کارخانجات نساجی مازندران
| نوع | سهامی عام |
|---|---|
| بنا نهاده | ۱۳۰۹ (اولین واحد) |
| بنیانگذاران | رضاشاه پهلوی |
| دفتر مرکزی | |
| محدودهٔ فعالیت | بینالمللی |
| مدیر عامل اجرایی | مهندس گرائلی (شماره یک) مهندس صفدر گرائلی (واحد تلار) |
| رئیس هیئت مدیره | تحت پوشش هیئت حمایت از صنایع |
| محصولات | نخ، پارچه |
| خدمات | ریسندگی، بافندگی، طراحی، رنگرزی و فعالیتهای جانبی مربوط برای تولید منسوجات پنبهای و الیاف مصنوعی |
| تعداد کارکنان | ۲۱۴ نفر (شماره یک) ۳۶۰ نفر (واحد تلار) |
| وبگاه |
کارخانجات نساجی مازندران، از شرکتهای بزرگ تولید پارچه در قائمشهر است. خطوط مختلف این شرکتها فرآوری، آمادهسازی، تولید پارچه و رنگ آمیزی آن را انجام میدهند. کارخانجات نساجی مازندران از قدیمیترین شرکتهای نساجی خاورمیانه میباشد و از سه کارخانه تشکیل شده که هماکنون دو کارخانه نیمه فعال و یک کارخانه تعطیل شده است. کارخانجات نساجی مازندران درگذشته بزرگترین شرکت نساجی خاورمیانه بود.[۱][۲]
تاریخچه
[ویرایش]احداث
[ویرایش]شروع احداث کارخانه در زمینی به مساحت ۶٬۶۳۳ متر در نزدیکی خیابان ساری شهر قائمشهر در سال ۱۳۰۷ آغاز شد و در سال ۱۳۰۹ واحد شماره ۱، از اولین و قدیمیترین کارخانجات نساجی ایران، توسط رضاشاه پهلوی به بهرهبرداری رسید. این کارخانه در ابتدا بهمنظور تولید پارچه برای لباس سربازان شروع به فعالیت نمود و در بعد از مدتی شروع به فعالیت در حوزه چیتسازی (تولید پارچه نخی از پنبه و چاپ روی پارچه) نمود. فعالیت کارخانه به مرور گسترش یافت و بخشهای جدیدی را از جمله در سال ۱۳۱۰ بخش نخ ریسی، ۱۳۱۳ پارچه بافی و ۱۳۱۸ بخش هیدروفیل (پنبه بهداشتی) راهاندازی کرد. این کارخانه در دهه ۱۳۳۰ و در زمان محمدرضاشاه پهلوی، با استفاده از تسهیلات بانک اعتبارات صنعتی فعالیت خود را گسترش داد.[۳] در ۱۳۳۶ واحد شماره دو کارخانه تأسیس شد.[۴]
در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۴۴ شرکت سهامی عام نساجی قائمشهر تحت شماره ۱۵۳ در اداره ثبت شرکتهای داخلی به ثبت رسید. در سال ۱۳۵۶ واحد شماره سه به بهرهبرداری رسید.[۵]
بعد از انقلاب ۱۳۵۷
[ویرایش]بعد از انقلاب ۱۳۵۷ در جریان تغییر مالکیتهای دولت قبل از انقلاب توسط مراجع تصمیمگیر بعد از انقلاب، تغییر در نحوه سیاست گذاریها و سازمانهای دولتی، این کارخانه زیر نظر وزارت صنایع و معادن درآمد. اوج فعالیت کارخانه بعد انقلاب در سالهای دههٔ ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ بود، در این زمان شرکت ۱۶۷ نمایندگی در سراسر ایران داشت که به عرضه و فروش مستقیم محصولات کارخانه میپرداختند.[۴]
ثبت ملی
[ویرایش]کارخانه شماره ۱ به دلیل سابقه ساخت و سرشناس بودن در عرصه نساجی کشور از فضاهای تاریخی ملی بهشمار میرود و بر این اساس در سال ۱۳۹۹ این کارخانه به عنوان یک اثر ملی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و برای آن حریم نیز مشخص شده است.[۶]
ورشکستگی
[ویرایش]بانک صنعت و معدن بهعلت بدهی، شرکت نساجی مازندران را در سال ۱۳۷۲ به بانک ملی واگذار کرد و به اینترتیب وزارت صنایع و معادن یکی از بزرگترین شرکتهای تولیدی و صنعتیاش را از مالکیت خود خارج و به بانک ملی فروخت، این نقطه شروعِ افول و مشکلات کارخانه نساجی مازندران بود. پس از مالکیت بانک ملی تا سال ۱۳۸۰ بهطور مستمر ریاست کارخانه تغییر کرده و فعالیت مفیدی برای بهبود شرایط انجام داده نشد.[۳]
احیا
[ویرایش]این بخش نیازمند گسترش است میتوانید با افزودن به آن کمک کنید. |
رضا رحیمی شهردار قائمشهر گفت با توافق نظر و همکاری شورای اسلامی شهر در پنجمین مزایده واگذاری کارخانه مورخ ۱۲ مهر ۱۳۹۵ شرکت کرد و شهرداری قائمشهر توانست با مبلغ ۳۰ میلیارد تومان مالک قدیمیترین کارخانه نساجی مازندران شود.
