کبد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
کبد
Leber Schaf.jpg
کبد گوسفند: (۱) لوب راست، (۲) لوب چپ، (۳) لوب دمی، (۴) لوب چهارگوش، (۵) سرخرگ کبدی و باب سیاهرگی، (۶) گره‌های لنفاوی کبدی، (۷) کیسه صفرا.
Gray1224.png
نمای قدامی از وضعیت کبد (قرمز) در شکم انسان.
جزئیات
لاتین jecur
Precursor foregut
hepatic vein, ورید باب
celiac ganglia, عصب واگ[۱]
شناسه‌ها
فهرست گری p.۱۱۸۸
MeSH A03.620
واژگان آناتومی A05.8.01.001
FMA 7197
واژگان کالبدشناسی
دستگاه گوارش انسان

جـِـگَر یا کَبـِد بزرگترین غده بدن است[۲] که در فعالیت‌های سوخت‌وساز بدن مانند گوارش نقش دارد.

تمام خون دستگاه گوارش توسط سیاهرگی به نام ورید پورت جمع‌آوری شده و وارد کبد می‌شود و تمام مواد جذب شده از لوله گوارشی از کبد عبور می‌کنند. دیگر کارهای کبد به دام انداختن سموم و تصفیه آنها با تبدیل کردنشان به مواد بی ضرر است. همچنین، این کبد است که متابولیسم داروها را در بدن بر عهده دارد. شرکت در خون سازی (در دوره پیش از تولد) و مقاومت در برابر عفونت‌ها، فراهم ساختن سریع انرژی در هنگام ضرورت، ذخیره آهن و... از دیگر فعالیتهای کبد است[۳]

سلولهای کبدی پروتئین‌های مختلفی را به طور دائمی می‌سازند از جمله آلبومین، پروترومبین، فیبرینوژن، لیپو پروتئینها و هپارین.[۴]

سلولهای کبدی مواد مختلفی از جمله تری گلیسریدها، گلیکوژن و ویتامینها را ذخیره می‌کنند.[۵]

کبد به عنوان یک سیستم بافری مهم برای گلوکز خون عمل می‌کند به این معنی که هنگامی که گلوکز خون بعد از صرف یک وعده غذا تا غلظت زیادی بالا می‌رود میزان ترشح انسولین نیز افزایش می‌یابد و در حدود ۳/۲ گلوکز جذب شده از روده بلافاصله به گلیکوژن تبدیل شده و در کبد ذخیره می‌شود. در طی ساعات بعد که غلظت گلوکز خون و نیز در این ترشح انسولین کاهش می‌یابد، کبد گلیکوژن را تجزیه و به گلوکز تبدیل می‌کند.

این تنظیم در بیماران با اختلالات کبدی تقریباً غیر ممکن است.

کالبدشناسی[ویرایش]

کبد عضو قهوه‌ای مایل به قرمز با چهار لوب نابرابر از نظر شکل و اندازه می‌باشد. وزن طبیعی کبد انسان ۱٫۶۶-۱٫۴۴ کیلوگرم (۳٫۷-۳٫۲ پوند) بوده،[۶] و اندامی صاف، صورتی-قهوه‌ای و مثلثی شکل می‌باشد. کبد بزرگترین اندام داخلی (پوست بزرگترین اندام کلی است) و بزرگترین غده در بدن انسان است. محل این اندام در یک چهارم بالایی حفره شکمی بوده، و درست زیر دیافراگم قرار دارد. کبد در سمت راست معده بوده و روی کیسه صفرا قرار دارد. دو رگ خونی به آن متصل شده است، یکی از آن‌ها شریان کبدی و دیگری سیاهرگ باب نام دارد. شریان کبدی خون آئورتی را حمل می‌کند، در حالی که سیاهرگ باب خون شامل مواد مغذی هضم شده از گوارش و همچنین طحال و لوزالمعده را حمل می‌کند. این رگ‌های خونی به مویرگ‌ها تقسیم شده، و خون را به لوبول‌ها هدایت می‌کنند. هر لوبول از میلیون‌ها یاخته کبدی تشکیل شده که اساس یاخته‌های متابولیکی هستند. لوبول‌ها واحدهای عملکردی کبد هستند.

انواع سلول[ویرایش]

دو نوع عمده از سلول‌های عمومی در لوبول‌های کبد وجود دارد؛ سلول‌های پارانشیمی و غیرپارانشیمی. ۸۰٪ حجم کبد را سلول‌های پارانشیم تشکیل داده و هپاتوسیت نامیده می‌شوند. سلول‌های غیرپارانشیمی ۴۰٪ از تعداد کل سلول‌های کبد را تشکیل می‌دهند اما تنها ۶٫۵٪ حجم کبد را شامل می‌شوند. سلول‌های آندوتلیال سینوسی کبدی، سلول‌های کوپفر و سلول‌های ستاره‌ای کبدی تعدادی از سلول‌های غیرپارانشیمی سینوس کبد هستند.[۷]

جریان خون[ویرایش]

کبد دارای دو جریان خون از سیاهرگ باب و شریان کبدی می‌باشد. حدود ۷۵٪ از جریان خون کبد، توسط سیاهرگ باب از خون وریدی طحال، دستگاه گوارش و اندام‌های مرتبط با آن تامین می‌شود. شریان کبدی باقیمانده جریان خون کبد را تامین می‌کند. اکسیژن از هر دو منبع تامین می‌شود؛ تقریبا نصف اکسیژن کبد توسط سیاهرگ باب و نصف آن توسط شریان کبدی تهیه می‌شود.[۸]
خون در سینوس‌های کبدی جریان یافته و داخل ورید مرکزی هر لوبول تخلیه می‌شود. وریدهای مرکزی با ورید کبدی که کبد را ترک می‌کند یکی می‌شوند.

جریان صفراوی[ویرایش]

درخت صفراوی

اصطلاح درخت صفراوی از شاخه‌های بلند مجاری صفراوی گرفته شده است. صفرای تولید شده در کبد در کانال‌های صفراوی که با مجاری صفراوی ادغام شده، جمع می‌شوند. درون کبد، این مجاری، مجاری صفراوی داخل‌کبدی نامیده می‌شوند (درون کبد)، و هنگامی که خارج می‌شوند آن‌ها را خارج‌کبدی (بیرون از کبد) می‌نامند. مجاری داخل‌کبدی درنهایت به مجاری کبدی چپ و راست تخلیه می‌شوند و با ادغام خود مجرای مشترک کبدی را می‌سازند. مجرای سیستیک کیسه صفرا با مجرای مشترک کبدی متصل شده و مجرای مشترک صفرا را تشکیل می‌دهند.

صفرا توسط مجرای مشترک صفرا مستقیما وارد دوازدهه می‌شود، یا توسط مجرای سیستیک موقتا در کیسه صفرا ذخیره می‌شود. مجرای مشترک صفرا و مجرای پانکراس با یکدیگر در آمپول واتر وارد بخش دوم دوازدهه می‌شوند.

کبد انسان[ویرایش]

اگر سطح جداری را مشاهده کنید، کبد انسان به طور معمول به دو لوب تقسیم می‌شود (چپ و راست)؛ اما اگر سطح احشایی را مشاهده کنید کبد به چهار لوب به علاوه لوب دمی و چهارگوش تقسیم می‌شود. نشانه‌های کالبدشناسی دیگری نیز وجود دارد، از جمله لیگامان وریدی (لیگامان آرانشیو) و لیگامان دایره‌ای (لیگامان ترس) که بعدا در سمت چپ کبد به دو بخش تقسیم می‌شوند. لیگامان داسی (لیگامان فلسی‌فرم) در جلوی کبد (سمت قدامی) قابل مشاهده است. این لیگامان کبد را به دو لوب چپ و راست تقسیم می‌کند.

