کاتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کاتوی بزرگ
Patrizio Torlonia.jpg
سردیس منسوب به کاتوی بزرگ
کنسول جمهوری روم
مشغول به کار
۱۹۵ ق.م. – ۱۹۵ ق.م.
همکار لوسیوس والریوس فلاکوس
پس از لوسیوس فوریوس پورپورئو و مارکوس کلودیوس مارسلوس
پیش از تیبریوس سمپرنیوس لنگوس و اسکیپیوی آفریقایی
اطلاعات شخص
زاده 234 BC
درگذشت ۱۴۹ ق.م. (سال ۸۵)
رم
ملیت روم باستان
همسر(ان) لوسینیا
سلونیا
مذهب الحاد رومی
خدمات نظامی
وفاداری Roman Military banner.svg جمهوری روم
درجه لگاتوس (ارتشبد)
جنگ‌ها/عملیات‌ها دومین جنگ کارتاژ
جنگ روم و سوریه

کاتو (ولادت ۲۳۵ ق م. وفات ۱۴۹ ق م) معروف به کاتوی بزرگ (به لاتین: Cato maior) یا کاتوی بازرس (به لاتین: Cato Censor) با نام کامل مارکوس پورکیوس کاتو (به لاتین: Marcus Porcius Cato) سناتور و تاریخ نویس اهل روم باستان بود. او برای محافظه‌کاری و ضدیتش با هلنیسم شناخته شده است. کاتوی بزرگ جد کاتوی کوچک، یکی از رقبای ژولیوس سزار است.

فعالیت‌ها[ویرایش]

کاتو در زراعت و جنگ و حقوق به وطن خویش خدمات بسیاری انجام داد. در سال ۱۸۴ ق.م. به مقام حکومت «احصاء» رسید. سپس از جانب روم مأمور شد که به آفریقا رود و در اختلافی که بین مازی نیسا و کارتاژ پدیدآمده بود حکم نماید. کاتو چون در آن سفر عظمت و قدرت کارتاژ را مشاهده کرد و آن قدرت را منافی مصالح وطن خویش دید به مخالفت با شهر مزبور کمر بست و آتش جنگ روم و کارتاژ را دامن زد. به نوشته پلوتارک، کاتو هر سخنرانی‌اش را فارغ از محتوای باقی سخنرانی با جمله «و البته من عقیده دارم کارتاژ باید نابود شود» (به لاتین: Ceterum autem censeo Carthaginem esse delendam) به پایان می‌برد. رقیب کاتو، پابلیوس ناسیکا نیز هر سخنرانی‌اش را با «و البته من عقیده دارم به کارتاژ باید رحم کرد» تمام می‌کرد.[۱]

کاتوی بزرگ در ۱۴۹ ق.م. درگذشت. مدتی کوتاه پس از مرگ او روم با حمله به کارتاژ سومین جنگ پونی را آغاز کرد. پس از شکست کارتاژ در این جنگ، رومی‌ها بازمانده مردم کارتاژ را به بند کشیدند و به بردگی فروختند، شهر را به آتش کشیدند و آن با خاک یکسان کردند.

میراث[ویرایش]

کاتو دارای کتابی در «اساس روم» بوده است که اکنون در دست نیست لکن کتاب دیگر وی در باب «زراعت» موجود و از آثار ذی‌قیمت روم باستان بشمار می‌رود.[۲]

یکی از دهانه‌های ماه به نام او نامگذاری شده است.

در فیلم «اسکیپیوی آفریقایی» (محصول ۱۹۷۱ ایتالیا با بازی مارچلو ماسترویانی به جای اسکیپیوی آفریقایی) ویتوریو گاسمن نقش کاتوی بزرگ را بازی کرد.

منابع[ویرایش]

  1. پلوتارک، زندگانی کاتوی بزرگ, 27.
  2. فرهنگ دهخدا