چنگدو جی-۲۰

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جی-۲۰
J-20 at Airshow China 2016.jpg
نخستین نمایش عمومی جی-۲۰ در نمایشگاه بین‌المللی هوافضا و هوانوردی چین، ۲۰۱۶
کاربری هواپیمای پنهان‌کار جنگنده برتری هوایی / جنگنده چندمنظوره
کشور سازنده جمهوری خلق چین
تولیدکننده گروه صنعت هوانوردی چنگدو
نخستین پرواز ۱۱ ژانویه ۲۰۱۱
معرفی‌شده در ۲۰۱۷
وضعیت فعال
کاربر اصلی نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق
تعداد ساخته‌شده ۸ نمونه اولیه[۱][۲] و ۲۰ جنگنده[۳][۴]
هزینه هر فروند ۱۱۰ میلیون دلار آمریکا در سال ۲۰۱۱[۵]

چنگدو جی-۲۰ (جیان-۲۰; چینی ساده: -; چینی سنتی: -二零; پین‌یین: Jiān èr líng) یک هواپیمای جنگندهٔ تک سرنشین و از نسل پنجمی، پنهان‌کار و دو موتوره است که در گروه صنایع هوایی چنگدو چین برای ارتش آزادی‌بخش خلق طراحی شده‌است. این جنگنده که به منظور برتری هوایی ساخته شده، نخستین پروازش را در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۱ انجام داده و تا سال ۲۰۱۹ تعداد هشت پیش‌نمونه از آن ساخته شده و در ماه اکتبر ۲۰۱۹ تعداد ۲۸ فروند جنگنده عملیاتی به خدمت نیروی هوایی چین درآمدند.

چنگدو جی-۲۰ جنگنده‌ای چندمنظوره و تک‌سرنشینه و با بال‌مثلثی است که هم برای مأموریت‌های هوابه‌زمین و هم برای مأموریت‌های برتری هوایی طراحی شده‌است. جی-۲۰ از همتاهای آمریکایی (اف-۲۲ و اف-۳۵) و روسی (سوخو ۵۷) خود بزرگتر است و بدنه‌ای کشیده دارد.
جنگنده جی-۲۰ و شنیانگ جی-۳۱ تنها هواپیماهای توربوجت نسل پنجم چین می‌باشند. شرکت چنگدو واقع در شهر چنگدو کشور چین مسئول ساخت و طراحی جی-۲۰ برعهده دارد. از آنجایی‌که سوخو-۵۷ از نظر رادارگریزی ضعیف عمل کرده، چنگدو جی-۲۰ سومین جنگندهٔ رادارگریز پس از اف-۲۲ و اف-۳۵ محسوب می‌شود.

توسعه[ویرایش]

J-20 fighter (44040541250) (cropped).jpg

پروژهٔ تولید هواپیمای نسل پنجم در دهه ۱۹۹۰ میلادی آغاز شد و در سال ۲۰۰۲ بطور رسمی کلید خورد. در رقابتی که در سال ۲۰۰۸ بین شرکتهای چنگدو و شنیانگ برگزار شد، جنگندهٔ جی-۲۰ ساخت شرکت چنگدو با شکست دادن جنگنده‌ای از شرکت شنیانگ پیروز شد و به این صورت شرکت چنگدو توانست قراردادی را با نیروی هوایی چین امضاء کند.[۶]
در سال ۲۰۱۱ نخستین پیش‌نمونه آزمایش شد و توانایی‌های آن در سرعتهای بالا بررسی گردید. در دورهٔ آزمایشی پیش‌نمونه‌ها، تغییرات بسیاری در بخش اندازهٔ ورودی هوای موتور، کاهش بازتاب راداری در بخش ورودی هوا (intake) انجام شد. همچنین در سال ۲۰۱۴ پایدارکننده عمودی این هواپیما از نو طراحی شد. مواردی همچون پاد هدفگیری پیشرفته (Litening) برای هدایت موشک‌های هدایت‌شوندهٔ نقطه‌زن به‌کار رفت و همچنین شش حسگر فروسرخ پَسیو در اطراف هواپیما نصب شدند.[۷]