بخش‌های کالبدشناسی[ویرایش]

کبد در طبقه‌بندی Couinaud کالبدشناسی کبد، به هشت بخش عملکردی مستقل تقسیم می‌شود (یا اگر بخش‌های زیرین را حساب کنید به ۹ بخش تقسیم می‌شود).[۹]

دیگر حیوانات[ویرایش]

کبد در تمام مهره‌داران وجود دارد، و به طور معمول بزرگترین اندام (داخلی) می‌باشد. شکل آن در گونه‌های مختلف متفاوت است، و به دلیل شکل بزرگش و ترتیب قرارگیری اندام‌های اطراف آن قابل تشخیص است. با این حال، در بیشتر گونه‌ها کبد به دو لوب چپ و راست تقسیم می‌شود؛ استثنا در این قاعده کلی مارها هستند، که به دلیل ضرورت شکل بدن کبد آن‌ها به شکل سیگار برگ وجود دارد. ساختار داخلی کبد آن کاملا شبیه همه مهره‌داران است.[۱۰]

این اندام گاهی اوقات به عنوان کبد مرتبط با دستگاه گوارش طنابداران اولیه مثل نیزک یافت می‌شود. هرچند، این اندام یک غده ترشحی است، نه یک اندام متابولیکی، و چگونگی هم‌ساخت‌شناسی واقعی آن با کبد مهره‌داران مشخص نیست.[۱۰]

فیزیولوژی[ویرایش]

عملکردهای مختلفی از کبد توسط سلول‌های کبدی یا هپاتوسیت‌ها انجام می‌شود. در حال حاضر، هیچ اندام مصنوعی یا دستگاهی که توانایی تقلید تمام عملکردهای کبد را داشته باشد وجود ندارد. در درمان تجربی نارسایی کبد بعضی از عملکردها را می‌توان با دیالیز کبد مشابه سازی کرد. تصور می‌شود که کبد مسئول ۵۰۰ عملکرد جداگانه در ترکیب با دیگر سیستم‌ها و اندام‌ها می‌باشد.

سنتز[ویرایش]

تفکیک[ویرایش]

سایر عملکردها[ویرایش]

  • کبد محل ذخیره بسیاری از مواد از جمله گلوکز (به شکل گلیکوژنویتامین آ (ذخیره ۲-۱ سال)، ویتامین د (ذخیره ۴-۱ ماه)، ویتامین ب ۱۲ (ذخیره ۳-۱ سال)، ویتامین کا، آهن، و مس می‌باشد.
  • کبد مسئول اثرات ایمونولوژیکی می‌باشد - سیستم فاگوسیتی تک هسته‌ای (ام پی اس) کبد شامل بسیاری از سلول‌های ایمونولوژیکی فعال است، همچنین به عنوان «غربال» برای آنتی‌ژن‌های حمل شده توسط سیستم باب عمل می‌کند.
  • کبد، آلبومین، عمده‌ترین ماده اسمولاریته پلاسمای خون را تولید می‌کند.
  • کبد آنژینوتنسینوژن را سنتز می‌کند، هورمون مسئول بالا بردن فشار خون، که توسط رنین فعال می‌شود، زمانی که کلیه احساس کند فشار خون پایین است رنین را آزاد می‌کند.
  • کبد به عنوان مخزن خون نیز عمل می‌کند، یک اندام قابل بسط می‌باشد. مقدار زیادی از خون می‌تواند در رگ‌های خونی ذخیره شود، این مقدار حجم نرمال خون در وریدهای کبدی می‌باشد و در سینوس‌های کبدی در حدودو ۴۵۰ میلی لیتر می‌باشد. در طول نارسایی قلبی با احتقان محیطی، کبد گسترش می‌یابد، و گاهی اوقات ۰٫۵ تا ۱ لیتر از خون اضافی به علت فشار بالا در دهلیز راست که باعث بازگشت فشار در کبد می‌شود در وریدهای کبدی و سینوس‌ها ذخیره می‌شود.

ارتباط با پزشکی و داروشناسی[ویرایش]

ظرفیت اکسیداتیو کبد با افزایش سن کاهش می‌یابد بنابراین هر دارویی که به اکسیداسیون نیاز داشته باشد (مثلا بنزودیازپین) احتمال زیاد دارد که به سطوح سمیت برسد. هرچند، داروهایی با نیمه‌عمر کوتاه، از جمله لورازپام و اگزازپام در بیشتر مواردی که بنزودیازپین در طب سالمندان مورد نیاز است، ترجیح داده می‌شوند.

بیماری‌های کبد[ویرایش]

تومور لوب چپ کبد

کبد تقریبا از هر اندامی در بدن حمایت می‌کند و برای بقا حیاتی است. به دلیل محل استراتژیک و عملکردهای چندبعدی خود کبد نیز مستعد بسیاری از بیماری‌ها می‌باشد.[۱۲]

عمومی‌ترین بیماری‌ها شامل: عفونت‌هایی از جمله هپاتیت‌های آ، ب، سی، دی، ای، آسیب‌های ناشی از نوشیدنی‌های الکلی، کبد چرب، سیروز، سرطان، آسیب‌های دارویی (به خصوص توسط استامینوفن (پاراسیتامول) و داروهای ضد سرطانی).

بسیاری از بیماری‌های کبدی با یرقان ناشی از افزایش سطح بیلی‌روبین در سیستم همراه است. بیلی‌روبین نتیجه فروپاشی هموگلوبین گلبول‌های قرمز خون می‌باشد؛ به طور معمول، کبد بیلی روبین را از خون خارج کرده و از طریق صفرا دفع می‌کند.

بسیاری از بیماری‌های کبدی در کودکان نیز وجود دارد، از جمله انسداد مجاری صفراوی، کمبود آلفا-۱ آنتی‌تریپسین، سندرم آلاژیل، کلستاز داخل کبدی خانوادگی پیشرونده و هیستوسیتوز سلول لانگرهانس.

بیماری‌هایی که با عملکرد کبد تداخل دارند اختلالاتی را در فرآیندهای آن ایجاد خواهند کرد. هرچند، کبد ظرفیت بالایی برای بازسازی و ذخیره‌سازی دارد. در بیشتر موارد، کبد تنها علائم را بعد از آسیب گسترده نشان می‌دهد.

بیماری‌های کبد با آزمون عملکرد کبد تشخیص داده می‌شوند، به عنوان مثال، توسط تولید پروتئین فاز حاد.

بازسازی و پیوند[ویرایش]

بعد از برش لوب چپ کبد

کبد تنها اندام داخلی بدن انسان است که توانایی باززایی طبیعی بافت‌های از دست رفته را دارد؛ کمتر از ۲۵٪ کبد می‌تواند به تمام کبد احیا شود.[۱۳] باززایی بسیار سریع است. کبد طی یک تا دو هفته بعد از از دست دادن بیش از ۵۰٪ حجم خود به اندازه طبیعی خود باز خواهد گشت.

این عمل دلیل عمده بازگشت هپاتوسیت‌ها به چرخه یاخته‌ای است. هپاتوسیت‌ها از فاز جی صفر خاموش به فاز جی ۱ رفته و تحت میتوز قرار می‌گیرند. این فرایند توسط گیرنده پی ۷۵ فعال می‌شود.[۱۴]

سه پیوند اولیه کبد انسان توسط توماس استارزل در سال ۱۹۶۳ در ایالات متحده انجام شد.[۱۵] در سال ۱۹۶۸، روی کالن در کمبریج انگلستان اولین پیوند کبد را در بریتانیای کبیر انجام داد.[۱۶]

پیوند کبد تنها گزینه برای افرادی است که مبتلا به نارسایی غیرقابل بازگشت کبدی هستند. بیشتر پیوندهای انجام شده برای بیماری‌های مزمن باعث سیروز می‌شوند، از جمله هپاتیت سی مزمن، الکلیسم، هپاتیت‌های خودایمن و بسیاری دیگر از بیماری‌ها. پیوندهای کبد انجام شده برای نارسایی حاد کبد که در آن نارسایی در طول چند روز هفته رخ می‌دهد کمتر شایع است.

