چاپلین (فیلم)

چاپلین
پوستر فیلم در اکران سینمایی
کارگردان	ریچارد اتنبرا
تهیه‌کننده	ریچارد اتنبرا ماریو قصار
فیلمنامه‌نویس	ویلیام بوید
بر پایه	خودزندگینامه من از چارلی چاپلین و کتاب چاپلین: زندگی و هنر او از دیوید رابینسون
بازیگران	رابرت داونی جونیور جرالدین چاپلین موریا کلی دن اکروید پنه‌لوپه آن میلر کوین کلاین پل ریس میلا یوویچ جان ثا نوربرت وایسر برایان کلمن مالکوم تریس
موسیقی	جان بری
فیلم‌بردار	سون نیکویست
تدوین‌گر	آن وی. کوتس
شرکت تولید	کارولکو پیکچرز
توزیع‌کننده	ترایستار پیکچرز
تاریخ‌های انتشار	۲۵ دسامبر ۱۹۹۲
مدت زمان	۱۴۴ دقیقه
کشور	ایالات متحده آمریکا
زبان	انگلیسی
هزینهٔ فیلم	۳۱ میلیون دلار آمریکا
فروش گیشه	۹۹$میلیون

چاپلین (به انگلیسی: Chaplin) فیلمی ۱۴۴ دقیقه‌ای به کارگردانی ریچارد اتنبرا با بازی رابرت داونی جونیور محصول کشور ایالات متحده آمریکا است. این فیلم در مورد زندگی کمدین بریتانیایی چارلی چاپلین بوده ولی در خصوص بعضی از افراد مهم زندگی چاپلین کوتاهی کرده‌است. ازجمله افراد مهم زندگی حرفه‌ای و شخصی چاپلین، ادنا پرواینس بود که در این فیلم نسبت به او کوتاهی شد.

داستان

چارلی چاپلینِ سالخورده در سال 1962 و در سوئیس، طی گفت‌وگویی با «جورج هایدن» که در روایت فیلم به‌عنوان ویراستار خیالی کتاب «خودزندگی‌نامه من» معرفی می‌شود، گذشته پر فرازونشیب خود را مرور می‌کند و از مسیری می‌گوید که او را از فقر مطلق به اوج شهرت جهانی رساند.

در ایست‌اند لندنِ عصر ویکتوریایی، چاپلین کودکی‌اش را در تنگدستی و ناامنی سپری می‌کند و برای فرار از این وضعیت، به دنیای نمایش‌های واریته پناه می‌برد. در سال 1894، زمانی که مادرش «هانا» هنگام اجرا توانایی صحبت‌کردن خود را از دست می‌دهد، چارلی 5 ساله ناخواسته روی صحنه می‌رود و نخستین تجربه بازیگری‌اش را رقم می‌زند. با وخیم‌شدن وضعیت روانی هانا و ابتلای او به روان‌پریشی، او را به تیمارستان منتقل می‌کنند. در ادامه، چارلی و برادرش «سیدنی» وارد چرخه کاری گروه‌های نمایشی می‌شوند و زیرنظر تهیه‌کننده‌ای به‌نام «فرد کارنو» فعالیت می‌کنند. کارنو در نهایت چاپلین را برای کار به ایالات متحده می‌فرستد. پیش‌از سفر، چاپلین از رقصنده‌ای جوان به‌نام «هتی کلی» خواستگاری می‌کند، اما او به‌دلیل سن کم پاسخ منفی می‌دهد. چاپلین با این امید که روزی موفق بازگردد، از او جدا می‌شود.

در آمریکا، «مک سنت» تهیه‌کننده شناخته‌شده کمدی، چاپلین را استخدام می‌کند. چاپلین با خلق شخصیت «ولگرد» به شهرت می‌رسد و به‌دلیل ضعف جدی کارگردانی در پروژه‌هایی که زیرنظر «میبل نورمند» ساخته می‌شوند، کنترل کار را به‌دست می‌گیرد و خود کارگردانی آثارش را برعهده می‌گیرد. پس‌از آنکه سیدنی مدیریت حرفه‌ای او را قبول می‌کند، چاپلین برای دستیابی به استقلال هنری، همکاری‌اش را با سنت قطع می‌کند و رؤیای داشتن استودیوی شخصی را در سر می‌پروراند. در سال 1917، فیلم «مهاجر» را به پایان می‌رساند و وارد رابطه‌ای چندساله با بازیگر محبوبش «ادنا پورویانس» می‌شود.

مدتی بعد، در مهمانی‌ای که «داگلاس فربنکس» برگزار کرده است، چاپلین با بازیگر نوجوان «میلدرد هریس» آشنا می‌شود. او با راه‌اندازی استودیوی اختصاصی خود، پیش‌از رسیدن به 30 سالگی به چهره‌ای بدل می‌شود که از او به‌عنوان مشهورترین مرد جهان یاد می‌کنند. چاپلین تصور می‌کند به‌دلیل بارداری هریس ناچار به ازدواج با او است، اما خیلی زود مشخص می‌شود این ادعا ساختگی بوده است. در همین دوران، درگیری لفظی و فکری او با «جی. ادگار هوور» بر سر نقش سینما و تبلیغات سیاسی، آغاز دشمنی‌ای می‌شود که دهه‌ها ادامه پیدا می‌کند.