ادعای هک شدن اطلاعات لاکهید مارتین[ویرایش]

J-20 formation (cropped).jpg

در ماه آپریل سال ۲۰۰۹ پنتاگون گزارش کرد که فناوری و اطلاعات مربوط به ساخت لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ توسط یک هکر چینی به صنایع دفاع چین منتقل شده و لو رفته‌است؛ بنابراین احتمال دارد در ساخت جنگندهٔ جی-۲۰ از فناوری‌های به‌کار رفته در ساخت اف-۳۵ استفاده شده باشد. زیرا فناوری به‌کار رفته در چنگدو جی-۲۰ در زمینهٔ سامانه‌های هدف‌گیری پیشرفتهٔ لایتنینگ و سامانه‌های رمزنگاری شدهٔ ارتباطی، دقیقاً مشابه فناوری اف-۳۵ آمریکایی هستند.[۸][۹][۱۰]
طبق گزارش فورین پالسی، هکرهای چینی با جاسوسی بر روی اسرائیل که از فناوری‌های آمریکایی استفاده می‌کند، به فناوری‌های آمریکا دست پیدا کرده‌اند.[۱۱] نشریه نشنال اینترست در مقاله‌ای از همکاری‌های آشکار و پنهان کشور اسرائیل با چین در زمینهٔ فناوری‌های پیشرفته ابراز نگرانی کرد و آن را برای ایالات متحدهٔ آمریکا زیان‌بار دانست.[۱۲]

طراحی[ویرایش]

ویژگی‌های بدنه[ویرایش]

J-20s.jpg

جی-۲۰ دارای بدنه‌ای کشیده و پهن و دماغه‌ای مخروطی است. شیشه‌ای که برای کابین این هواپیما درنظر گرفته شده، بدون شبکه بوده و کاملاً حبابی و یکپارچه است. ورودی‌های هوا بلافاصله پس از کابین جای گرفته‌اند و پشت ورودی هم پیش‌بال‌ها طراحی شدند. این هواپیما از بال سه‌گوش بهره می‌برد.[۱۳] این هواپیما به لطف طراحی بدنهٔ ویژه‌اش، از پایداری بسیار بالایی در پرواز برخوردار است.[۱۴][۱۵] نازل سوخت‌گیری این جنگنده از نوع جمع‌شونده است.[۱۶]

کابین و الکترونیک پرواز[ویرایش]

رادار[ویرایش]

رادار این جنگنده، نوع پیشرفته‌ای از فناوری آرایه فازی محرمانه است که هنوز معرفی نشده و مخفی مانده‌است، گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ نوع رادار نیز مطرح شده‌است که قابل استناد نیستند.

هدف‌گیری و ارتباطات[ویرایش]

J-20 fighter (cropped).jpg

بحث‌برانگیزترین ویژگی دربارهٔ جنگندهٔ جی-۲۰ مربوط به سامانه‌های هدف‌گیری موشکی و ارتباطات آن است. بسیاری از ویژگی‌های به‌کار رفته در زمینهٔ دیتالینک، آگاهی موقعیتی، ترکیب حسگرها و الکترواپتیک مشابه فناوری به‌کاررفته در اف-۳۵ هستند.[۱۷][۱۸]

کابین، کلاه‌خود و نمایشگرها[ویرایش]

این هواپیما از یک کابین تمام شیشه‌ای بهره می‌برد که نمایشگرهای آن از نوع کریستال مایع هستند. همچنین صفحه لمسی، تمام‌نگاری و سامانه هاد در این بخش به‌کار رفته‌اند.

