کارل پنجم، امپراتوری مقدس روم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کارل پنجم
پادشاه اسپانیا و امپراتور آلمان
Emperor charles v.png
دوران پادشاه اسپانیا
ژانویه ۱۵۱۶ - ژانویه ۱۵۵۵
- ۱۵۵۵
زادروز ۲۴ فوریهٔ ۱۵۰۰(۱۵۰۰-02-۲۴)
زادگاه گنت، فلاندرز
مرگ ۲۱ سپتامبر ۱۵۵۸ میلادی (۵۸ سال)
محل مرگ صومعه Yuste, اسپانیا
پیش از فیلیپ دوم
فردیناند اول
پس از فردیناند دوم (آراگون)
همسر ایزابلای پرتغال
دودمان دودمان هابسبورگ
پدر فیلیپ یکم کاستیل
مادر خوانا کاستیل

کارل پنجم (به اسپانیایی: Carlos I) (به آلمانی: Karl V) (به فرانسوی: Charles Quint) یا چارلز یا شارلکن (زاده ۱۵۰۰ – درگذشته ۱۵۵۸) در سال ۱۵۱۶ پادشاه اسپانیا و سه سال بعد امپراتور امپراتوری مقدس روم شد.

شارلکن میراث خوار سه پادشاهی در اروپا بود. یکی اسپانیا (و همه مستعمرات آن در قاره آمریکا) که پس از ازدواج فردیناند و ایزابلا، پادشاهی متحد این کشور به دخترشان خوانا رسید. خوانا با فیلیپ امپراتور امپراتوری مقدس روم (آلمان) از دودمان هابسبورگ ازدواج کرد ولی با درگذشت فیلیپ و دیوانه شدن خوانا، پادشاهی امپراتوری مقدس روم و اسپانیا هر دو به پسرشان کارل رسید. کارل از طریق پدر و مادر سرزمینهایی در هلند و ایتالیا را نیز ارث برده بود. او سپس به عنوان امپراتور، امپراتوری مقدس روم برگزیده شد و به مهمترین پادشاه اروپا و وسیع‌ترین امپراتوری تاریخ دست یافت و تنها با فرانسه رودر رو بود و از این جهت با فرانسوای اول پادشاه فرانسه، بیش از سی سال در جنگ بود. شارلکن در ۱۵۲۲ اتریش، بوهم و مجارستان را به برادرش فردیناند بخشید.

قلمرو شارلکن مدام از سوی عثمانی‌ها مورد حمله و تهدید قرار داشت و حتی پایتخت امپراتوری مقدس روم، وین، در ۱۵۲۹ به محاصره درآمد. او در سال ۱۵۳۲ با ترکان عثمانی و در سال ۱۵۳۵ با تونس جنگید، در سال ۱۵۴۱ به الجزایر لشکر کشید و ناکام شد. در سال ۱۵۵۵ پادشاهی شارلکن چنان ضعیف شده بود که مجبور به قبول صلح آگسبورگ شد و به موجب آن آزادی مذهب را برای پیروان مارتین لوتر در آلمان به رسمیت شناخت.

در زمان شارلکن بین او و شاه اسماعیل صفوی در اتحادی علیه امپراتوری عثمانی شکل گرفت که به اتحاد ایران-هابسبورگ مشهور است.

او در اواخر عمر به اشتباهاتش پی برد. در سال ۱۵۵۵ از سلطنت کناره گرفت و باقی قلمرو خود را به پسرش فیلیپ دوم داد، در دیری در اسپانیا انزوا گزید و سه سال بعد در همان‌جا درگذشت.

منابع[ویرایش]

  • کتاب درسی تاریخ ایران و جهان – سال سوم آموزش متوسطه – رشته ادبیات و علوم انسانی

ویکی‌پدیا انگلیسی