چلپاسه (صورت فلکی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از چلپاسه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

مختصات: نقشه آسمان ۲۲h ۳۰m ۰۰s٬ +۴۵° ۰۰′ ۰۰″

چلپاسه
صورت فلکی
چلپاسه
نام لاتینLacerta
کوته‌نوشت لاتینLac
صفت ملکیLacertae
نام‌های دیگرسوسمار، مارمولک، بزمجه
افسانه‌شناسیمارمولک
بعد22.5 ساعت
میل+45°
پهنه201 درجه مربع
رتبه68th
شمار ستاره‌های اصلی
(در ترسیم نگاره)
5
شمار ستاره‌های سیاره‌دار
( دارای سیارات فراخورشیدی)
۱
شمار ستاره‌های نزدیک
نزدیک‌تر از ۵۰ سال نوری
۱
نام نزدیک‌ترین ستارهEV چلپاسه
فاصله نزدیک‌ترین ستاره16.5 سال نوری
شمار ستارگان
(درخشان‌تر از قدر ظاهری ۳)
۰
نام درخشان‌ترین ستارهآلفا چلپاسه
شمار اجرام مسیه۰
صور مجاورزن برزنجیر
ذات الکرسی
قیفاووس
ماکیان
برساووش
مشهود بین عرض‌های °90+ و °90-
بهترین زمان مشاهده در ماه اکتبر

چَلپاسه(به انگلیسی: Lacerta) به معنی سوسمار یا مارمولک یکی از صور فلکی نیم‌کره شمالی آسمان است.

چلپاسه از گروه ستارگان کم‌رنگ و پرپیچ‌وخمی تشکیل شده‌است که پیدا کردن آن دشوار است.[۱]

شکل پیکر چلپاسه در سال ۱۶۸۷ توسط ژوهانس هولیوس (به انگلیسی: Johannes Hevelius) پدید آمد. این صورت فلکی هیچ گونه جرم مسیه ندارد و کهکشانی روشنتر از قدر ظاهری ۱۴.۵ نیز ندارد یک ستاره با نام خاص و خوشه ستاره‌ای کروی نیز ندارد و صور مجاور آن زن برزنجیر٬ ذات الکرسی ٬قیفاووس٬ ماکیان٬ برساووش هستند.

ژوهانس هولیوس 1611-1687

ویژگی‌های مهم[ویرایش]

  • آلفا چلپاسه:یک ستاره در رشته اصلی با نوع طیف A1 V و قدر ظاهری 3.77m و یک ستاره دوتایی است.
  • روِ ۴۷ :یک گروه از پنج ستاره با قدرهای 5.8, 9.8, 10.1, 9.4, 9.8)

اجرام عمقی آسمان[ویرایش]

  • NGC 7243: یک خوشه ستاره ای باز با قدر ۶.۴
  • BL چلپاسه:یک ستاره متغیر با دوره کم که قدرش از ۱۴ تا ۱۷تغییر می‌کند.
  • ADS 16402: یک مجموعهٔ ستاره‌های دوتایی و سیاره که نوع نادری است.[۲] و سیاره هم اندازه با مشتری است و نام آن HAT P-1 است.

منابع[ویرایش]

  1. فراس، نایجل، آسمان شب، ترجمهٔ علی رؤوف، معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، چاپ دوم: بهمن ۱۳۶۹.
  2. Puzzling Puffy Planet, Less Dense Than Cork, Is Discovered - New York Times

پیوند به بیرون[ویرایش]


Lacerta
Constellation
Lacerta
AbbreviationLac
GenitiveLacertae
Pronunciation/læˈkɜːrtə/,
genitive /læˈkɜːrti/
Symbolismthe Lizard
Right ascension 22.5h
Declination+45°
QuadrantNQ4
Area201 sq. deg. (68th)
Main stars5
Bayer/Flamsteed
stars
17
Stars with planets12
Stars brighter than 3.00m0
Stars within 10.00 pc (32.62 ly)1
Brightest starα Lac (3.76m)
Messier objects0
Bordering
constellations
Andromeda
Cassiopeia
Cepheus
Cygnus
Pegasus
Visible at latitudes between +90° and −40°.
Best visible at 21:00 (9 p.m.) during the month of October.