قطب‌های پیوند کبد ایران[ویرایش]

در این سه شهر یعنی شیراز، کرمان و مشهد که به عنوان سه قطب پزشکی کشور نیز مطرح هستند پیوند کبد انجام می‌پذیرد.

پیشرفت[ویرایش]

اندام‌زایی[ویرایش]

منشا کبد قرارگیری آن در بخش شکمی اندوردم فورگات (اندودرم یکی از ۳ لایه سلولی جوانه جنینی می‌باشد) و مجاور مزانشیم دیواره ترنسورسوم می‌باشد. در رویان انسان، دایورتیکولوم کبد یک لوله اندودرمی است که از فورگات به اطراف مزانشیم گسترش یافته است. مزانشیم دیواره ترانسورسوم باعث تکثیر این اندودرم به شاخه شاخه شدن و شکل‌گیری اپیتلیوم غده‌ای کبد می‌شود. بخشی از دایورتیکولوم کبدی (که این منطقه نزدیک لوله گوارش است) در ادامه به عنوان مجرای زهکشی کبد عمل می‌کند، و شاخه‌ای از این مجرا کیسه صفرا را ایجاد می‌کند.[۱۷] علاوه بر این سیگنالهای مزانشیم دیواره ترانسورسوم، فاکتور رشد فیبروبلاست از تکامل قلب نیز همراه با رتینوئیک اسید ناشی از مزودرم صفحه جانبی به صلاحیت کبد کمک می‌کند. سلول‌های اندودرمی کبدی تحت یک انتقال مورفولوژیکی از ستونی به شبه لایه‌ای منجر به ضخامت اولیه جوانه کبد می‌شود. سلول‌های ستاره‌ای کبد از مزانشیم مشتق می‌شوند.[۱۸]

بعد از مهاجرت هپاتوبلاست‌ها به مزانشیم دیواره ترانسورسوم، معماری کبدی با سینوس‌های کبدی شروع به کار می‌کند و مویرگ‌های صفراوی ظاهر می‌شوند. جوانه کبد به لوب‌های کبدی تقسیم می‌شود. ورید نافی چپ به مجراهای وریدی تبدیل شده و ورید ویتلاین به ورید باب تبدیل می‌شود. گسترش جوانه کبد توسط سلول‌های بنیادی خونساز انجام می‌شود. هپاتوبلاست‌های دو پتانسیلی به سلول‌های اپیتلیال صفراوی و هپاتوسیت‌ها متمایز می‌شوند. سلول‌های اپیتلیال صفراوی از هپاتوسیت‌های اطراف ورید باب متمایز می‌شوند، ابتدا یک، تک‌لایه تولید و سپس دولایه از سلول‌های مکعبی تولید می‌کنند. در صفحه داکتال، تمرکز انبساط در نقاطی از دولایه پدیدار می‌شود، توسط مزانشیم باب محصور شده، و تحت توبول‌زایی در مجراهای صفراوی درون‌کبدی قرار می‌گیرد. هپاتوبلاست‌ها مجاور ورید باب قرار نگرفته و در عوض به هپاتوسیت‌ها متمایز شده و در طناب‌های خطی سلول‌های اپی تلیال مزانشیم و مجراهای صفرا قرار می‌گیرند. هنگامی که هپاتوبلاست‌ها به هپاتوسیت‌ها تخصصی شده و گسترش می‌یابند، عملکردها را از یک هپاتوسیت بالغ دریافت می‌کنند، و در نهایت هپاتوسیت‌های بالغ به عنوان سلول‌های اپی‌تلیال بسیار قطبی با انباشتگی گلیکوژن فراوان ظاهر می‌شوند.

تامین خون جنین[ویرایش]

در جنین در حال رشد، منبع اصلی خون کبد از ورید نافی است که مواد مغذی را برای جنین در حال رشد تامین می‌کند. ورید نافی از ناف وارد شکم می‌شود، و در طول لبه آزاد لیگامان فلسی فرم کبد به سطح تحتانی کبد به طرف بالا عبور می‌کند. به شاخه چپی ورید باب متصل می‌شود. مجراهای وریدی، خون را از ورید باب چپی به ورید کبدی چپی و سپس به بزرگ‌سیاهرگ زیرین حمل می‌کنند، و اجازه می‌دهند خون جنینی در کبد دور بزند.

درجنین، کبد در طول بارداری نرمال توسعه می‌یابد، و تصفیه نرمال کبد جنین انجام نمی‌شود. کبد اجازه ندارد فرایندهای گوارشی را انجام دهد زیرا جنین وعده‌های غذایی را به طور مستقیم مصرف نمی‌کند، اما مواد مغذی را توسط جفت از مادر دریافت می‌کند. کبد جنین برخی از سلول‌های بنیادی خون را آزاد می‌کند که به تیموس جنین مهاجرت می‌کنند، بنابراین ابتدا لنفوسیت‌ها، که لنفوسیت تی نامیده می‌شوند از سلول‌های بنیادی کبد جنین ساخته می‌شوند. هنگامی که جنین متولد می‌شود، تشکیل سلول‌های بنیادی خون در جنین به مغز قرمز استخوان منتقل می‌شود.

بعد از تولد، ورید نافی و مجراهای وریدی طی دو تا پنج روز کاملا محو می‌شوند.

به عنوان غذا[ویرایش]

کبد پستانداران، غازماکیان‌سانان، و ماهی معمولا به عنوان خوراک توسط انسان‌ها خورده می‌شود. کبدهای خوک اهلی، گاو، گوسفند، گوساله، مرغ خانگی و غازها در قصابی‌ها و سوپرمارکت‌ها به طور گسترده قابل دسترس هستند.

کبد می‌تواند پخته، آب‌پز، کبابی، سرخ شده، در روغن تفت داده شده یا خام خورده شود (asbeh nayeh or sawda naye در غذاهای لبنانی، ساشی‌می کبد). در بسیاری از آماده‌سازی‌ها، تکه‌های کبد با تکه‌های گوشت و کلیه، مانند اشکال مختلف کباب‌های شبکه‌ای خاورمیانه‌ای ترکیب می‌شوند (به عنوان مثال meurav Yerushalmi). کبد اغلب در پخشینه درست می‌شود. مثال‌های خوب شناخته شده شامل liver pâté، جگر چرب، chopped liver، و leverpastej می‌باشند. سوسیس‌های کبدی از جمله Braunschweiger و liverwurst نیز ارزش غذایی دارند. خوراک سنتی آفریقای جنوبی، به نام Skilpadjies، از کبد گوسفند چرخ شده پیچیده در netvet (چربی غشا پوششی) تهیه شده و روی آتش کباب شده است.