موتور[ویرایش]

مهندسان چینی در ساخت پیش‌نمونه‌های این جنگنده از موتور چینی شنیانگ WS-10B بهره جستند که نمونهٔ بهینه‌شدهٔ از موتور سی‌اف‌ام۵۶ محصول مشترک فرانسه و ایالات متحده امریکاست.[۱۹] در منابعی دیگر نوشته شده که این جنگنده از موتور Saturn AL-31 که نمونه‌ای بسیار بهینه‌شده از موتور روسی است، بهره می‌برد. این موتور در جنگندهٔ چنگدو جی-۱۰ نیز به کار رفته‌است. به هر روی، هیچ‌کدام از این موتورها توانایی آن را ندارند که جنگندهٔ سنگین و بزرگی همچون جی-۲۰ را به رده‌بندی سرعت زبرصوت برسانند؛ بنابراین موتور جدیدی با عنوان Xian WS-15 برای این جنگنده درنظر گرفته شد. این موتور نیز مدل چینی موتور Saturn AL-41 ساخت روسیه است که در جنگندهٔ سوخو-۳۵ به‌کار می‌رود.[۲۰]

پنهان‌کاری[ویرایش]

بررسی‌ها نشان می‌دهند که در ساخت دماغه و کابین جی-۲۰ از فناوری‌های دقیقاً مشابه با اف-۲۲ به‌کار گرفته شده‌اند.[۲۱] گرچه نازل موتور در پشت این جنگنده به شکل دایره است و همچنین لبه‌دار بودن این نازل‌ها، رادارگریز بودن جی-۲۰ را زیر سؤال برده‌اند.[۲۲] کارشناسان دیگر نیز رادارگریز بودن جی-۲۰ را نادرست خوانده‌اند و بیان کردند که وجود پیش‌بال در یک هواپیما، موجب شناسایی شدن آن در برابر رادارها می‌شود.[۲۳] در سال ۲۰۱۸ فرمانده نیروی هوایی هندوستان اعلام کرد که جنگنده su-30 MKI نیروی هوایی هند، توانسته یک جی-۲۰ را حین پرواز در خاک چین از فاصلهٔ چندصد کیلومتری شناسایی کند.[۲۴]

Specifications[ویرایش]

Schematic of the J-20

داده‌ها از Aviation Week[۲۵]

مشخصات عمومی

  • خدمه: one (pilot)
  • طول: ۲۰٫۴ متر (۶۶٫۸ فوت)
  • پهنای بال: ۱۳٫۵ متر (۴۴٫۲ فوت)
  • مساحت بال: ۷۸ متر مربع (۸۴۰ فوت مربع)
  • وزن خالی: ۱۹٬۳۹۱ کیلوگرم (۴۲٬۷۵۰ پوند)
  • وزن ناخالص: ۳۲٬۰۹۲ کیلوگرم (۷۰٬۷۵۰ پوند)
  • بیشترین وزن برخاست: ۳۷٬۰۱۳ کیلوگرم (۸۱٬۶۰۰[۲۶] پوند)
  • ظرفیت سوخت: 25,000 lb
  • پیشرانه هواگرد: 2 عدد afterburning turbofan WS-10B or AL-31FM2[۲۷][۲۸], ۱۴۰ یا ۱۴۵ کیلونیوتن (۳۱٬۰۰۰ یا ۳۳٬۰۰۰ پوند-نیرو) با پس‌سوز
  • پیشرانه هواگرد: ۲ عدد afterburning turbofan Shenyang WS-15[۲۹], ۱۸۰ کیلونیوتن (۴۰٬۰۰۰ پوند-نیرو) با پس‌سوز

عملکرد

  • بیشینه سرعت: ماخ ۲+
  • بُرد: ۶٬۰۰۰ کیلومتر (۳٬۷۲۸ مایل; ۳٬۲۴۰ مایل دریایی)
  • بُرد عملیاتی: ۲٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۲۴۳ مایل; ۱٬۰۸۰ مایل دریایی)
  • سقف پروازی: ۲۰٬۰۰۰ متر (۶۶٬۰۰۰ فوت)
  • g limits: +۹/-۳
  • بارگیری بال: ۳۴۰ کیلوگرم بر متر مربع (۶۹ پوند بر فوت مربع)
  • نیرو به وزن: 0.92 (1.12 with loaded weight and 50% fuel) with AL-31FM2 (estimated)