او بعد از برنده شدن در مزایده هدف از خرید کارخانه را اینگونه بیان کرد:
هدف از خرید کارخانه، زنده نگه داشتن خاطرات شیرین این کارخانه در اذهان مردم این دیار بوده که یادآور روزهای خوبی برای کارگران و مردم زحمتکش این سرزمین است.[۷]
در آذر ۱۳۹۸ تفاهمنامه رسمی احیای کارخانه نساجی بین محمد مخبر رئیس ستاد اجرایی فرمان امام و احمد حسین زادگان استاندار مازندران بههمراه مسئولان مربوطه، در نشستی بعد از بازدید از کارخانه نساجی به امضاء رسید و اولین چک ستاد هم برای بازسازی و احیای کارخانه نساجی صادر شد.[۸]
حدوداً یکماه بعد در تاریخ ۱ دی احمد حسین زادگان استاندار مازندران «کارگروه تعیین تکلیف کارخانه نساجی شماره ۱» را تشکیل داد و در کارگروه ستاد تسهیل و رفع موانع تولید استان گفت:[۹]
کارگروه ستاد تسهیل به ریاست معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری موظف است تا پایان هفته جاری نسبت به تعیین تکلیف این واحد صنعتی اقدام کند.[۹]
منابع
[ویرایش]- ↑ «بررسی شرایط بازگشت رونق به کارخانه نساجی مازندران». خبرگزاری صدا و سیما. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۳۹۸.
- ↑ «بررسی روند فعالیت کارخانجات نساجی مازندران / اخبار احیای کارخانه تا چه میزان واقعیت دارد؟ +فیلم». خبرگزاری دانشجو. ۳۱ مرداد ۱۴۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۴.
- 1 2 «کشتی شکستگان! / روایتی از تخریب و نابودی کارخانه نساجی مازندران». خبرگزاری دانشجو. ۷ مرداد ۱۴۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۴.
- 1 2 «قصه پر فراز و نشیب کارخانجات نساجی قائمشهر ۱؛ از رونق تا واگذاری و تخریب؛ روزگار خوش کارخانه نساجی چگونه بود؟». خبرگزاری دانشجو. ۱۶ خرداد ۱۴۰۲. دریافتشده در ۳ آذر ۱۴۰۲.
- ↑ «نفسهای آخر صنعت ریسندگی/ زیان ۳ میلیاردی نساجی قائمشهر در سال». خبرگزاری مهر | Mehr News Agency. ۲۰۱۸-۰۱-۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۴.
- ↑ «دلواپسی برای میراثِ کهنِ مازندران». خبرگزاری ایرنا. ۲۴ مهر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۶.
- ↑ «شهرداری قائمشهر مالک قدیمیترین کارخانه نساجی مازندران شد». ایسنا. ۲۰۱۶-۱۰-۰۴. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۹.
- ↑ «استاندار: کارخانه نساجی قطعهای از هویت مازندران است». خبرگزاری ایرنا. ۸ آذر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۹.
- 1 2 «کارگروه تعیین تکلیف کارخانه نساجی شماره ۱ قائمشهر تشکیل شد». خبرگزاری ایرنا. ۱ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۹.