چکرز


چـِکِرز (یا دام یا اُتللو) یا جنگ نادر گونهای بازی فکری با تخته است. در آمریکا به آن چکرز و در انگلیس به آن دراتس گفته میشود. این بازی معمولاً با مهرههای تخته نرد یا شطرنج و بر روی صفحه شطرنج انجام میشود. بازیکنان حرکتهایی اریب با مهرهها انجام داده و با پرش از روی مهره حریف میتوانند آن مهره را از دور بازی خارج کنند (بخورند).[۱]
علاوه بر صفحه ۶۴ خانهای شطرنج، در نوع دیگری از بازی چکرز، از تخته ۱۰۰ خانهای استفاده میشود که در ۱۰ ردیف و ۱۰ ستون نسبت به هم قرار گرفتهاند. قوانین هر دو شبیه هم هستند. رنگ این خانهها یکیدرمیان روشن و تیره است. مهرههای چکرز شبیه سکه و خراطیشده و معمولاً از جنس چوباند. برای انجام این بازی، ۲۰ مهره سفید و ۲۰ مهره سیاه استفاده میشود. نام قدیمی چکرز بازی الکرک است که در بینالنهرین ابداع شد.[۲]
این بازی در مناطق کردنشین دامه نامیده میشود و به عنوان یک سرگرمی در میان مردم کُرد چه در مناطق شهری و چه روستایی جایگاه خاصی دارد. هر ساله مسابقات محلی و استانی دامه در مناطق کُردنشین ایران برگزار میشود و سالن ویژۀ مسابقات دامه نیز در مهاباد با ظرفیت ۶۰ مسابقۀ همزمان راهاندازی شده است. دامه به عنوان یک بازی محلی با شمارۀ ۷۵ به نام استان آذربایجان غربی به ثبت ملی رسیده است.[۳] [۴] در آذر ۱۴۰۴ فاروق مامعبدالله دامهباز اهل بوکان در مسابقات جهانی دامه عنوان قهرمانی و مدال طلای جهان را به دست آورد.[۵]
پیشینه
[ویرایش]قدیمیترین شیء یافت شده که به بازی چکرز شباهت دارد تختهای خشتی است مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش. این بازی در روزگار قدیم با سنگهای مخروطیشکل انجام میشد. در اروپا نام این بازی از ملکه فرانسه در سدههای میانه یعنی فیرژ که بعداً «دامه» (بانو، ملکه) نامیدهشد گرفته شده است. در زبانهایی مانند آلمانی، کردی و هلندی از همین واژه دامه و دام برای نامیدن این بازی استفاده میکنند.
چکرز انگلیسی که Draughts هم نامیده میشود در سده ۱۲ میلادی پدید آمد. گفته میشود ناپلئون و سربازانش علاقه زیادی به این بازی داشتند و در لشکرکشیهای خود تختههای چکرز را به همراه میبردند. بعدها چکرز لهستانی در سطح جهانی پذیرفتهشد.
انواع
[ویرایش]جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ Masters, James. "Draughts, Checkers - Online Guide". www.tradgames.org.uk.
- ↑ Strutt, Joseph (1801). The sports and pastimes of the people of England. London. p. 255.
- ↑ خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): دامه فراتر از یک بازی محلی، نوشتهشده در ۲۰ دی ۱۴۰۳؛ بازدید در ۲۴ آذر ۱۴۰۴.
- ↑ باشگاه خبرنگاران جوان: دامه، از بازیهای قدیمی بومی و محلی مناطق کردنشین، نوشتهشده در ۶ مرداد ۱۳۹۷؛ بازدید در ۲۴ آذر ۱۴۰۴.
- ↑ کردپرس: طلای جهانی دامه، بر گردن دامهباز بوکانی، نوشتهشده در ۲۴ آذر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۴ آذر ۱۴۰۴.
Wikipedia-bijdragers, "Dammen," Wikipedia, de vrije encyclopedie, http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dammen&oldid=19517658 (accessed januari 11, 2010).