کبد حیوانات غنی از آهن و ویتامین آ می‌باشند، و روغن جگر ماهی معمولا به عنوان مکمل غذایی استفاده می‌شود. به طور سنتی، کبد بعضی از ماهی‌ها مخصوصا لقمه‌ماهی معمولی به عنوان غذا ارزش دارد. این کبد برای آماده‌سازی غذا مورد استفاده قرار می‌گیرد، از جمله در کبد اسکیت آب‌پز با تست در انگلستان، همچنین beignets de foie de raie و foie de raie en croute در آشپزی فرانسوی.[۱۹]

اشارات فرهنگی[ویرایش]

در اساطیر یونانی، پرومته به دلیل آشکار کردن آتش برای انسان توسط خدایان مجازات شد، او را در جایی که یک کرکس (یا یک عقاب) جگر او را نوک می‌زد به سنگ زنجیر کردند و جگر در طول شب دوباره ساخته می‌شد. (کبد تنها اندام داخلی انسان است که می‌تواند خودش را به میزان قابل توجهی بازسازی کند) بسیاری از مردم باستانی خاور نزدیک و مناطق مدیترانه‌ای نوعی از طالع‌بینی به نام هاروسپیسی را تمرین می‌کنند، آنها سعی می‌کنند اطلاعات را با تمرین بر روی کبدهای گوسفند و دیگر حیوانات به دست بیاورند.

در افلاطون، و در فیزیولوژی‌های بعدی، کبد به عنوان مکان تاریک‌ترین احساسات تصور می‌شود (به طور خاص خشم، حسادت و طمع) که انسان را به واکنش وادار می‌کند.[۲۰] در تلمود (رساله براکهوت ۶۱ ب) کبد به عنوان محل خشم است که با کیسه صفرا خنثی می‌شود.

در زبان‌های فارسی، اردو و هندی (جگر یا जिगर یا jigar) در سخنرانی‌های تمثیلی جگر، مرجع شجاعت و احساسات قوی یا «بهترین حالت فرد» است.

افسانه جانسون کبدخوار می‌گوید که او می‌تواند کبد هرکسی را که بعد از شام کشته شده باشد، بریده و بخورد.

در فیلم رسالت، خوردن کبد حمزه بن عبدالمطلب در طول غزوه احد توسط هند دختر عتبه به تصویر کشیده شده است. اگرچه روایاتی وجود دارد که هند به جای خوردن کبد حمزه «طعم آن را چشید»، صحت این روایات جای سوال دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Physiology at MCG 6/6ch2/s6ch2_30
  2. حسن‌زاده طاهری، محمد مهدی. ابرهیم زاده بیدسکان، علیرضا. آناتومی انسانی پایه. جهاد دانشگاهی مشهد، 1387. شابک ‎۹۶۴۳۲۴۱۸۱۵. 
  3. کبد (1)
  4. : کبد
  5. : کبد
  6. Cotran, Ramzi S. ; Kumar, Vinay; Fausto, Nelson; Nelso Fausto; Robbins, Stanley L. ; Abbas, Abul K. (2005). Robbins and Cotran pathologic basis of disease (7th ed.). St. Louis, MO: Elsevier Saunders. p. 878. ISBN 0-7216-0187-1. 
  7. Kmieć Z (2001). "Cooperation of liver cells in health and disease". Adv Anat Embryol Cell Biol 161: III–XIII, 1–151. PMID 11729749. 
  8. Shneider, Benjamin L. ; Sherman, Philip M. (2008). Pediatric Gastrointestinal Disease. Connecticut: PMPH-USA. p. 751. ISBN 1-55009-364-9. 
  9. Smithuis, Robin. "Anatomy of the liver segments". Radiology Assistant. Retrieved 9 February 2014. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Romer, Alfred Sherwood; Parsons, Thomas S. (1977). The Vertebrate Body. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. pp. 354–5. ISBN 0-03-910284-X. 
  11. بیماری‌های کبد
  12. Cirrhosis Overview National Digestive Diseases Information Clearinghouse. Retrieved on 2010-01-22
  13. Dieter Häussinger, ed. (2011). Liver Regeneration. Berlin: De Gruyter. p. 1. ISBN 9783110250794. 
  14. Suzuki K, Tanaka M, Watanabe N, Saito S, Nonaka H, Miyajima A (2008). "p75 Neurotrophin receptor is a marker for precursors of stellate cells and portal fibroblasts in mouse fetal liver". Gastroenterology 135 (1): 270–281.e3. doi:10.1053/j.gastro.2008.03.075. PMID 18515089. 
  15. Starzl, T.E. , T.L. Marchioro, K.N. Von Kaulla, G. Hermann, R.S. Brittain, W.R. Waddell, "Homotransplantation of the liver in humans." Surg Gynecol Obstet 117: 659-676, 1963.
  16. R.Y. Calne, R. Williams, "Liver transplantation in man. I. Observations on technique and organization in five cases." Br Med 4: 535-540, 1968.
  17. Gilbert SF (2000). Developmental Biology (6th ed.). Sunderland (MA): Sinauer Associates. 
  18. Berg T, DeLanghe S, Al Alam D, Utley S, Estrada J, Wang KS (2010). "β-catenin regulates mesenchymal progenitor cell differentiation during hepatogenesis". J Surg Res 164 (2): 276–85. doi:10.1016/j.jss.2009.10.033. PMC 2904820. PMID 20381814. 
  19. Calvin W. Schwabe Unmentionable Cuisine (انگلیسی)
  20. Krishna, Gopi; Hillman, James (commentary) (1970). Kundalini – the evolutionary energy in man. London: Stuart & Watkins. p. 77. SBN 7224 0115 9. 
"Hepar" redirects here. For the Turkish political party known by the acronym HEPAR, see Rights and Equality Party.
Liver
Anatomy Abdomen Tiesworks.jpg
Human liver shown in abdomen
Details
Latin Jecur, iecur
Greek Hepar (ἧπαρ)
root hepat- (ἡπατ-)
Precursor Foregut
System Digestive system
Hepatic artery
Hepatic vein and hepatic portal vein
Celiac ganglia and vagus nerve[1]
Identifiers
Gray's p.1188
MeSH A03.620
TA A05.8.01.001
FMA 7197
Anatomical terminology

The liver is a vital organ of vertebrates and some other animals. In the human it is located in the upper right quadrant of the abdomen, below the diaphragm. The liver has a wide range of functions, including detoxification of various metabolites, protein synthesis, and the production of biochemicals necessary for digestion. There is currently no way to compensate for the absence of liver function in the long term, although liver dialysis techniques can be used in the short term.

The liver is a gland and plays a major role in metabolism with numerous functions in the human body, including regulation of glycogen storage, decomposition of red blood cells, plasma protein synthesis, hormone production, and detoxification. It is an accessory digestive gland and produces bile, an alkaline compound which aids in digestion via the emulsification of lipids. The gallbladder stores bile produced by the liver. The gallbladder is a small pouch that sits just under the liver. After meals, the gallbladder will be empty and flat, like a deflated balloon. Before a meal, the gallbladder may be full of bile and about the size of a small pear.[2] The liver's highly specialized tissue consisting of mostly hepatocytes regulates a wide variety of high-volume biochemical reactions, including the synthesis and breakdown of small and complex molecules, many of which are necessary for normal vital functions.[3] Estimates regarding the organ's total number of functions vary, but textbooks generally cite it being around 500.[4]

Terminology related to the liver often starts in hepar- or hepat- from the Greek word for liver, hēpar (ἧπαρ, root hepat-, ἡπατ-).[5][6]

Structure

Capillaries, sinusoid on right

The liver is a reddish brown triangular organ with four lobes of unequal size and shape. A human liver normally weighs 1.44–1.66 kg (3.2–3.7 lb).[7] It is both the largest internal organ and the largest gland in the human body. Located in the right upper quadrant of the abdominal cavity, it rests just below the diaphragm, to the right of the stomach and overlying the gallbladder. It is connected to two large blood vessels, the hepatic artery and the portal vein. The hepatic artery carries oxygen-rich blood from the aorta, whereas the portal vein carries blood rich in digested nutrients from the entire gastrointestinal tract and also from the spleen and pancreas. These blood vessels subdivide into small capillaries known as liver sinusoids, which then lead to a lobule. Lobules are the functional units of the liver and each lobule is made up of millions of hepatic cells (hepatocytes) which are the basic metabolic cells.The lobules are held together by fine areolar tissue which extends into the structure of the liver, by accompanying the vessels (veins and arteries) ducts and nerves through the hepatic portal, as a fibrous capsule called Glisson's capsule.[8] The whole surface of the liver is covered in a serous coat derived from peritoneum and this has an inner fibrous coat (Glisson's capsule) to which it is firmly adhered. The fibrous coat is of areolar tissue and follows the vessels and ducts to support them.

