کرم لوله‌ای ریشه‌گرهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کرم لوله‌ای ریشه‌گرهی
A juvenile root-knot nematode (Meloidogyne incognita) penetrates a tomato root - USDA-ARS.jpg
لارو کرم لوله‌ای ریشه‌گرهی در حال ورود به ریشه گوجه‌فرنگی
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: کرم‌های حلقوی
رده: کرم‌های لوله‌ای سسرننتئا
راسته: Tylenchida
تیره: Meloidogynidae
سرده: Meloidogyne
Göldi, 1889
گونه‌ها

Meloidogyne hapla
Meloidogyne incognita
Meloidogyne enterolobii syn. M. mayaguensis
...

کرم لوله‌ای ریشه‌گرهی (به انگلیسی: Root-knot nematode) گیاه انگل‌های کرم لوله‌ای از سرده Meloidogyne هستند. محل زندگی آن‌ها خاک مناطق نسبتاً گرم با زمستان کوتاه است. در حدود ۲۰۰۰ گیاه مستعد عفونت با کرم لوله‌ای ریشه گرهی هستند و این انگل باعث از بین رفتن در حدود ۵ درصد از محصولات کشاورزی است. لارو کرم لوله‌ای ریشه گرهی باعث عفونت ریشه و باعث به وجود آمدن گال در ریشه می‌شوند.[۱]

گال ایجاد شده در ریشه در اثر عفونت با کرم لوله‌ای ریشه گرهی

این کرم لوله‌ای مهم‌ترین کرم لوله‌ای انگل گیاهی است که بیشترین خسارت را به انواع محصولات زراعی و باغی وارد می‌کند و شاید بتوان گفت هیچ گیاهی نیست تا از آلودگی و حملهٔ این کرم لوله‌ای مصون باشد.

اولین بار در سال ۱۸۵۵ توسط برکلی (به انگلیسی: Berkeley) در گلخانه‌ای در انگلستان روی ریشه‌های خیار مشاهده شد و در ایران روی ۱۹ تیرهٔ گیاهی ازجمله: گوجه فرنگی، سیب زمینی، چغندر قند و انواع کدو از مهم‌ترین میزبان‌های این کرم لوله‌ای هستند.

کرم لوله‌ای نر کرمی شکل و کرم لوله‌ای ماده گلابی شکل است که کرم لوله‌ای ماده پس از جفت‌گیری یا حتی بدون جفت‌گیری با کرم لوله‌ای نر، تولید تخم می‌کند و تخم‌ها را در داخل یک کیسه[پ ۱] ژلاتینی به منظور محافظت قرار می‌دهد. تخم‌ها ممکن است همگی یا بعضی از آن‌ها در داخل یا خارج بافت‌های ریشه گذاشته شوند و به همین صورت زمستان‌گذرانی می‌کنند و سپس در فصل بهار این تخم‌ها شکسته شده و لارو سن دوم آن‌ها به گیاه میزبان حمله می‌کند.

علائم بیماری[ویرایش]

علائم بیماری ناشی از این کرم لوله‌ای، بیشتر روی ریشه‌ها ظاهر می‌شود که علائم به صورت گره، گره شدن، و برجستگی‌های گره مانند وپوسیدگی خشک ظاهر می‌شود که در گیاهان جوان ممکن است منجر به مرگ آن‌ها شود و در گیاهان مسن به صورت کوتولگی، کاهش رشد، زردی گیاه و گاهی پژمردگی گیاه در ساعات گرم روز می‌باشد.

پیشگیری و کنترل[ویرایش]

  • بهترین روش استفاه از ارقام مقاوم می‌باشد.
  • اقدامات زراعی مانند دادن یخ آب زمستانه، کاشت زودتر از موعد و آفتابدهی خاک و ضدعفونی خاک
  • استفاده ازبرخی قارچ‌ها و باکتری‌ها در کنترل بیولوژیکی این کرم لوله‌ای مؤثر بوده‌اند.
  • استفاه از کرم لوله‌ای‌کش‌ها در حین کاشت یا افزودن به پای بوته نیز مؤثر می‌باشد.
  • اخیراً به‌طور آزمایشی، گرانول Avermectins که آنتی بیوتیکی است مترشح Streptomyces avermitilis نیز بکار برده شده و مؤثر بوده‌است.
  • ترشحات ریشهٔ بعضی از گیاهان مانند گل جعفری خاصیت کرم لوله‌ای‌کشی دارد و کاشت این گیاه باعث پائین آوردن جمعیت کرم لوله‌ای در خاک می‌شود.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Root-knot nematode». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۱.
  2. «کرم لوله‌ای مولد ریشه گرهی (Root –Knot Nematode)». سایت منابع جزوات ارشد دکتری. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۱.

برابرهای انگلیسی[ویرایش]

  1. Egg sac

پیوند به بیرون[ویرایش]