Lacerta is one of the 88 modern constellations defined by the International Astronomical Union. Its name is Latin for lizard. A small, faint constellation, it was defined in 1687 by the astronomer Johannes Hevelius. Its brightest stars form a "W" shape similar to that of Cassiopeia, and it is thus sometimes referred to as 'Little Cassiopeia'. It is located between Cygnus, Cassiopeia and Andromeda on the northern celestial sphere. The northern part lies on the Milky Way.

Notable features

The constellation Lacerta as it can be seen by the naked eye.

Lacerta is typical of Milky Way constellations: no bright galaxies, nor globular clusters, but instead open clusters, for example NGC 7243, the faint planetary nebula IC 5217 and quite a few double stars. It also contains the prototypic blazar BL Lacertae. Lacerta contains no Messier objects.

Stars

Alpha Lacertae is a blue-white hued main-sequence star of magnitude 3.8, 102 light-years from Earth. It has a spectral type of A1 V and is an optical double star. Beta Lacertae is far dimmer, a yellow giant of magnitude 4.4, 170 light-years from Earth.[1]

Roe 47 is a multiple star consisting of five components (magnitudes 5.8, 9.8, 10.1, 9.4, 9.8).

ADS 16402 is a binary star system in Lacerta, around which a planet orbits with some unusual properties.[2] The Jupiter-sized planet exhibits an unexpectedly low density, about the same as cork. This planet is dubbed HAT P-1.

EV Lacertae is a rapidly spinning magnitude 10 red dwarf with a strong magnetic field. It is a flare star that can emit powerful flares potentially visible to the naked eye, thousands of times more energetic than any from Earth's sun.

HD 215441 (22h 44m.2 / +55° 35') is known as Babcock's Magnetic Star. Source: Sky Catalogue 2000.0 Volume 2: Double Stars, Variable Stars and Nonstellar Objects, page xlv, chapter Glossary of Selected Astronomical Names.

Deep-sky objects

NGC 7243 is an open cluster 2500 light-years from Earth, visible in small amateur telescopes. It has a few dozen "scattered" stars, the brightest of which are of the 8th magnitude.[1]

BL Lacertae is the prototype of the BL Lacertae objects, which appear to be dim variable stars but are actually the variable nuclei of elliptical galaxies; they are similar to quasars.[1] It lent its name to a whole type of celestial objects, the BL Lacertae objects (a subtype of blazar). The object varies irregularly between magnitudes 14 and 17 over a few days.

History

Lacerta can be seen on the left of this 1825 star map from Urania's Mirror

Centred on a region of the sky without apparently bright stars, Lacerta was apparently not regarded as a constellation by ancient Western astronomers. Johannes Hevelius created the constellation in 1687 and initially named it "Stellio" (the stellion), a newt with star-like dorsal spots found along the Mediterranean coast.[3]

Other Europeans who sought to name this new constellation[dubious ] included Augustin Royer, who created Sceptrum et Manus Iustitiae (the Hand of Justice and Sceptre) to honor Louis XIV in 1670, and Johann Elert Bode, who created Frederici Honores (Frederick's Glory) to honor Frederick the Great in 1787. Both Sceptrum and Frederici Honores are now obsolete, while Lacerta still survives.[1]

Equivalents

Although not included in ancient star charts of Europe and the Near East, the stars of Lacerta, along with some in the eastern portion of Cygnus, were coincidentally combined by early Chinese astronomers into their "Flying serpent".[3] Similarly, the Chumash people of California call this part of the sky 'Lizard' and include it in multiple stories.[citation needed]

Namesakes

USS Lacerta (AKA-29) was an attack cargo ship in the United States navy named after the constellation.

References

Sources

  • Allen, Richard H. (1899). Star-names and their meaning. New York: Stechert.
  • Ridpath, Ian; Tirion, Wil (2008). Stars and Planets: The Most Complete Guide to the Stars, Planets, Galaxies, and the Solar System. Princeton Field Guides (2nd ed.). Princeton UP. ISBN 978-0691135564.

External links

Coordinates: Sky map 22h 30m 00s, +45° 00′ 00″