Gross anatomy

The upper surface of the liver showing two lobes
Visceral surface showing four lobes

Gross anatomy traditionally divided the liver into two – a right and a left lobe, as viewed from the front (diaphragmatic) surface; but the underside (the visceral surface) shows it to be divided into four lobes and includes the caudate and quadrate lobes.

The falciform ligament is visible on the front of the liver and this divides the liver into a left and a much larger right lobe. From the visceral surface, the two additional lobes are located between the right and left lobes, one in front of the other. On the visceral surface a functional anatomy determines the organisation of the liver. A line can be visualised running from the left of the vena cava and all the way forward to divide the liver and gallbladder into two halves. This line is called Cantlie's line. Other anatomical landmarks exist, such as the ligamentum venosum and the round ligament of the liver (ligamentum teres) that further divide the left side of the liver in two sections. An important anatomical landmark, the porta hepatis also known as the transverse fissure of the liver, divides this left portion into four segments which will be numbered starting at the caudate lobule as I in an anticlockwise manner. From this visceral view 7 segments can be seen because the 8th segment is only visible in the parietal view.

Surfaces

On the diaphragmatic surface, apart from a large triangular bare area, where it connects to the diaphragm, the liver is covered by a thin double-layered membrane, the peritoneum, that reduces friction against other organs. This surface covers the convex shape of the two lobes where it accommodates the shape of the diaphragm. The peritoneum folds back on itself to form the falciform ligament and the right and left triangular ligaments.

These peritoneal ligaments are not related to the anatomic ligaments in joints, and the right and left triangular ligaments have no known functional importance, though they serve as surface landmarks. The falciform ligament functions to attach the liver to the posterior portion of the anterior body wall.

The visceral surface or inferior surface, is uneven and concave. It is covered in peritoneum apart from where it attaches the gallbladder and the porta hepatis.

Impressions

Impressions on liver (posterior view)

There are several impressions on the surface of the liver which accommodate the various adjacent structures and organs. Underneath the right lobe and to the right of the gallbladder fossa, are two impressions, one behind the other and separated by a ridge. The one in front is a shallow colic impression, formed by the hepatic flexure and the one behind is a deeper renal impression accommodating part of the right kidney and part of the suprarenal gland.

The suprarenal impression is a small triangular depressed area on the liver. It is located close to the right of the fossa between the bare area and the caudate lobe and immediately above the renal impression. The greater part of the suprarenal impression is devoid of peritoneum and it lodges the right suprarenal gland.

Medial to the renal impression is a third and slightly marked impression, lying between it and the neck of the gall-bladder. This is caused by the descending portion of the duodenum, and is known as the duodenal impression.

The inferior surface of the left lobe of the liver presents behind and to the left the gastric impression. This is moulded over the upper front surface of the stomach, and to the right of this is a rounded eminence, the tuber omentale, which fits into the concavity of the lesser curvature of the stomach and lies in front of the anterior layer of the lesser omentum.

Microscopic anatomy

Liver structure showing cells

Histology, the study of microscopic anatomy shows two major types of liver cell: parenchymal cells and non-parenchymal cells. 70–85% of the liver volume is occupied by parenchymal hepatocytes. Non-parenchymal cells constitute 40% of the total number of liver cells but only 6.5% of its volume. The liver sinusoids are lined with two types of cell, sinusoidal endothelial cells, and phagocytic Kupffer cells.[9] Hepatic stellate cells are some of the non-parenchymal cells are external to the sinusoid in the space of Disse.[10]

Basic structure of a lobule

Each of the lobes is seen to be made up of hepatic lobules; a vein goes from the centre, which then joins to the hepatic vein to carry blood out from the liver. On the surface of the lobules, there are ducts, veins and arteries that carry fluids to and from them. A distinctive component of a lobule is the portal triad.

Functional anatomy

Correspondence between anatomic lobes and Couinaud segments
Segment* Couinaud segments
Caudate 1
Lateral 2, 3
Medial 4a, 4b
Right 5, 6, 7, 8

* or lobe, in the case of the caudate lobe
Each number in the list corresponds to one in the table

1. Caudate
2. Superior subsegment of the lateral segment
3. Inferior subsegment of the lateral segment
4a. Superior subsegment of the medial segment
4b. Inferior subsegment of the medial segment
5. Inferior subsegment of the anterior segment
6. Inferior subsegment of the posterior segment
7. Superior subsegment of the posterior segment
8. Superior subsegment of the anterior segment

The central area where the common bile duct, hepatic portal vein, and the hepatic artery proper enter is the hilum known as the porta hepatis (gateway to the liver) or the transverse fissure of the liver. The duct, vein, and artery divide into left and right branches, and the areas of the liver supplied by these branches constitute the functional left and right lobes.

The functional lobes are separated by the imaginary plane, Cantlie's line joining the gallbladder fossa to the inferior vena cava. The plane separates the liver into the true right and left lobes. The middle hepatic vein also demarcates the true right and left lobes. The right lobe is further divided into an anterior and posterior segment by the right hepatic vein. The left lobe is divided into the medial and lateral segments by the left hepatic vein. The fissure for the round ligament of the liver (ligamentum teres) also separates the medial and lateral segments. The medial segment is also called the quadrate lobe. In the widely used Couinaud (or "French") system, the functional lobes are further divided into a total of eight subsegments based on a transverse plane through the bifurcation of the main portal vein. The caudate lobe is a separate structure which receives blood flow from both the right- and left-sided vascular branches.[11][12]

Development

Organogenesis, the development of the organs takes place from the third to the eighth week in human embryogenesis. The origins of the liver lie in both the ventral portion of the foregut endoderm (endoderm being one of the 3 embryonic germ layers) and the constituents of the adjacent septum transversum mesenchyme. In the human embryo, the hepatic diverticulum is the tube of endoderm that extends out from the foregut into the surrounding mesenchyme. The mesenchyme of septum transversum induces this endoderm to proliferate, to branch, and to form the glandular epithelium of the liver. A portion of the hepatic diverticulum (that region closest to the digestive tube) continues to function as the drainage duct of the liver, and a branch from this duct produces the gallbladder.[13] Besides signals from the septum transversum mesenchyme, fibroblast growth factor from the developing heart also contributes to hepatic competence, along with retinoic acid emanating from the lateral plate mesoderm. The hepatic endodermal cells undergo a morphological transition from columnar to pseudostratified resulting in thickening into the early liver bud. Their expansion forms a population of the bipotential hepatoblasts.[14] Hepatic stellate cells are derived from mesenchyme.[15]

