی که تا کنون شناسایی شده‌اند:

1-   کرونا ویروس انسانی 229E (HCoV-229E)

2-    کرونا ویروس انسانی OC43 HCoV-OC43))

3-    کرونا ویروس سندروم تنفسی حاد (SARS-CoV)

4-    کرونا ویروس انسانی NL63 (HCoV-NL63)

5-    کرونا ویروس انسانی HKU1

6-    کرونا ویروس مربوط به سندروم تنفسی خاورمیانه که در گذشته به نام کرونا ویروس جدید 2012 یا HCoV-EMC شناخته می‌شد (MERS-CoV)

7-    سندروم حاد تنفسی 2 (SARS-CoV-2) که قبلتر به نام کرونا ویروس 2019 و یا کرونا ویروس جدید 2019 شناخته می‌شد.

ویروسهای HCoV-229E, -NL63, -OC43 و -HKU1 به صورت مرتب در جمعیت انسانی ایجاد بیماری می‌کند و عفونت سیستم تنفسی را در کودکان و بزرگسالان باعث می‌شود.

سارس[ویرایش]

کرونا ویروس سندروم حاد تنفسی سارس (SARS-CoV) به نظر می‌رسد که فقط محدود به سیستم تنفسی باشد که سلولهای مستعد آلودگی با آسیب سلولهای تنفسی باعث آسیب بافتی حبابچه‌های تنفسی و سندروم زجر تنفسی می‌شوند. اسهال نیز دور از انتظار نبوده اما مدارک کمی از آسیب اپی‌تلیوم روده‌ای وجود دارد. آسیب درختچهٔ تنفسی محدود به قسمتهای پایین‌تر سیستم تنفسی می‌شود و گزارشهای به دست آمده نشان می‌دهند که پاسخ ایمنی نقش مهمی در سرنوشت بیماران سارس دارد.

کرونا ویروس ۲۰۱۹[ویرایش]

کرونا ویروس جدید (2019-CoV) نتیجهٔ گسترش بیماری تنفسی است که اولین بار در ووهان چین اتفاق افتاد. با وجود اینکه بازار غذاهای دریایی ووهان ممکن است منشأ اصلی بیماری نباشد. بیمار صفر (مورد شاخص یا بیمار ابتدایی در تحقیقات همه‌گیرشناسی) ارتباط مشخصی با بازار مواد غذایی دریایی نداشت. مسولان بهداشت چین برای اولین باز ژنوم کامل 2019-CoV را در بانک ژنی، پایگاه اطلاعات توالی ژنتیکی سازمان جهانی بهداشت و مرکز جهانی مشترک اطلاعات آنفلوآنزا (GISAID) منتشر کردند تا شناسایی ویروس را تسریع کنند. از لحاظ رده‌بندی، کرونا ویروس ۲۰۱۹ عضوی از زیر جنس ساربکو ویروس (دامنه B از Beta-CoV)، از خانوادهٔ اورتو کرونا ویروس است. ویروس 2019-nCoV هفتمین عضو از خانوادهٔ کرونا ویروس است که انسان را آلوده می‌کند (بعد از 229E, NL63, OC43, HKU1, MERS-CoV, SARS-CoV).