در جریان جدایی از هریس، وکلای او فیلم «بچه» را جزو دارایی‌های مشترک می‌دانند. برای جلوگیری از مصادره، چاپلین و سیدنی نگاتیوهای فیلم را با خود می‌برند، تدوین نهایی را در هتلی در سالت‌لیک‌سیتی انجام می‌دهند و سپس به‌طور مخفیانه فیلم را به لس‌آنجلس بازمی‌گردانند.

برادران تلاش می‌کنند مادرشان هانا را نزد خود بیاورند، اما وضعیت وخیم روحی او فشار سنگینی بر چاپلین وارد می‌کند و او از کنارآمدن با این شرایط ناتوان می‌ماند. در سال 1921، چاپلین برای نمایش فیلم «بچه» به بریتانیا بازمی‌گردد و امیدوار است «هتی کلی» را دوباره پیدا کند، اما درمی‌یابد که او در جریان همه‌گیری آنفلوانزا جان خود را از دست داده است. هم‌زمان، بخشی از طبقه کارگر بریتانیا از چاپلین دلخور است، زیرا او برخلاف بسیاری از آنها در جنگ جهانی اول به ارتش نپیوسته بود.

با بازگشت به آمریکا، هوور زندگی خصوصی چاپلین را زیر ذره‌بین می‌برد و او را به همدلی با جریان‌های طرفدار شوروی متهم می‌کند. در همین دوره، سینما درحال گذار به فیلم‌های ناطق است و چاپلین ناچار می‌شود درباره آینده حرفه‌ای خود تصمیم بگیرد. با وجود استقبال عمومی از فیلم‌های صدا‌دار، او قاطعانه اعلام می‌کند که شخصیت ولگرد هرگز در فیلم ناطق ظاهر نخواهد شد.

در سال 1925، چاپلین فیلم «جویندگان طلا» را می‌سازد و با بازیگری جوان به‌نام «لیتا گری» ازدواج می‌کند. بااین‌حال، سال‌ها بعد در گفت‌وگو با جورج، از این ازدواج با تلخی یاد می‌کند و در خودزندگی‌نامه‌اش تقریبا اشاره‌ای به او ندارد. ازدواج بعدی او با «پولت گدار» هم‌زمان با بحران اقتصادی و سقوط وال‌استریت است و احساس همدردی عمیقی نسبت‌به میلیون‌ها بیکار در او ایجاد می‌کند. همین دغدغه اجتماعی او را به ساخت فیلم «عصر جدید» سوق می‌دهد، اما تمرکز وسواس‌گونه‌اش بر این پروژه، به فروپاشی زندگی مشترکش می‌انجامد.

در یکی از مهمانی‌های سینمایی، چاپلین که بخشی از ریشه خانوادگی‌اش به روما بازمی‌گردد، از دست‌دادن با یک مقام نازی خودداری می‌کند. فربنکس با اشاره به شباهت ظاهری او به «آدولف هیتلر»، ناخواسته جرقه ساخت فیلم «دیکتاتور بزرگ» را می‌زند. این فیلم که نازیسم را به‌شدت به تمسخر می‌گیرد، موفقیتی جهانی به‌دست می‌آورد و خشم هوور را بیش‌ازپیش شعله‌ور می‌کند، زیرا آن را اقدامی تبلیغاتی علیه آمریکا می‌داند.

چاپلین با «اونا اونیل» ازدواج می‌کند؛ زنی که از نظر روحی و ظاهری یادآور هتی است. بااین‌حال، ادعایی مطرح می‌شود مبنی‌بر اینکه او پدر فرزندِ رابطه قبلی‌اش با «جوآن بری» است. هرچند آزمایش خون این موضوع را رد می‌کند، دادگاه نتیجه آزمایش را نمی‌پذیرد و چاپلین را به پرداخت حمایت مالی محکوم می‌کند. این ماجرا ضربه جدی به اعتبار عمومی او می‌زند و باعث می‌شود بیش‌از 7 سال از صحنه عمومی دور بماند تا اینکه با ساخت فیلم «نور صحنه» دوباره بازمی‌گردد. در اوج فضای ضدکمونیستی دوران مک‌کارتیسم، خانواده چاپلین برای سفری به بریتانیا آمریکا را ترک می‌کنند، اما دولت آمریکا مجوز بازگشت او را لغو می‌کند.

سرانجام در سال 1972، از چاپلین دعوت می‌شود تا برای دریافت جایزه افتخاری آکادمی به ایالات متحده بازگردد. او که پس‌از 2 دهه تبعید، هم دلخور است و هم مطمئن که دیگر کسی او را به‌یاد ندارد، با واکنشی غیرمنتظره روبه‌رو می‌شود. تماشاگران با دیدن صحنه‌هایی از فیلم‌هایش می‌خندند و طولانی‌ترین تشویق ایستاده تاریخ اسکار را به او هدیه می‌دهند؛ لحظه‌ای که چاپلین را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و اشک به چشمانش می‌آورد.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chaplin (film)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۳.

پیوند به بیرون

• چاپلین در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)