After migration of hepatoblasts into the septum transversum mesenchyme, the hepatic architecture begins to be established, with liver sinusoids and bile canaliculi appearing. The liver bud separates into the lobes. The left umbilical vein becomes the ductus venosus and the right vitelline vein becomes the portal vein. The expanding liver bud is colonized by hematopoietic cells. The bipotential hepatoblasts begin differentiating into biliary epithelial cells and hepatocytes. The biliary epithelial cells differentiate from hepatoblasts around portal veins, first producing a monolayer, and then a bilayer of cuboidal cells. In ductal plate, focal dilations emerge at points in the bilayer, become surrounded by portal mesenchyme, and undergo tubulogenesis into intrahepatic bile ducts. Hepatoblasts not adjacent to portal veins instead differentiate into hepatocytes and arrange into cords lined by sinudoidal epithelial cells and bile canaliculi. Once hepatoblasts are specified into hepatocytes and undergo further expansion, they begin acquiring the functions of a mature hepatocyte, and eventually mature hepatocytes appear as highly polarized epithelial cells with abundant glycogen accumulation. In the adult liver, hepatocytes are not equivalent, with position along the portocentrovenular axis within a liver lobule dictating expression of metabolic genes involved in drug metabolism, carbohydrate metabolism, ammonia detoxification, and bile production and secretion. WNT/β-catenin has now been identified to be playing a key role in this phenomenon.[14]

Fetal blood supply

In the growing fetus, a major source of blood to the liver is the umbilical vein which supplies nutrients to the growing fetus. The umbilical vein enters the abdomen at the umbilicus, and passes upward along the free margin of the falciform ligament of the liver to the inferior surface of the liver. There it joins with the left branch of the portal vein. The ductus venosus carries blood from the left portal vein to the left hepatic vein and then to the inferior vena cava, allowing placental blood to bypass the liver.

In the fetus, the liver develops throughout normal gestation, and does not perform the normal filtration of the infant liver. The liver does not perform digestive processes because the fetus does not consume meals directly, but receives nourishment from the mother via the placenta. The fetal liver releases some blood stem cells that migrate to the fetal thymus, so initially the lymphocytes, called T-cells, are created from fetal liver stem cells. Once the fetus is delivered, the formation of blood stem cells in infants shifts to the red bone marrow.

After birth, the umbilical vein and ductus venosus are completely obliterated in two to five days; the former becomes the ligamentum teres and the latter becomes the ligamentum venosum. In the disease state of cirrhosis and portal hypertension, the umbilical vein can open up again.

During childhood

At birth the liver comprises roughly 4% of body weight and is at average 120g. Over the course of development it will increase to 1,4–1,6 kg but will only take up 2.5–3.5% of body weight.[16]

Physiology

The various functions of the liver are carried out by the liver cells or hepatocytes. Currently, there is no artificial organ or device capable of emulating all the functions of the liver. Some functions can be emulated by liver dialysis, an experimental treatment for liver failure. The liver is thought to be responsible for up to 500 separate functions, usually in combination with other systems and organs.

Blood supply

The liver gets a dual blood supply from the hepatic portal vein and hepatic arteries. Supplying approximately 75% of the liver's blood supply, the hepatic portal vein carries venous blood drained from the spleen, gastrointestinal tract, and its associated organs. The hepatic arteries supply arterial blood to the liver, accounting for the remainder of its blood flow. Oxygen is provided from both sources; approximately half of the liver's oxygen demand is met by the hepatic portal vein, and half is met by the hepatic arteries.[17]
Blood flows through the liver sinusoids and empties into the central vein of each lobule. The central veins coalesce into hepatic veins, which leave the liver.

Biliary flow

Biliary tree

The term biliary tree is derived from the branches of the bile ducts. The bile produced in the liver is collected in bile canaliculi, which merge to form bile ducts. Within the liver, these ducts are called intrahepatic (within the liver) bile ducts, and once they exit the liver they are considered extrahepatic (outside the liver). The intrahepatic ducts eventually drain into the right and left hepatic ducts, which merge to form the common hepatic duct. The cystic duct from the gallbladder joins with the common hepatic duct to form the common bile duct.

Bile either drains directly into the duodenum via the common bile duct, or is temporarily stored in the gallbladder via the cystic duct. The common bile duct and the pancreatic duct enter the second part of the duodenum together at the ampulla of Vater.

Synthesis

Breakdown

Other functions

Relation to medicine and pharmacology

The oxidative capacity of the liver decreases with aging and therefore any medications that require oxidation (for instance, benzodiazepines) are more likely to accumulate to toxic levels. However, medications with shorter half-lives, such as lorazepam and oxazepam, are preferred in most cases when benzodiazepines are required in regards to geriatric medicine.

Clinical significance

Disease

Main article: Liver disease
Left lobe liver tumor

The liver supports almost every organ in the body and is vital for survival. Because of its strategic location and multidimensional functions, the liver is also prone to many diseases.[19]

Hepatitis is a common condition of inflammation of the liver. The most usual cause of this is viral, and the most common of these infections are hepatitis A B C D and E. Some of these infections are sexually transmitted. Inflammation can also be caused by other viruses in the Herpesviridae family such as the herpes simplex virus. Infection with hepatitis B virus or hepatitis C virus is the main cause of liver cancer.

Other disorders caused by excessive alcohol consumption are grouped under alcoholic liver diseases and these include alcoholic hepatitis, fatty liver, and cirrhosis. Liver damage can also be caused by drugs in particular paracetomol and drugs used to treat cancer.

Budd–Chiari syndrome is a condition caused by blockage of the hepatic veins (including thrombosis) that drain the liver. It presents with the classical triad of abdominal pain, ascites and liver enlargement.[20]

Primary biliary cirrhosis, is an autoimmune disease of the liver.[21][22]It is marked by slow progressive destruction of the small bile ducts of the liver, with the intralobular ducts (Canals of Hering) affected early in the disease.[23]When these ducts are damaged, bile and other toxins build up in the liver (cholestasis) and over time damages the liver tissue in combination with ongoing immune related damage. This can lead to scarring (fibrosis), and cirrhosis.

Many diseases of the liver are accompanied by jaundice caused by increased levels of bilirubin in the system. The bilirubin results from the breakup of the hemoglobin of dead red blood cells; normally, the liver removes bilirubin from the blood and excretes it through bile.

There are also many pediatric liver diseases including biliary atresia, alpha-1 antitrypsin deficiency, alagille syndrome, progressive familial intrahepatic cholestasis, and Langerhans cell histiocytosis, to name but a few.

Diseases that interfere with liver function will lead to derangement of these processes. However, the liver has a great capacity to regenerate and has a large reserve capacity. In most cases, the liver only produces symptoms after extensive damage.

Liver diseases may be diagnosed by liver function tests–blood tests that can identify various markers. For example, acute-phase reactants are produced by the liver in response to injury or inflammation.

Symptoms

The classic symptoms of liver damage include the following:

  • Pale stools occur when stercobilin, a brown pigment, is absent from the stool. Stercobilin is derived from bilirubin metabolites produced in the liver.
  • Dark urine occurs when bilirubin mixes with urine
  • Jaundice (yellow skin and/or whites of the eyes) This is where bilirubin deposits in skin, causing an intense itch. Itching is the most common complaint by people who have liver failure. Often this itch cannot be relieved by drugs.
  • Swelling of the abdomen, ankles and feet occurs because the liver fails to make albumin.
  • Excessive fatigue occurs from a generalized loss of nutrients, minerals and vitamins.
  • Bruising and easy bleeding are other features of liver disease. The liver makes substances which help prevent bleeding. When liver damage occurs, these substances are no longer present and severe bleeding can occur.[24]
  • Pain in the upper right quadrant can result from the stretching of Glisson's capsule in conditions of hepatitis and pre-eclampsia.

Diagnosis

The diagnosis of liver function is made by liver function tests, groups of blood tests, that can readily show the extent of liver damage. If infection is suspected, then other serological tests will be carried out. Sometimes, an ultrasound or a CT scan is needed to produce an image of the liver.

