کاربن (شیمی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
متیلن ساده ترین کاربن است.

کاربن(به انگلیسی: Carbene) در علم شیمی به ترکیباتی گفته می‌شود که از یک اتم خنثی کربن با دو الکترون به اشتراک گذاشته نشده، تشکیل شده باشد.فرمول کلی این ترکیبات به صورت R-(C:)-R' یا C=R: می‌باشد.[۱][۲] کاربن ها به فرم یکتایی(Singlet) و سه تایی (Triplet) وجود دارند . کاربن سه تایی نسبت به کارن یکتایی پایدارتر می باشد غالباً در زمان متولد شدن کاربن ها به فرم یکتایی وجود دارند و اگر به آنها زمان داده شود به فرم پایدارتر (سه تایی) تبدیل می شودند از این رو زمانی که واکنش در محیط مایع انجام میشود چون فواصل بین ملکول ها بسیار کم است کاربن فرصت تبدیل شدن به فرم سه تایی را نخواهد داشت و به فرم یکتایی عمل میکند و اگر واکنش در محیط گازی انجام شود چون فاصله بین ملکول ها زیاد می باشد بنابراین کاربن فرصت تبدیل شدن به فرم پایدارتر را دارد و خود را به صورت سه تایی در می آورد . نکته دیگری که در مورد کاربن ها دارای اهمیت می باشد این است که کاربن های یکتایی به صورت فضاویژه(یک محصول 100 درصد تولید میشود) در واکنش های شیمیایی شرکت میکنند در حالی که کاربن های سه تایی به صورت فضاگزین(دو محصول تولید می شود ولی یکی از محصولات ، محصول اصلی می باشد) عمل میکنند .

منابع[ویرایش]

  1. Hoffmann, Roald (2005). Molecular Orbitals of Transition Metal Complexes. Oxford. p. 7. ISBN 0-19-853093-5. 
  2. IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book") (1997). Online corrected version:  (2006–) "carbenes".