کاداشمان-انلیل یکم

کاداشمان-انلیل یکم
شاه بابل
مهر استوانه‌ای با کتیبه‌ای هفت خطی سومری که از [کا]داشمان-[()]انلیل نام می‌برد، در موزه هنر والترز.
سلطنت	۱۵ سال از ۱۳۷۴ تا ۱۳۶۰ پیش از میلاد
پیشین	کوریگالزوی یکم
جانشین	بورنا-بوریاش دوم
خاندان	کاسیان

کاداشمان-انلیل اول (به صورت ^m ka-dáš-man- ^d EN.LÍL در کتیبه‌های معاصر) پادشاه کاسی بابل از حدود ۱۳۷۴ تا ۱۳۶۰ پیش از میلاد بود، او احتمالاَ هجدهمین پادشاه خاندان کاسی بوده است.

سلطنت

مکاتبات با مصر

گفته می‌شود که او معاصر آمنهوتپ سوم مصر بوده و با او مکاتبه داشته است (نامه‌های آمارنا). از این‌رو، بیشتر گاه‌شماری‌های پذیرفته‌شده، دوران فرمانروایی کاداشمان-انلیل را به نیمهٔ نخست سدهٔ چهاردهم پیش از میلاد نسبت می‌دهند.

پنج لوح خط میخی در مجموعۀ حروف آمارنا حفظ شده است. حروف تعیین شدۀ EA (برای El Amarna) ۱ تا ۵ شامل سه نامۀ نوشته شده توسط کاداشمان-انلیل و دو نامۀ نوشته شده توسط آمنهوتپ سوم است که خود را با عنوان نیبموارییا یا گونه‌های دیگری از آن (برگرفته از نب-مات-رع) خطاب می‌کند.

در EA 1 ، به کاداشمان-انلیل از نیبموریا (پادشاه بزرگ، پادشاه مصر)، او نامه می‌نویسد تا به کاداشمان-انلیل اطمینان دهد که خواهرش، دختر کوریگالزو اول، در واقع نه مرده است و نه به عنوان یک صیغۀ کوچک به حرمسرای دور تبعید شده است، او همچنین پیشنهاد ازدواج یکی از دخترانِ کاداشمان-انلیل را می‌پذیرد. آمنهوتپ پیشنهاد می‌کند که کاداشمان-انلیل به‌جای دو فرستاده‌ای که فرستاده است، یک «کامیرو» (که به‌طور موقت به‌صورت خواجه ترجمه شده) بفرستد تا هویت خواهرش را تأیید کند. او در نامه، نسبت به آن دو فرستاده بدگمان است و یکی را «خرچران» می‌خواند. با این حال، متن در این بخش چندان خوانا نیست و شاید در واقع یکی از آن دو را «سرکاروان» و دیگری را «بازرگان» نامیده باشد؛ بدین‌سان، این «ناچیزان» در حقیقت بازرگانانی عادی بوده‌اند که با اعضای خاندان سلطنتی آشنایی نداشته‌اند و از این‌ رو نتوانسته‌اند خواهر کاداشمان-انلیل را بازشناسند.

در EA 2 از کاداشمان-انلیل اول به میموواریا (پادشاه مصر)، او اعلام می‌کند که «دختران من (برای ازدواج) آمده‌اند».

در EA 3 ، خطاب به [نیم]و'واریا (پادشاه مصر) از طرف کاداشمان-انلیل، او وانمود می‌کند که از دعوتش به جشنواره ایسینو (isinnu) بی‌خبر مانده است. با این حال، او با لحنی آرامش‌بخش، «برادرش» (فرعون آمنهوتپ سوم) را به مراسم تحلیف خود دعوت می‌کند. «اکنون می‌خواهم مراسم افتتاحیه باشکوهی برای کاخ داشته باشم. خودت بیا تا با من بخوری و بنوشی. من مانند تو عمل نخواهم کرد!»

در EA 4 ، کاداشمان-انلیل از پادشاه مصر (که نامش در این لوح آسیب دیده و ناپیداست) به خاطر اینکه یکی از دخترانش به همسری او درنیامده شکایت می‌کند و پاسخی را نقل می‌کند که قبلاً گفته شده بود: «از دیرباز تاکنون هیچ دختری از پادشاهان مصر به ازدواج [کسی] درنیامده است». او اصرار می‌کند که اگر نمی‌تواند شاهزاده خانمی را به همسری بپذیرد، باید زنی زیبا فرستاده شود، اما بلافاصله پیشنهاد می‌دهد که یکی از دختران خودش را با طلا معاوضه کند، که برای تأمین مالی یک پروژه ساختمانی که در ذهن داشت، مورد نیاز بود.

در EA 5 ، [نیبمواری]ای[ا] (آمن‌هوتپ سوم) فهرست طولانی هدایایی را که در ازای دختر کاداشمان-انلیل ارائه خواهد شد، با جزئیات می‌نویسد و معامله قطعی می‌شود.

کارهای ساختمانی

در تشخیص بین کتیبه‌های متعلق به کاداشمان-انلیل اول و نواده‌اش کاداشمان-انلیل دوم، که حدود صد سال بعد حکومت کرد، با مشکلاتی مواجه می‌شویم. مورخان در مورد اینکه آیا کتیبه‌های ساختمانی در ایسین، برای اگالماخ گولا، یا در لارسا، بر روی آجرهایی که دارای کتیبه‌ای شانزده سطری از مرمت معبد اباببار برای شمش هستند، باید به پادشاه قبلی نسبت داده شوند، اختلاف نظر دارند. کتیبه‌های نیپور که شامل آجرهای مهر شده از راه پله شرقی زیگورات و جاهای دیگر است که کار بر روی اکور، "خانۀ کوه" انلیل را توصیف می‌کند، چهار قطعه لوح کتیبه‌دار از مرمر رگه‌دار قرمز، یک قطعۀ نذری از عقیق برجسته پنج سطری، یک پایۀ درب سنگی حکاکی شده، و غیره، می‌توانند تا حدی به هر دو پادشاه نسبت داده شوند، اختلاف نظر دارند.

مدت سلطنت

یک لوح اقتصادی از نیپور با تاریخ «پانزدهمین سال (از) کاداشمان-انلیل، ماه تشریتو، هجدهمین روز» به او نسبت داده شده است و به دلیل استفادۀ قدیمی‌تر از ضمیر مذکر قبل از نام سلطنتی (خط میخی عمودی منفرد) و احتمال اینکه پادشاه بعدی بیش از نه سال سلطنت نکرده باشد، به جای نام همنام نواده‌اش، به او نسبت داده شده است. لوح دیگری به سال اول بورا-بوریش و پانزدهمین سال سلطنت پادشاه قبلی اشاره دارد که گمان می‌رود کاداشمان-انلیل باشد.

جانشین او پسرش بود، که از کتیبه‌ای بر روی یک بلوک نامنظم از سنگ لاجورد که در نیپور یافت شده و اکنون در موزه باستان‌شناسی استانبول نگهداری می‌شود، مشخص شده است، بورنا-بوریاش دوم، که بسیار مشهورتر بود، همچنین چندین نامه به فرعون مصر (نامه‌های آمارنا) نوشت که در بایگانی‌های مصر نگهداری می‌شوند.