Physical examination of the liver can only reveal its size and any tenderness, and some form of imaging will also be needed.[25]

Biopsy / scan

Damage to the liver is sometimes determined with a biopsy, particularly when the cause of liver damage is unknown. In the 21st century they were largely replaced by high-resolution radiographic scans. The latter do not require ultrasound guidance, lab involvement, microscopic analysis, organ damage, pain, or patient sedation; and the results are available immediately on a computer screen.

In a biopsy, a needle is inserted into the skin just below the rib cage and a tissue sample obtained. The tissue is sent to the laboratory, where it is analyzed under a microscope. Sometimes, a radiologist may assist the physician performing a liver biopsy by providing ultrasound guidance.[26]

Liver regeneration

Main article: Liver regeneration

The liver is the only human internal organ capable of natural regeneration of lost tissue; as little as 25% of a liver can regenerate into a whole liver.[27] This is, however, not true regeneration but rather compensatory growth in mammals.[28] The lobes that are removed do not regrow and the growth of the liver is a restoration of function, not original form. This contrasts with true regeneration where both original function and form are restored. In lower species such as fish, the liver undergoes true regeneration by restoring both shape and size of the organ.[29] In liver, large areas of the tissues are formed but for the formation of new cells there must be sufficient amount of material so the circulation of the blood becomes more active.[30]

This is predominantly due to the hepatocytes re-entering the cell cycle. That is, the hepatocytes go from the quiescent G0 phase to the G1 phase and undergo mitosis. This process is activated by the p75 receptors.[31] There is also some evidence of bipotential stem cells, called hepatic oval cells or ovalocytes (not to be confused with oval red blood cells of ovalocytosis), which are thought to reside in the canals of Hering. These cells can differentiate into either hepatocytes or cholangiocytes. Cholangiocytes are the epithelial lining cells of the bile ducts.[32] They are cuboidal epithelium in the small interlobular bile ducts, but become columnar and mucus secreting in larger bile ducts approaching the porta hepatis and the extrahepatic ducts.

Scientific and medical works about liver regeneration often refer to the Greek Titan Prometheus who was chained to a rock in the Caucasus where, each day, his liver was devoured by an eagle, only to grow back each night. The myth suggests the ancient Greeks may have known about the liver’s remarkable capacity for self-repair.[33]

Liver transplantation

Main article: Liver transplantation

Human liver transplants were first performed by Thomas Starzl in the United States and Roy Calne in Cambridge, England in 1963 and 1965, respectively.

After resection of left lobe liver tumor

Liver transplantation is the only option for those with irreversible liver failure. Most transplants are done for chronic liver diseases leading to cirrhosis, such as chronic hepatitis C, alcoholism, autoimmune hepatitis, and many others. Less commonly, liver transplantation is done for fulminant hepatic failure, in which liver failure occurs over days to weeks.

Liver allografts for transplant usually come from donors who have died from fatal brain injury. Living donor liver transplantation is a technique in which a portion of a living person's liver is removed and used to replace the entire liver of the recipient. This was first performed in 1989 for pediatric liver transplantation. Only 20 percent of an adult's liver (Couinaud segments 2 and 3) is needed to serve as a liver allograft for an infant or small child.

More recently, adult-to-adult liver transplantation has been done using the donor's right hepatic lobe, which amounts to 60 percent of the liver. Due to the ability of the liver to regenerate, both the donor and recipient end up with normal liver function if all goes well. This procedure is more controversial, as it entails performing a much larger operation on the donor, and indeed there have been at least two donor deaths out of the first several hundred cases. A recent publication has addressed the problem of donor mortality, and at least 14 cases have been found.[34] The risk of postoperative complications (and death) is far greater in right-sided operations than that in left-sided operations.

With the recent advances of noninvasive imaging, living liver donors usually have to undergo imaging examinations for liver anatomy to decide if the anatomy is feasible for donation. The evaluation is usually performed by multidetector row computed tomography (MDCT) and magnetic resonance imaging (MRI). MDCT is good in vascular anatomy and volumetry. MRI is used for biliary tree anatomy. Donors with very unusual vascular anatomy, which makes them unsuitable for donation, could be screened out to avoid unnecessary operations.

Society and culture

In Greek mythology, Prometheus was punished by the gods for revealing fire to humans, by being chained to a rock where a vulture (or an eagle) would peck out his liver, which would regenerate overnight. (The liver is the only human internal organ that actually can regenerate itself to a significant extent.) Many ancient peoples of the Near East and Mediterranean areas practiced a type of divination called haruspicy, where they tried to obtain information by examining the livers of sheep and other animals.

In Plato, and in later physiology, the liver was thought to be the seat of the darkest emotions (specifically wrath, jealousy and greed) which drive men to action.[35] The Talmud (tractate Berakhot 61b) refers to the liver as the seat of anger, with the gallbladder counteracting this.

The Persian, Urdu, and Hindi languages (جگر or जिगर or jigar) refer to the liver in figurative speech to indicate courage and strong feelings, or "their best"; e.g., "This Mecca has thrown to you the pieces of its liver!".[36] The term jan e jigar, literally "the strength (power) of my liver", is a term of endearment in Urdu. In Persian slang, jigar is used as an adjective for any object which is desirable, especially women. In the Zulu language, the word for liver (isibindi) is the same as the word for courage.

The legend of Liver-Eating Johnson says that he would cut out and eat the liver of each man killed after dinner.

In the motion picture The Message, Hind bint Utbah is implied or portrayed eating the liver of Hamza ibn ‘Abd al-Muttalib during the Battle of Uhud. Although there are narrations that suggest that Hind did "taste", rather than eat, the liver of Hamza, the authenticity of these narrations have to be questioned.

Food

Main article: Liver (food)

The liver of mammals, fowl, and fish are commonly eaten as food by humans. Domestic pig, ox, lamb, calf, chicken, and goose livers are widely available from butchers and supermarkets.

Liver can be baked, boiled, broiled, fried, stir-fried, or eaten raw (asbeh nayeh or sawda naye in Lebanese cuisine, liver sashimi). In many preparations, pieces of liver are combined with pieces of meat or kidneys, like in the various forms of Middle Eastern mixed grill (e.g. meurav Yerushalmi). Liver is often made into spreads. Well-known examples include liver pâté, foie gras, chopped liver, and leverpastej. Liver sausages such as Braunschweiger and liverwurst are also a valued meal. Liver sausages may also be used as spreads. A traditional South African delicacy, namely Skilpadjies, is made of minced lamb's liver wrapped in netvet (caul fat), and grilled over an open fire.

Animal livers are rich in iron and vitamin A, and cod liver oil is commonly used as a dietary supplement. Traditionally, some fish livers were valued as food, especially the stingray liver. It was used to prepare delicacies, such as poached skate liver on toast in England, as well as the beignets de foie de raie and foie de raie en croute in French cuisine.[37]

Other animals

Sheep's liver

The liver is found in all vertebrates, and is typically the largest visceral (internal) organ. Its form varies considerably in different species, and is largely determined by the shape and arrangement of the surrounding organs. Nonetheless, in most species it is divided into right and left lobes; exceptions to this general rule include snakes, where the shape of the body necessitates a simple cigar-like form. The internal structure of the liver is broadly similar in all vertebrates.[38]

An organ sometimes referred to as a liver is found associated with the digestive tract of the primitive chordate Amphioxus. However, this is an enzyme secreting gland, not a metabolic organ, and it is unclear how truly homologous it is to the vertebrate liver.[38]

