کاظم خان قوشچی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کاظم خان قوشچی
Khazem khan.jpg
زادروز۱۸۶۷ میلادی
قوشچی
درگذشت۱۳۴۲ ه. ق
شهرستان اورمیه - محال انزل - کاظم داشی
آرامگاهقوشچیقبرستان قدیمی
محل زندگیقوشچی
ملیتایرانی
نام‌های دیگرکاظم بی(بیگ)
سال‌های فعالیت۷ سال
دورهقاجار- پهلوی
مذهبشیعه
آثارکاظم داشی در گورچین قلعه و خانه‌اش در قوشچی

کاظم خان قوشچی به سال ۱۸۶۷ میلادی در روستای قوشچی از محال انزل اورمیه در خانواده‌ای کشاورز متولد شد. او مردی وطن خواه و ساده زیست بوده که در قصبه قوشچی قهوه خانه کوچکی داشت و نیز آشیق بود از این طریق امرار معاش می‌نمود.

کاظم خان در عرصه سیاست[ویرایش]

در اوایل قرن بیستم بر اثر ضعف دولت قاجار و ورود ارتش روسیه به آذربایجان و اشغال این خطه، کاظم خان به مساعدت و یاری عده‌ای از جوانان روستاهای محال انزل (قوشچی، قالقاچی، بویداش، گورچین قالا و باری و..) گروه مبارزین را تشکیل داده و توانست در مقابل اشغالگری روسیه از خود مقاومت نشان دهد وچند پارچه آبادی‌های پیرامون کاظم داشی را حفظ کند. اولین درگیری کاظم خان و یارانش با ارتش روسیه به سال ۱۹۰۹ میلادی بود که طی آن مبارزین تسلیم نشده و قصبه قوشچی به توپ بسته شد و کاظم خان و افرادش به قلعه قیرخلار که بعدها به اسم این سردار تغییر نام یافت پناه بردند و در طی سال‌ها مبارزه بارها ضربات جدی به ارتش اشغالگر وارد کردند. پس از عقب نشینی ارتش روسیه در سال ۱۹۱۷ میلادی به علت بروز انقلاب در این کشور و پسروی اردوی عثمانی نوبت به تاخت و تاز جیلوها به رهبری مارشیمون و اکراد به رهبری اسماعیل آغا سیمکو رسید اما با این اوضاع او دژ مستحکم خود را تا پایان ماجرا از دست نداد و به مدت شش سال در مقابل اشرار و اشغالگران از مقاومت کرد و توانست از جان و مال مردم ستمدیده محافظت کند. به‌طوری‌که مایحتاج و مواد غذایی آنان را تأمین و با ساختن قایق‌های بیست و سی نفره آن‌ها را از غرب دریاچه اورمیه به ساحل شرقی آن (تبریز) انتقال دهد. گروه مبارزین به رهبری کاظم خان و فرماندهانی چون داداش بیگ ٬ علی اکبر وکیل باشی ، اژدرخان ، جانعلی بیگ،امیر ارشد خان قراجه داغی وسیصد اسب سوار که تحت تعلیم محمد افندی به سر می‌بردند با وجود مقاومت‌های خود و اقدامات لازم ضربات جدی به دشمن وارد کردند.[۱]

ظهور رضا خان و عدم تسلیم کاظم خان[ویرایش]

در سال ۱۹۲۰ میلادی با ورود ارتش قاجار به آذربایجان و حمایت از کاظم خان طولی نکشید که این حمایت به مناقشه میان کاظم خان و ارتشبد رضاخان تبدیل شد. چرا که کاظم خان به تحت الحمایگی رضا خان از سوی انگلیس و براندازی دولت قاجار و تشکیل دولت پهلوی پی برده بود تا آنجایی که در پی این جریان کنسول انگلیسی مقیم تبریز رسماً به کاظم خان مکتوبی به عنوان این که تسلیم اسماعیل سیمیتقو شود و پایگاه خود را تخلیه کند. نوشت وی اعتنایی به این مکتوب نکرده و فرستاده کنسول را این گونه پاسخ داد: کوتاه سخن! کاظم خان کسی است که با یک پناهگاه دریایی با سیاست استعماری انگلستان به مقابله پرداخت و پیروز گردید. کاظم خان بعد از ایجاد آرامش و امنیت نیز پایگاه خود را ترک نکرد حتی عده‌ای از مردم به عنوان تشکر برای او مبلغی جمع کرده و از وی خواستند که با ایجاد امنیت در منطقه توسط رضاخان یا رضا شاه از قلعه پایین آمده و خلع سلاح شود ولی او در پاسخ گفت شما احمد شاه را بیاورید من تسلیم خواهم شد. با این اوصاف کاظم خان تا لحظه مرگ تسلیم سیاست‌های انگلیس نشد.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. نام آوران ارومیه - علی بابایی - انتشارات تکدرخت و اختر - ۱۳۸۹ صفحه ۲۷۹
  2. نام آوران ارومیه - علی بابایی - انتشارات تکدرخت و اختر - ۱۳۸۹ صفحه۲۸۰

منابع[ویرایش]

  • بابایی، علی (۱۳۸۹). نام‌آوران ارومیه. انتشارات تکدرخت و اختر. ص. ۲۷۸ الی ۲۸۱.
  • تکش، علاءالدین، محمود رامیان و محمد تمدن (۱۳۴۶). بزرگان و سخنسرایان آذربایجان غربی. انتشارات تکدرخت و اختر. ص. ۲۴۶.
  • انزلی، حسن (۱۳۸۴). اورمیه در گذر زمان. انتشارات دستان. ص. ۴۸۶ الی ۵۲۰.
  • معتمدالوزاره، رحمت اله خان (۱۳۸۹). اورمیه در محاربه عالم سوز. شیرازه. ص. ۴۱۹ و ۵۳۱.