در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۰، مسولان بهداشتی در آلمان ابتلای یک مرد اهل بایرن از یک زن فاقد نشانهٔ بیماری که طی سفری کاری به چین مسافرت کرده بود را گزارش دادند. به نظر می‌رسد که این مورد اولین مورد از انتقال انسان به انسان در خارج از چین باشد. مورد دیگری از انتقال انسان به انسان در خارج از چین در ویتنام اتفاق افتاد. عفونت حاصل از کرونا ویروس 2019-CoV سیستم تنفسی تحتانی را با نرخ بیماریزایی ۲ تا ۴ نفر به ازای یک مورد فرد آلوده درگیر می‌کند (R0 که نشان‌دهندهٔ عفونتهای ایجاد شده توسط یک فرد آلوده‌است). سارس و مرس R0 پایین‌تری داشتند و به سادگی منتقل نمی‌شدند. محققان هنوز تخمین درستی از میزان سرایت کرونا ویروس 2019-CoV ندارند اما گمان‌های اولیه از نرخی مشابه مرس حکایت دارند. در غروب ۲۸ ژانویه، مدیران بهداشتی بایرن از آلودگی ۳ نفر از همکاران فرد آلودهٔ ابتدایی در اروپا گزارش دادند. شرکت مربوط تعطیل و ۴۰ کارمند در ابتدا و ۱۱۰ کارمند در حال حاضر تحت آزمایش هستند. نتایج تحقیقات اطلاعات مهمی را جهت تشخیص R0 نشان خواهد داد. در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۰ زنجیرهٔ آلودگی در بایرن به ۶ نفر (که یکی از آنها کودک بودند) رسید که همگی توسط عضوی از خانواده آلوده شده بودند. علایم ملایم شروع عفونت ممکن است مانع تشخیص زود هنگام شده و خطر همه‌گیری را زیاد کند اما در عین حال می‌تواند نشانه‌ای از مرگ‌ومیر پایین این بیماری نیز باشد. علی‌رغم تأیید گزارش‌ها، عفونت ممکن است دستگاه تنفسی تحتانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. تأیید این مدعا می‌تواند دلیلی بر نرخ بالای انتقال ویروس باشد (مسافت طی شده توسط ویروس کمتر بوده و آزاد شدن آن با سرفه هم ممکن است).

اتصال و ورود[ویرایش]

کرونا ویروس از طریق اتصالات بین خارهای گلیکوپروتئنی ویروسی به گلیکوپروتئینهای سطح سلول میزبان می‌چسبد. برخی از ویروسهای کرونا به سیالیک اسید گلیکوپروتئینها و گلیکولیپیدها از طریق خار و/یا گلیکوپروتئینهای هماگلوتنین استراز متصل می‌شوند. تعاملات بین کرونا ویروس و گیرنده‌های سلول میزبان میزان تخصص یافتگی، کرایش بافتی و بیماریزایی ویروس را تعیین می‌کند.

رونویسی[ویرایش]

ژنوم کرونا ویروس RNA تک رشته‌ای و مثبت با اندازه‌ای حدود ۲۶ تا ۳۰ کیلو باز است که تا کنون بزرگترین ژنوم ویروسی RNAدار قسمت-نشده به حساب می‌آید. عملکرد کلیدی تولید RNA کرونا ویروس توسط ژن رپلیکاز کد گذاری می‌شود. این ژن از بیش از ۲۰۰۰۰ نوکلئوتید تشکیل شده که ۲ پلی‌پروتئین pp1a و pp1ab را کد گذاری می‌کند و توسط پروتئیازهای ویروسی پردازش می‌شود (ببینید؛ UniProt annotation of SARS rep, P0C6X7). طی چند سال گذشته مشخص شده که اندازهٔ یکتای ژنوم و مکانیسم بخصوص تولید RNA تحت ژنومی طویل در کرونا ویروس مربوط به تولید پروتئینهایی غیر ساختاری است (nsps) که در میان ویروسهای RNAدار بی‌سابقه است. در واقع بسیاری از این محصولات شکافت رپلیکاز خودشان پروتئین‌های چند بخشی هستند که پیچیدگی عملکردی و تعاملی پروتئین را زیاد می‌کنند. مطالعات ساختاری نشان داده‌اند که nsps بعد از آزاد شدن از مولکولهای پیش‌ساز، تشکیل دایمر می‌دهند. پیش‌سازهای pp1a/pp1ab و محصولات پردازشی به صورت مجموعه‌های بزرگ وابسته به غشا درمی‌آیند که واکنشهای درگیر در تولید RNA و رونویسی را تسریع کرده و به نظر می‌آید که عملکردهای دیگری نیز در چرخهٔ زندگی ویروس بر عهده دارند. کرونا ویروسها، همچنین، تغییر چارچوب ریبوزومی و تعلل پلیمرازی را به عنوان بخشی از چرخهٔ پیچیدهٔ رونویسی نشان می‌دهند.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]