تسلیحات

Avionics

  • Type 1475 (KLJ-5) active electronically scanned array
  • EOTS-86 electro-optical targeting system (EOTS)[۳۲]
  • EORD-31 infrared search and track[۳۲]
  • Distributed aperture system[۳۳]

منابع[ویرایش]

  1. "6th J-20 Stealth Fighter Rolls Out". Popular science. 2014-12-23. Retrieved 2014-12-24.
  2. "歼20战机或已冻结设计 不会直接用俄117S发动机" (به چینی). China: Sina. 2015-11-25. Retrieved 2015-11-25.
  3. "深度:谁是首个被歼20战机击落的对象 日印心理有阴影". mil.news.sina.com.cn. 2016-01-11.
  4. Watson, Ben; Peniston, Bradley (14 July 2016). "China's stealth fighter jet arsenal is growing". www.defenseone.com. Defense One. Retrieved 14 July 2016.
  5. Axe, David. "At What Cost Stealth?" The Diplomat, 31 January 2011.
  6. "Chinese Stealth Fighter Unveiled?". Australian Aviation. 30 December 2010.
  7. "J-20 sensors and mission avionics". PLA Realtalk. 30 December 2015.[پیوند مرده]
  8. http://www.andrewerickson.com/2011/01/j-20-fighter-development-outlook-strategic-implications/
  9. http://www.ausairpower.net/APA-NOTAM-090111-1.html
  10. https://www.wsj.com/articles/SB124027491029837401
  11. https://foreignpolicy.com/2019/03/24/china-and-russia-are-spying-on-israel-to-steal-u-s-secrets-putin-netanyahu-xi-haifa-ashdod-iai-elbit/
  12. https://nationalinterest.org/blog/middle-east-watch/israels-support-chinese-military-could-harm-united-states-53872
  13. http://www.ausairpower.net/APA-J-XX-Prototype.html
  14. http://ishare.iask.sina.com.cn/f/23321633.html
  15. https://defence.pk/pdf/threads/translation-of-j-20-article-by-dr-song-wencong.165231/
  16. https://sputniknews.com/military/201811181069904271-china-j20-fighters-pursue-targets-greater-distances/
  17. https://chinapower.csis.org/china-chengdu-j-20/
  18. https://theaviationist.com/2014/02/21/j-20-2011-ready/
  19. https://www.sae.org/news/2018/11/j-10b-fighter-aircraft-debuts-chinese-thrust-vectoring-technology-at-2018-china-international-aviation--aerospace-exhibition
  20. https://www.businessinsider.com/china-j-20-stealth-jet-fighter-rushed-embarrassing-flaw-2018-2
  21. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۹.
  22. https://medium.com/war-is-boring/6b8ebf775795
  23. https://blogs.wsj.com/washwire/2011/01/19/chinas-j-20-fighter-stealthy-or-just-stealthy-looking/
  24. https://sputniknews.com/asia/201803231062835269-chinese-j20-not-undetectable-iaf/
  25. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام aviationweek3nov14 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  26. http://tieba.baidu.com/p/5385840180?red_tag=i0247118261#113918068335l
  27. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام al-31fm2 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  28. https://www.sae.org/news/2018/11/j-10b-fighter-aircraft-debuts-chinese-thrust-vectoring-technology-at-2018-china-international-aviation--aerospace-exhibition
  29. "Deterring China's Fighter Build-Up". Defense News. 19 November 2012. Retrieved 19 February 2017.
  30. Hsu, Brian. "China Claims Innovation in J-20 Weapons Bay Design | Aviation International News". Ainonline.com. Retrieved 20 March 2014.
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ "Chengdu J-20 Multirole Stealth Fighter Aircraft". Air Force Technology.
  32. ۳۲٫۰ ۳۲٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام flightglobal_sensor وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  33. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام csis وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).