Additional images

See also

References

  1. ^ Physiology: 6/6ch2/s6ch2_30 - Essentials of Human Physiology
  2. ^ "The Gall bladder" Human Anotomy, Retrieved on 28 April 2015.
  3. ^ Maton, Anthea; Jean Hopkins; Charles William McLaughlin; Susan Johnson; Maryanna Quon Warner; David LaHart; Jill D. Wright (1993). Human Biology and Health. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. OCLC 32308337. 
  4. ^ Zakim,, David; Boyer,, Thomas D. (2002). Hepatology: A Textbook of Liver Disease (4th ed.). ISBN 9780721690513. 
  5. ^ "Etymology online hepatic". Retrieved December 12, 2013. 
  6. ^ "Etymology online hepatos". Retrieved December 12, 2013. 
  7. ^ Cotran, Ramzi S.; Kumar, Vinay; Fausto, Nelson; Nelso Fausto; Robbins, Stanley L.; Abbas, Abul K. (2005). Robbins and Cotran pathologic basis of disease (7th ed.). St. Louis, MO: Elsevier Saunders. p. 878. ISBN 0-7216-0187-1. 
  8. ^ Dorland's (2012). Dorland's Illustrated Medical Dictionary (32nd ed.). Elsevier. p. 285. ISBN 978-1-4160-6257-8. 
  9. ^ Pocock, Gillian (2006). Human Physiology (Third ed.). Oxford University Press. p. 404. ISBN 978-0-19-856878-0. 
  10. ^ Kmieć Z (2001). "Cooperation of liver cells in health and disease". Adv Anat Embryol Cell Biol 161: III–XIII, 1–151. PMID 11729749. 
  11. ^ "Three-dimensional Anatomy of the Couinaud Liver Segments". Retrieved 2009-02-17. 
  12. ^ Strunk, Holger. "Limitations and Pitfalls of Couinaud`s Segmentation of the Liver in Transaxial Imaging". Retrieved 2009-02-17. 
  13. ^ Gilbert SF (2000). Developmental Biology (6th ed.). Sunderland (MA): Sinauer Associates. 
  14. ^ a b Lade AG, Monga SP (2011). "Beta-catenin signaling in hepatic development and progenitors: which way does the WNT blow?". Dev Dyn 240 (3): 486–500. doi:10.1002/dvdy.22522. PMID 21337461. 
  15. ^ Berg T, DeLanghe S, Al Alam D, Utley S, Estrada J, Wang KS (2010). "β-catenin regulates mesenchymal progenitor cell differentiation during hepatogenesis". J Surg Res 164 (2): 276–85. doi:10.1016/j.jss.2009.10.033. PMC 2904820. PMID 20381814. 
  16. ^ Clemente, Carmin D. (2011). Anatomy a Regional Atlas of the Human Body. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. p. 243. ISBN 978-1-58255-889-9. 
  17. ^ Shneider, Benjamin L. ; Sherman, Philip M. (2008). Pediatric Gastrointestinal Disease. Connecticut: PMPH-USA. p. 751. ISBN 1-55009-364-9. 
  18. ^ Sheporaitis, L; Freeny, PC (1998). "Hepatic and portal surface veins: A new anatomic variant revealed during abdominal CT". AJR. American journal of roentgenology 171 (6): 1559–64. doi:10.2214/ajr.171.6.9843288. PMID 9843288. 
  19. ^ Cirrhosis Overview National Digestive Diseases Information Clearinghouse. Retrieved 2010-01-22
  20. ^ Rajani R, Melin T, Björnsson E, Broomé U, Sangfelt P, Danielsson A, Gustavsson A, Grip O, Svensson H, Lööf L, Wallerstedt S, Almer SH. (Feb 2009). "Budd-Chiari syndrome in Sweden: epidemiology, clinical characteristics and survival - an 18-year experience". Liver International 29 (2): 253–9. doi:10.1111/j.1478-3231.2008.01838.x. PMID 18694401. 
  21. ^ Hirschfield, GM; Gershwin, ME (Jan 24, 2013). "The immunobiology and pathophysiology of primary biliary cirrhosis.". Annual review of pathology 8: 303–30. doi:10.1146/annurev-pathol-020712-164014. PMID 23347352. 
  22. ^ Dancygier, Henryk (2010). Clinical Hepatology Principles and Practice of. Springer. pp. 895–. ISBN 978-3-642-04509-7. Retrieved 29 June 2010. 
  23. ^ Saxena R, Theise N; Theise (February 2004). "Canals of Hering: recent insights and current knowledge". Semin. Liver Dis. 24 (1): 43–8. doi:10.1055/s-2004-823100. PMID 15085485. 
  24. ^ Extraintestinal Complications: Liver Disease Crohn's & Colitis Foundation of America. Retrieved 2010-01-22
  25. ^ Liver Information HealthLine. Retrieved 2010-01-22
  26. ^ Liver.. The largest gland in the body MedicineNet. Retrieved 2010-01-22
  27. ^ Häussinger, Dieter, ed. (2011). Liver Regeneration. Berlin: De Gruyter. p. 1. ISBN 9783110250794. 
  28. ^ Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease (7th ed.). 1999. p. 101. ISBN 0-8089-2302-1. 
  29. ^ Chu, Jaime; Sadler, Kirsten C. (2009). "New school in liver development: Lessons from zebrafish". Hepatology 50 (5): 1656–63. doi:10.1002/hep.23157. PMID 19693947. 
  30. ^ W. T. Councilman (1913). "Two". Disease and Its Causes. New York Henry Holt and Company London Williams and Norgate The University Press, Cambridge, U.S.A. 
  31. ^ Suzuki K, Tanaka M, Watanabe N, Saito S, Nonaka H, Miyajima A (2008). "p75 Neurotrophin receptor is a marker for precursors of stellate cells and portal fibroblasts in mouse fetal liver". Gastroenterology 135 (1): 270–281.e3. doi:10.1053/j.gastro.2008.03.075. PMID 18515089. 
  32. ^ Tietz PS, Larusso NF (May 2006). "Cholangiocyte biology". Current Opinion in Gastroenterology 22 (3): 279–87. doi:10.1097/01.mog.0000218965.78558.bc. PMID 16550043. 
  33. ^ An argument for the ancient Greek’s knowing about liver regeneration is provided by Chen, T. S.; Chen, P. S. (1994). "The myth of Prometheus and the liver". Journal of the Royal Society of Medicine 87 (12): 754–755. PMC 1294986. PMID 7853302.  edit Counterarguments are provided by Tiniakos, D. G.; Kandilis, A.; Geller, S. A. (2010). "Tityus: A forgotten myth of liver regeneration". Journal of Hepatology 53 (2): 357–361. doi:10.1016/j.jhep.2010.02.032. PMID 20472318.  edit and by Power, C.; Rasko, J. E. (2008). "Whither prometheus' liver? Greek myth and the science of regeneration". Annals of internal medicine 149 (6): 421–426. doi:10.7326/0003-4819-149-6-200809160-00009. PMID 18794562.  edit
  34. ^ Bramstedt K (2006). "Living liver donor mortality: where do we stand?". Am. J. Gastrointestinal 101 (4): 755–9. doi:10.1111/j.1572-0241.2006.00421.x. PMID 16494593. 
  35. ^ Krishna, Gopi; Hillman, James (commentary) (1970). Kundalini – the evolutionary energy in man. London: Stuart & Watkins. p. 77. SBN 7224 0115 9. 
  36. ^ The Great Battle Of Badar (Yaum-E-Furqan). Shawuniversitymosque.org (2006-07-08). Retrieved 2013-03-19.
  37. ^ Schwabe, Calvin W. (1979). Unmentionable Cuisine. University of Virginia Press. pp. 313–. ISBN 978-0-8139-1162-5. 
  38. ^ a b Romer, Alfred Sherwood; Parsons, Thomas S. (1977). The Vertebrate Body. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. pp. 354–5. ISBN 0-03-910284-X. 

External links